Tên luận án:
NGHIÊN CỨU CÁC TRƯỜNG HỢP MIỄN TRÁCH CỦA NGƯỜI VẬN CHUYỂN THEO HỢP ĐỒNG VẬN CHUYỂN HÀNG HÓA BẰNG ĐƯỜNG BIỂN ĐỂ ĐẨY MẠNH HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU CỦA CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM
Ngành:
Kinh tế quốc tế
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tiến sĩ này tập trung nghiên cứu các trường hợp miễn trách của người vận chuyển theo hợp đồng vận chuyển hàng hóa bằng đường biển nhằm mục tiêu đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu (XK) của các doanh nghiệp (DN) Việt Nam (VN). Trong bối cảnh hoạt động XK của VN đạt tăng trưởng ấn tượng giai đoạn 2011-2020, việc vận tải hàng hóa bằng đường biển đóng vai trò chủ chốt. Tuy nhiên, các DN XK VN thường xuyên đối mặt với rủi ro tổn thất hàng hóa do người vận chuyển được hưởng miễn trách trong nhiều trường hợp, kể cả khi nguyên nhân do họ gây ra, do sự thiếu hiểu biết về pháp luật quốc gia và quốc tế liên quan.
Mục tiêu nghiên cứu của luận án là làm rõ các vấn đề lý luận về miễn trách của người vận chuyển, phân tích thực trạng hiểu biết và những khó khăn của DN XK VN khi đối mặt với các trường hợp miễn trách này, từ đó đề xuất các giải pháp ứng phó hiệu quả. Đối tượng nghiên cứu là các vấn đề liên quan đến hợp đồng vận chuyển hàng hóa bằng đường biển và các trường hợp miễn trách theo Bộ luật Hàng hải Việt Nam (BLHHVN) 2005, BLHHVN 2015 cùng các quy tắc quốc tế như Hague, Hague-Visby, Hamburg, Rotterdam. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các trường hợp miễn trách quan trọng nhất (17 trường hợp theo khoản 2 Điều 151 BLHHVN 2015) và sử dụng dữ liệu từ 2015-2020 để đề xuất giải pháp đến năm 2030, không bao gồm vận đơn đường biển.
Luận án sử dụng các phương pháp nghiên cứu hệ thống hóa, phân tích, thống kê, so sánh, tổng hợp, nghiên cứu tình huống, phỏng vấn chuyên sâu và điều tra bằng bảng hỏi. Kết cấu luận án gồm 4 chương, từ tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận, thực tiễn áp dụng và những vấn đề đặt ra, đến phương hướng và giải pháp tăng cường vận dụng các trường hợp miễn trách. Nghiên cứu đã làm rõ tác động của việc áp dụng đúng các trường hợp miễn trách đến hoạt động XK, chỉ ra những bất cập trong quy định pháp luật VN và đề xuất các giải pháp toàn diện cho DN XK VN, bao gồm xây dựng chiến lược XK phù hợp, sửa đổi pháp luật, cải thiện ký kết và thực hiện hợp đồng, ứng phó khi người vận chuyển được miễn trách, và đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu.
Mục lục chi tiết:
PHẦN MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết
- 2. Câu hỏi nghiên cứu
- 3. Mục tiêu nghiên cứu
- 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- 4.1. Đối tượng nghiên cứu
- 4.2. Phạm vi nghiên cứu
- 4.3. Phương pháp nghiên cứu
- 5. Kết cấu của luận án
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
- 1.1. Tình hình nghiên cứu về các trường hợp miễn trách của người vận chuyển theo hợp đồng vận chuyển hàng hóa bằng đường biển
- 1.2. Tình hình nghiên cứu về đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu của các doanh nghiệp Việt Nam
- 1.3. Những vấn đề còn bỏ ngỏ và nhiệm vụ của luận án
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NGHIÊN CỨU CÁC TRƯỜNG HỢP MIỄN TRÁCH CỦA NGƯỜI VẬN CHUYỂN THEO HỢP ĐỒNG VẬN CHUYỂN HÀNG HÓA BẰNG ĐƯỜNG BIỂN NHẰM ĐẨY MẠNH HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU CỦA CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM.
- 2.1. Khái quát về hợp đồng vận chuyển hàng hóa bằng đường biển
- 2.1.1. Khái niệm về hợp đồng vận chuyển hàng hóa bằng đường biển
- 2.1.2. Đặc điểm của hợp đồng vận chuyển hàng hóa bằng đường biển
- 2.2. Các trường hợp miễn trách của người vận chuyển theo hợp đồng vận chuyển hàng hóa bằng đường biển
- 2.2.1. Khái niệm về trường hợp miễn trách
- 2.2.2. Phân loại các trường hợp miễn trách theo hợp đồng vận chuyển hàng hóa bằng đường biển
- 2.3. Sự cần thiết phải nghiên cứu các trường hợp miễn trách của người vận chuyển theo hợp đồng vận chuyển hàng hóa bằng đường biển nhằm đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp Việt Nam.
- 2.3.1. Mối quan hệ giữa hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp với hợp đồng vận chuyển hàng hóa bằng đường biển.
- 2.3.2. Những ảnh hưởng đối với hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp Việt Nam do sự thiếu hiểu biết về các trường hợp miễn trách của người vận chuyển.
CHƯƠNG 3. THỰC TIỄN ÁP DỤNG QUY ĐỊNH VỀ CÁC TRƯỜNG HỢP MIỄN TRÁCH CỦA NGƯỜI VẬN CHUYỂN THEO HỢP ĐỒNG VẬN CHUYỂN HÀNG HÓA BẰNG ĐƯỜNG BIỂN TẠI CÁC DOANH NGHIỆP XUẤT KHẨU VIỆT NAM VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA.
- 3.1. Tình hình hàng hóa xuất khẩu Việt Nam vận chuyển bằng đường biển sang thị trường nước ngoài
- 3.2. Thực tiễn áp dụng quy định của pháp luật Việt Nam về các trường hợp miễn trách của người vận chuyển theo hợp đồng vận chuyển hàng hóa bằng đường biển.
- 3.2.1. Những bất cập trong quy định của pháp luật
- 3.2.2. Phân tích ảnh hưởng của việc áp dụng quy định về các trường hợp miễn trách của người vận chuyển theo hợp đồng vận chuyển hàng hóa bằng đường biển tới hoạt động xuất khẩu của các doanh nghiệp Việt Nam
- 3.2.3. Nguyên nhân của bất cập và ảnh hưởng
- 3.3. Phân tích những nhân tố ảnh hưởng đến khả năng ứng phó của doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam khi người vận chuyển gặp trường hợp miễn trách theo hợp đồng vận chuyển hàng hóa bằng đường biển
- 3.3.1. Những nhân tố chủ quan
- 3.3.2. Những nhân tố khách quan
- 3.4. Những vấn đề đặt ra đối với các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam
- 3.4.1. Khả năng ứng phó yếu của các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam khi gặp những trường hợp miễn trách của người vận chuyển theo hợp đồng vận chuyển hàng hóa bằng đường biển.
- 3.4.2. Chiến lược kinh doanh xuất khẩu chưa gắn kết với chiến lược thúc đẩy nghiệp vụ vận chuyển hàng hóa và chiến lược ứng phó các trường hợp miễn trách của người vận chuyển.
- 3.4.3. Chưa chú trọng đào tạo đội ngũ chuyên sâu về nghiệp vụ xuất nhập khẩu, nghiệp vụ vận tải, giao nhận.
CHƯƠNG 4. PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG VẬN DỤNG CÁC TRƯỜNG HỢP MIỄN TRÁCH CỦA NGƯỜI VẬN CHUYỂN THEO HỢP ĐỒNG VẬN CHUYỂN HÀNG HÓA BẰNG ĐƯỜNG BIỂN ĐỂ ĐẨY MẠNH HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU CỦA CÁC DOANH NGHIỆP XUẤT KHẨU VIỆT NAM
- 4.1. Phương hướng đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu theo hướng phát triển bền vững của Việt Nam
- 4.2. Những giải pháp tăng cường vận dụng các trường hợp miễn trách của người vận chuyển theo hợp đồng vận chuyển hàng hóa bằng đường biển để đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu của các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam
- 4.2.1. Nhóm giải pháp xây dựng chiến lược xuất khẩu phù hợp trong giai đoạn mới
- 4.2.2. Nhóm giải pháp sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật Việt Nam về các trường hợp miễn trách của người vận chuyển hàng hóa bằng đường biển
- 4.2.3. Nhóm giải pháp về ký kết và thực hiện hợp đồng xuất khẩu, hợp đồng vận chuyển hàng hóa bằng đường biển.
- 4.2.4. Nhóm giải pháp ứng phó khi người vận chuyển được miễn trách theo hợp đồng vận chuyển hàng hóa bằng đường biển
- 4.2.5. Nhóm giải pháp về đào tạo nguồn nhân lực cho doanh nghiệp xuất khẩu
KẾT LUẬN
DANH MỤC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ