Luận án Nghiên cứu thành phân loài, phân bố, tập tính, vai trò truyền sốt rét của muỗi Anopheles và hiệu lực của kem xua, hương xua diệt muỗi NIMPE tại huyện Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên, 2017-2019

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU THÀNH PHẦN LOÀI, PHÂN BỐ, TẬP TÍNH, VAI TRÒ TRUYỀN SỐT RÉT CỦA MUỖI Anopheles VÀ HIỆU LỰC CỦA KEM XUA, HƯƠNG XUA DIỆT MUỖI NIMPE TẠI HUYỆN ĐỒNG XUÂN, TỈNH PHÚ YÊN, 2017 - 2019

Ngành:

Côn trùng học

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu thành phần loài, phân bố, tập tính, vai trò truyền sốt rét của muỗi Anopheles và hiệu lực của kem xua, hương xua diệt muỗi NIMPE tại huyện Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên, 2017 - 2019" được thực hiện nhằm giải quyết tình trạng sốt rét dai dẳng tại các vùng có tập quán ngủ rừng, ngủ rẫy, nơi các biện pháp phòng chống véc tơ truyền thống ít hiệu quả. Nghiên cứu tập trung vào việc xác định thành phần loài, phân bố, tập tính và vai trò truyền sốt rét của muỗi Anopheles, đồng thời đánh giá hiệu lực bảo vệ cá nhân và sự chấp nhận của cộng đồng đối với kem xoa xua muỗi NIMPE (năm 2018) và hương xua diệt muỗi NIMPE (năm 2019) tại xã Xuân Quang 1 và xã Phú Mỡ, huyện Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên, một khu vực sốt rét lưu hành nặng.

Kết quả nghiên cứu đã phát hiện 13 loài muỗi Anopheles, trong đó có 2 véc tơ chính (An. dirus, An. minimus) và 3 véc tơ phụ (An. aconitus, An. jeyporiensis, An. maculatus). An. dirus và An. maculatus được tìm thấy ở rừng; An. dirus, An. maculatus, An. minimus ở rẫy; An. maculatus và An. minimus ở khu dân cư. Mật độ An. dirus cao hơn vào mùa mưa ở rừng và rẫy, trong khi An. minimus và An. maculatus cao hơn vào cuối mùa khô ở các sinh cảnh tương ứng. Về tập tính, An. dirus có tỷ lệ đốt người 100%, với mật độ đốt người ngoài nhà rẫy cao hơn trong nhà và đỉnh đốt mồi chủ yếu vào nửa đầu đêm. Bọ gậy An. dirus được tìm thấy ở vũng nước bên suối. Chỉ An. dirus được phát hiện nhiễm P. falciparum với tỷ lệ 0,52%, với chỉ số lan truyền côn trùng (AEIR) là 2,62, cho thấy nguy cơ nhiễm sốt rét cao cho người ngủ rừng, ngủ rẫy.

Đối với các biện pháp bảo vệ cá nhân, kem xoa xua muỗi NIMPE đã giảm đáng kể mật độ An. dirus đốt người, đạt hiệu lực bảo vệ cá nhân 89,06% trong 6 giờ, được 100% cộng đồng chấp nhận (mặc dù 6,28% người cảm thấy mùi khó chịu). Hương xua diệt muỗi NIMPE cũng cho hiệu lực bảo vệ 90,11% trong 4 giờ, được 100% hộ dân chấp nhận và không ghi nhận tác dụng không mong muốn. Các phát hiện này khẳng định vai trò quan trọng của An. dirus trong truyền sốt rét và cung cấp bằng chứng về hiệu quả và tính chấp nhận của kem xoa và hương xua diệt muỗi NIMPE như các biện pháp bổ sung hữu ích cho công tác phòng chống sốt rét, đặc biệt cho những đối tượng có nguy cơ cao do thói quen ngủ rừng, ngủ rẫy.

Mục lục chi tiết:

• ĐẶT VẤN ĐỀ (02 trang)
• TỔNG QUAN (33 trang)
  • 1.1. Tình hình nghiên cứu về thành phần loài, phân bố véc tơ sốt rét
    • 1.1.1. Nghiên cứu về thành phần loài, phân bố véc tơ sốt rét trên thế giới
    • 1.1.2. Nghiên cứu về thành phần loài, phân bố véc tơ sốt rét ở Việt Nam
  • 1.2. Nghiên cứu tập tính của muỗi An. dirus, An. minimus, An. maculatus
    • 1.2.1. Tập tính của muỗi An. dirus
    • 1.2.2. Tập tính của muỗi An. minimus
    • 1.2.3. Tập tính của muỗi An. maculatus
  • 1.3. Vai trò truyền sốt rét của muỗi An. dirus, An. minimus, An. maculatus
    • 1.3.1. Vai trò truyền sốt rét của muỗi An. dirus
    • 1.3.2. Vai trò truyền sốt rét của muỗi An. minimus
    • 1.3.3. Vai trò truyền sốt rét của An. maculatus
  • 1.4. Nghiên cứu biện pháp phòng chống véc tơ sốt rét
    • 1.4.2. Biện pháp bảo vệ cá nhân
• ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU (24 trang)
  • 2.1. Mục tiêu 1: Xác định thành phần loài, phân bố, tập tính, vai trò truyền sốt rét của muỗi Anopheles tại xã Xuân Quang 1 và xã Phú Mỡ, huyện Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên, năm 2017
    • 2.1.1. Đối tượng, địa điểm, thời gian nghiên cứu
      • 2.1.1.1. Đối tượng nghiên cứu
      • 2.1.1.2. Địa điểm nghiên cứu
      • 2.1.1.3. Thời gian nghiên cứu
    • 2.1.2. Phương pháp nghiên cứu
      • 2.1.2.1. Thiết kế nghiên cứu
      • 2.1.2.2. Cỡ mẫu nghiên cứu
    • 2.1.3. Nội dung nghiên cứu
    • 2.1.5. Các chỉ số đánh giá
  • 2.2. Mục tiêu 2: Đánh giá hiệu lực bảo vệ cá nhân và sự chấp sự chấp nhận của cộng đồng với kem xoa xua muỗi NIMPE
    • 2.2.1. Đối tượng, địa điểm, thời gian nghiên cứu
      • 2.2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
      • 2.2.1.2. Địa điểm nghiên cứu
      • 2.2.1.3. Thời gian nghiên cứu
    • 2.2.2. Phương pháp nghiên cứu
      • 2.2.2.1. Thiết kế nghiên cứu
      • 2.2.2.2. Cỡ mẫu nghiên cứu
    • 2.2.3. Nội dung nghiên cứu
    • 2.2.5. Các chỉ số đánh giá
  • 2.3. Mục tiêu 3: Đánh giá hiệu lực bảo vệ cá nhân và sự chấp sự chấp nhận của cộng đồng với hương xua diệt muỗi NIMPE
    • 2.3.1. Đối tượng, địa điểm, thời gian nghiên cứu
      • 2.3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
      • 2.3.1.2. Địa điểm nghiên cứu
      • 2.3.1.3. Thời gian nghiên cứu
    • 2.3.2 Phương pháp nghiên cứu
      • 2.3.2.1. Thiết kế nghiên cứu
      • 2.3.2.2. Cỡ mẫu nghiên cứu
    • 2.3.3. Nội dung nghiên cứu
    • 2.2.5. Các chỉ số đánh giá
  • 2.5. Nhập và phân tích số liệu
    • 2.5.1. Nhập số liệu
    • 2.5.2. Phân tích số liệu
  • 2.6. Đạo đức nghiên cứu
• KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU (32 trang)
  • 3.1. Thành phần loài, phân bố, tập tính và vai trò truyền sốt rét của muỗi Anopheles tại xã Xuân Quang 1 và xã Phú Mỡ, năm 2017
    • 3.1.1. Thành phần loài muỗi Anopheles
    • 3.1.2. Tỷ lệ muỗi Anopheles theo sinh cảnh
    • 3.1.3. Tập tính của muỗi Anopheles
      • 3.1.3.1. Tập tính ưa thích vật chủ của muỗi Anopheles
      • 3.1.3.2. Tập tính đốt mồi của muỗi Anopheles
      • 3.1.3.3. Tập tính lựa chọn nơi đẻ trứng của muỗi Anopheles
    • 3.1.4. Vai trò truyền bệnh của véc tơ sốt rét
  • 3.2. Hiệu lực bảo vệ cá nhân và sự chấp nhận của cộng đồng với kem xoa xua muỗi NIMPE, năm 2018
    • 3.2.1. Hiệu lực bảo vệ cá nhân của kem xoa xua muỗi NIMPE
    • 3.2.2. Sự chấp nhận của cộng đồng với kem xoa xua muỗi NIMPE
  • 3.3. Hiệu lực bảo vệ cá nhân và sự chấp nhận của cộng đồng với hương xua diệt muỗi NIMPE, năm 2019
    • 3.3.1. Hiệu lực bảo vệ cá nhân của hương xua diệt muỗi NIMPE
    • 3.3.2. Sự chấp nhận của cộng đồng và tác dụng không mong muốn của hương xua diệt muỗi NIMPE
• BÀN LUẬN (33 trang)
  • 4.1. Thành phần loài, phân bố, tập tính và vai trò truyền sốt rét của muỗi Anopheles
    • 4.1.1. Thành phần loài muỗi Anopheles
    • 4.1.2. Tỷ lệ các loài Anopheles theo sinh cảnh
    • 4.1.3. Tập tính của véc tơ sốt rét
      • 4.1.3.1. Tập tính đốt mồi của véc tơ sốt rét
      • 4.1.3.2. Tập tính đốt mồi của muỗi Anopheles
      • 4.1.3.3. Tập tính lựa chọn nơi đẻ trứng của muỗi Anopheles
    • 4.1.4. Vai trò truyền sốt rét của muỗi Anopheles
  • 4.2. Hiệu lực bảo vệ cá nhân và sự chấp nhận của cộng đồng với kem xoa xua muỗi NIMPE
    • 4.2.1. Hiệu lực bảo vệ cá nhân của kem xoa xua muỗi NIMPE
    • 4.2.2. Sự chấp nhận của cộng đồng và tác dụng không mong muốn của kem xoa xua muỗi NIMPE
  • 4.3. Hiệu lực bảo vệ cá nhân và sự chấp nhận của cộng đồng với hương xua diệt muỗi NIMPE
    • 4.3.1. Hiệu lực bảo vệ cá nhân của hương xua diệt muỗi NIMPE
    • 4.3.2. Sự chấp nhận của cộng đồng và tác dụng không mong muốn của hương xua diệt muỗi NIMPE
• KẾT LUẬN (02 trang)
• KIẾN NGHỊ (01 trang)
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN NỘI DUNG LUẬN ÁN