Nghiên cứu tác dụng của viên nang cứng Balanoxi (Balanophora indica) trên mô hình thực nghiệm và lâm sàng trong điều trị suy giảm tinh trùng
Y học cổ truyền
Vô sinh nam, đặc biệt là suy giảm tinh trùng (SGTT), là một thách thức y tế toàn cầu đáng kể, với các phương pháp điều trị hiện đại thường mang lại kết quả chưa như mong muốn và tiềm ẩn tác dụng phụ. Luận án này tập trung vào Tỏa dương (Balanophora indica), một dược liệu quý của Việt Nam đã được sử dụng lâu đời trong dân gian để cải thiện sức khỏe sinh lý nam giới, và sản phẩm viên nang cứng Balanoxi được bào chế từ cao khô toàn phần của loài này. Nghiên cứu được tiến hành một cách hệ thống từ thực nghiệm đến lâm sàng.
Mục tiêu của đề tài bao gồm ba nội dung chính: thứ nhất, nghiên cứu độc tính cấp và bán trường diễn của viên nang cứng Balanoxi trên động vật thực nghiệm; thứ hai, đánh giá tác dụng của Balanoxi trên mô hình thực nghiệm gây suy giảm tinh trùng ở động vật; và thứ ba, nghiên cứu tác dụng của Balanoxi trong điều trị ở bệnh nhân vô sinh do suy giảm tinh trùng.
Về phương pháp, nghiên cứu độc tính cấp được thực hiện trên chuột nhắt trắng bằng phương pháp Litchfied-Wilcoxon, và độc tính bán trường diễn trên thỏ chủng Newzeland White. Các tác dụng bảo vệ và phục hồi của Balanoxi được khảo sát trên chuột cống trắng đực bị gây suy giảm tinh trùng bằng Natri valproat, thông qua việc đánh giá trọng lượng cơ quan sinh dục, nồng độ testosteron huyết thanh, mật độ, tỉ lệ sống và mức độ di động của tinh trùng. Nghiên cứu lâm sàng là một thử nghiệm tiến cứu, mở, so sánh trước và sau điều trị trên 30 bệnh nhân nam từ 20-60 tuổi bị vô sinh do suy giảm tinh trùng thể thận dương hư. Bệnh nhân được điều trị bằng 10 viên Balanoxi 500mg mỗi ngày, chia 2 lần, liên tục trong 10 tuần, với các xét nghiệm đánh giá sinh hóa máu, testosteron huyết thanh, tinh dịch đồ và siêu âm tinh hoàn.
Kết quả từ nghiên cứu độc tính cho thấy viên nang Balanoxi không gây độc tính cấp ở liều cao nhất (20g/kg) và không có biểu hiện độc tính bán trường diễn trên thỏ, với các chỉ số huyết học, chức năng gan thận và mô học không thay đổi đáng kể. Trên mô hình thực nghiệm, Balanoxi có tác dụng bảo vệ và phục hồi sinh sản, làm tăng nồng độ testosteron trong huyết thanh, tăng tỉ lệ tinh trùng sống và tỉ lệ tinh trùng tiến tới nhanh ở chuột. Những kết quả này đóng góp mới và thiết thực, đặt nền tảng khoa học cho việc ứng dụng Balanoxi trong chăm sóc sức khỏe sinh sản nam giới.