NGHIÊN CỨU TRÍCH XUẤT THÔNG TIN BẤT ĐỐI XỨNG NỘI TẠI CỦA PHÂN TỬ PHÂN CỰC TỪ DỮ LIỆU PHỔ PHÁT XẠ ĐIỀU HÒA BẬC CAO
Vật lý lý thuyết và vật lý toán (Mã số chuyên ngành: 9.44.01.03)
Luận án này tập trung vào việc trích xuất thông tin bất đối xứng nội tại của phân tử phân cực thông qua dữ liệu phổ phát xạ điều hòa bậc cao (HHG). Trong tương tác giữa các phân tử với xung laser mạnh, cực ngắn, phổ HHG cho thấy sự xuất hiện các bậc chẵn đối với phân tử phân cực, phản ánh trực tiếp sự phá vỡ đối xứng của hệ. Nhận thấy hạn chế của các phương pháp trước đây phụ thuộc vào mô hình lý thuyết, luận án đề xuất một quy trình trích xuất độ bất đối xứng nội chu kỳ, bao gồm cả cường độ và pha, hoàn toàn từ dữ liệu HHG thực nghiệm mà không cần tính toán hỗ trợ. Quy trình này đã được chứng minh là đáng tin cậy với sai số nhỏ, ngay cả khi dữ liệu HHG có chứa sai số ngẫu nhiên.
Trong miền thời gian, nghiên cứu đã chứng minh rằng độ lệch pha và tỷ số cường độ giữa hai xung atto giây liên tiếp là các đại lượng nội tại đặc trưng cho tính chất bất đối xứng của phân tử phân cực, ổn định trước sự thay đổi của tham số điện trường laser và việc loại bỏ quỹ đạo dài. Trong miền tần số, luận án chỉ ra rằng tỷ số cường độ HHG chẵn-lẻ và hiệu pha giữa hai bậc HHG chẵn-lẻ liền kề cũng là các đại lượng đặc trưng cho sự bất đối xứng nội tại của phân tử phân cực, không phụ thuộc vào tham số laser (được minh họa cho CO và OCS). Mối liên hệ giải tích trực tiếp giữa các đại lượng đặc trưng trong miền thời gian và miền tần số cũng được thiết lập.
Cuối cùng, luận án đã khảo sát ảnh hưởng của hiệu ứng phân cực động của electron lõi (DCEP) lên vị trí đỉnh phổ HHG của phân tử CO khi tương tác với xung laser vài chu kỳ. Kết quả cho thấy vị trí đỉnh phổ HHG là đại lượng đặc trưng cho sự bất đối xứng của phân tử phân cực trong miền tần số. Hiệu ứng DCEP gây ra dịch chuyển tần số đáng kể tại vùng điểm dừng của đỉnh phổ HHG, và ảnh hưởng này đã được kiểm chứng gián tiếp bằng dữ liệu thực nghiệm tỷ số HHG chẵn-lẻ có sẵn.