Luận án Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp quản lý, sử dụng đất nông nghiệp hợp lý trên địa bàn huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương.

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN LÝ, SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP HỢP LÝ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN NAM SÁCH, TỈNH HẢI DƯƠNG

Ngành:

Quản lý đất đai

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án được thực hiện nhằm đánh giá thực trạng quản lý và sử dụng đất nông nghiệp, từ đó đề xuất định hướng và giải pháp quản lý, sử dụng đất nông nghiệp hợp lý trên địa bàn huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương, đảm bảo hiệu quả và phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước về đất đai. Nghiên cứu được hoàn thành tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam vào năm 2019.

Huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương có diện tích tự nhiên 11.100,58 ha, với dân số 117.576 người. Huyện có điều kiện khí hậu, đất đai, thủy văn và cơ sở hạ tầng thuận lợi cho phát triển nông nghiệp. Nền kinh tế phát triển khá toàn diện nhưng nhịp độ chưa cao, sản xuất nông nghiệp vẫn chủ yếu độc canh cây lúa, chuyển dịch cơ cấu kinh tế còn chậm và tỷ lệ lao động nông nghiệp vẫn ở mức cao. Các ngành công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ phát triển mạnh, tốc độ đô thị hóa và xây dựng nông thôn mới ngày càng tăng nhanh, tác động đến sự chuyển dịch mục đích sử dụng đất và quản lý đất đai.

Hiện trạng diện tích đất nông nghiệp của huyện là 7.158,94 ha, chiếm 64,49% tổng diện tích tự nhiên, trong đó chủ yếu là đất trồng lúa (4.622,26 ha). Đất nông nghiệp đang được sử dụng với 8 loại và 31 kiểu sử dụng. Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp còn manh mún, hạn chế cơ giới hóa, dẫn đến năng suất lao động thấp, giá trị gia tăng trên một ha đất chưa cao. Công tác quản lý đất đai còn tồn tại như vi phạm pháp luật, chậm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp sau dồn điền đổi thửa, chậm điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất, và thiếu khuyến khích sản xuất hàng hóa.

Luận án đã xác định được 35 đơn vị bản đồ đất đai và đánh giá mức độ thích hợp của 6 loại hình sử dụng đất nông nghiệp hiện tại và tương lai. Kết quả cho thấy các loại hình như hoa cây cảnh, chuyên rau màu, cây ăn quả, nuôi trồng thủy sản và trang trại tổng hợp đạt hiệu quả kinh tế và xã hội cao, trong khi đất lúa đạt hiệu quả thấp. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất chuyển dịch cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp theo hướng giảm đất lúa, tăng đất 2 lúa - màu, trang trại tổng hợp và cây ăn quả.

Để nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng đất nông nghiệp, luận án đề xuất hai nhóm giải pháp: (1) về quản lý đất nông nghiệp, bao gồm nâng cao chất lượng công tác quy hoạch, nhận thức về quản lý và bảo vệ đất nông nghiệp, và hoàn thiện cơ sở dữ liệu phục vụ công tác quản lý; (2) về sử dụng đất nông nghiệp, bao gồm thâm canh, sử dụng đất tiết kiệm, khắc phục manh mún, bảo vệ và cải tạo đất, hoàn thiện hệ thống tưới tiêu, đa dạng hóa cây trồng vật nuôi. Các kiến nghị hướng tới việc duy trì và phát triển các mô hình có hiệu quả cao, áp dụng công nghệ cao và xây dựng thương hiệu nông sản.