“Nghiên cứu thực trạng môi trường, sức khỏe của người chăn nuôi gia cầm và giải pháp can thiệp tại huyện Phú xuyên, Hà nội”
Luận án này tập trung nghiên cứu thực trạng môi trường, sức khỏe của người chăn nuôi gia cầm và các giải pháp can thiệp tại huyện Phú Xuyên, Hà Nội. Bối cảnh nghiên cứu xuất phát từ thực tế chăn nuôi gia cầm truyền thống, đặc biệt là tại các hộ gia đình nhỏ lẻ ở Việt Nam, vẫn phát triển mạnh nhưng gây ảnh hưởng đến môi trường sống và sức khỏe con người. Gia cầm là vật chủ mang mầm bệnh có thể lây lan trực tiếp hoặc gián tiếp sang người, điển hình là các chủng cúm như H5N1 (2003) và A/H7N9 (2013) đã gây ra gánh nặng bệnh tật tại nhiều nơi. Dù dịch bệnh đã được khống chế, nguy cơ tái phát vẫn còn, đặt ra nhu cầu cấp thiết về các nghiên cứu nhằm giảm thiểu tác hại nghề nghiệp và bảo vệ sức khỏe người lao động.
Mục tiêu chính của đề tài là mô tả thực trạng môi trường làm việc, sức khỏe, kiến thức và thực hành phòng bệnh của người chăn nuôi gia cầm. Nghiên cứu được tiến hành theo thiết kế mô tả cắt ngang, với đơn vị tính cỡ mẫu là hộ gia đình. Đối tượng nghiên cứu bao gồm người chăn nuôi trực tiếp (tuổi từ 18 đến 65, có kinh nghiệm chăn nuôi tối thiểu 1 năm, và chăm sóc gia cầm ít nhất 4 lần/tuần) cùng với điều kiện và môi trường tại các chuồng/trại thuộc hộ chăn nuôi. Kỹ thuật chọn mẫu đa giai đoạn được áp dụng, chọn huyện Phú Xuyên, sau đó là hai xã Đại Xuyên và Hồng Thái.
Các phương pháp đo lường môi trường bao gồm định lượng CO2 bằng máy điện tử, H2S và NH3 bằng phương pháp hấp phụ, và vi sinh vật không khí bằng phương pháp lắng trực tiếp của Koch, với các tiêu chuẩn đánh giá chất lượng không khí theo Romanovic. Sức khỏe người lao động được đánh giá thông qua khám lâm sàng tổng quát cho 426 thành viên tại 90 hộ gia đình. Các công cụ can thiệp bao gồm tập huấn kiến thức, thảo luận, phát tờ rơi, tài liệu cho các hộ gia đình và thông qua đài phát thanh. Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm SPSS 18.0.
Kết quả cho thấy môi trường chuồng trại có nhiệt độ trung bình vượt ngưỡng cho phép (trên 35°C), và nồng độ vi sinh vật trong không khí rất cao, đặc biệt là vi khuẩn hiếu khí, nấm mốc và vi khuẩn gây tan máu, với sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa các xã. Đáng chú ý, 56,7% chuồng trại cách nhà ở dưới 1m và 43,3% hộ thả gia cầm ra ngoài. Về sức khỏe, người chăn nuôi thường mắc các bệnh như viêm họng mãn tính (43,8%), bệnh ngoài da (35,7%) và viêm phế quản mãn tính (29,2%). Chương trình can thiệp đã cho thấy hiệu quả tích cực trong việc cải thiện môi trường (sạch sẽ, rãnh thoát nước, hố ủ phân) và nâng cao kiến thức của người dân về các bệnh lây truyền từ gia cầm sang người, đặc biệt là cúm gia cầm.