Luận án Nghiên cứu tăng cường quản lý nhà nước về hoạt động khoáng sản trên địa bàn tỉnh Nghệ An

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HOẠT ĐỘNG KHOÁNG SẢN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NGHỆ AN

Ngành:

Quản lý kinh tế

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu tăng cường quản lý nhà nước về hoạt động khoáng sản trên địa bàn tỉnh Nghệ An" tập trung vào việc giải quyết những thách thức trong quản lý tài nguyên khoáng sản (TNKS) – một nguồn lực quan trọng nhưng hữu hạn, đòi hỏi sự quản lý chặt chẽ của nhà nước để phục vụ phát triển bền vững. Đề tài xuất phát từ thực trạng hoạt động khoáng sản (HĐKS) sôi động tại Nghệ An nhưng còn bộc lộ nhiều bất cập như khai thác trái phép, ô nhiễm môi trường và quản lý yếu kém.

Mục tiêu nghiên cứu là phân tích thực trạng quản lý nhà nước về HĐKS tại Nghệ An trong bối cảnh trong nước và quốc tế, từ đó đề xuất các quan điểm, định hướng và giải pháp có cơ sở khoa học và thực tiễn nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, góp phần sử dụng hợp lý, tiết kiệm, an toàn và thân thiện với môi trường TNKS, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội bền vững của tỉnh và cả nước. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào công tác quản lý nhà nước về HĐKS trên địa bàn tỉnh Nghệ An, nghiên cứu thực trạng giai đoạn 2010-2016 và đề xuất giải pháp đến năm 2020, tầm nhìn 2030.

Các kết quả chính của luận án bao gồm việc hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý nhà nước đối với HĐKS; tổng quan kinh nghiệm thực tiễn trong và ngoài nước, rút ra bài học tham khảo (như áp dụng Sáng kiến minh bạch EITI); đánh giá chi tiết thực trạng HĐKS và quản lý nhà nước về HĐKS tại Nghệ An từ năm 2010 đến 2017, chỉ rõ những kết quả đạt được, bất cập, hạn chế và nguyên nhân chủ quan, khách quan. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất các quan điểm, định hướng và một số giải pháp cơ bản nhằm tăng cường quản lý nhà nước về HĐKS.

Những đóng góp mới về lý luận bao gồm việc vận dụng các phương pháp quản lý kinh tế vào HĐKS, đề xuất phương pháp định giá mỏ theo "tô mỏ" cho việc đấu giá quyền khai thác, và xây dựng khung quản lý HĐKS toàn diện hướng tới sự bền vững, minh bạch, đồng bộ. Về thực tiễn, luận án chỉ rõ các hạn chế cụ thể trong quản lý HĐKS tại Nghệ An và đề xuất các giải pháp đồng bộ như rà soát chính sách, nâng cao chất lượng quy hoạch, tăng cường bảo vệ môi trường, thanh tra, kiểm tra, và nâng cao năng lực bộ máy quản lý. Kết quả nghiên cứu có giá trị tham khảo quan trọng cho các cấp chính quyền và cơ quan quản lý trong việc hoạch định chính sách liên quan đến HĐKS.

Mục lục chi tiết:

• CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

  • 1.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài Luận án
    • 1.1.1. Các công trình nghiên cứu trong nước
    • 1.1.2. Các công trình nghiên cứu ngoài nước
    • 1.1.3. Kết luận rút ra từ tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài
      • 1.1.3.1. Những vấn đề đã được nghiên cứu giải quyết
      • 1.1.3.2. Những khoảng trống nghiên cứu và nhiệm vụ của Luận án
  • 1.2. Phương pháp nghiên cứu đề tài luận án
  • Kết luận chương 1:

• CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HOẠT ĐỘNG KHOÁNG SẢN

  • 2.1. Cơ sở lý luận quản lý nhà nước về hoạt động khoáng sản
    • 2.1.1. Khoáng sản và hoạt động khoáng sản
      • 2.1.1.1. Khoáng sản (KS)
      • 2.1.1.2. Hoạt động khoáng sản
    • 2.1.2. Quản lý nhà nước về kinh tế
      • 2.1.2.1. Khái niệm
      • 2.1.2.2. Chức năng của quản lý nhà nước về kinh tế
      • 2.1.2.3. Các phương pháp và công cụ quản lý nhà nước về kinh tế
      • 2.1.2.4. Các hình thức quản lý nhà nước về kinh tế
    • 2.1.3. Quản lý nhà nước về hoạt động khoáng sản
      • 2.1.3.1. Khái quát hình thức sở hữu về khoáng sản và vai trò của nhà nước trong hoạt động khoáng sản
      • 2.1.3.2. Khái niệm và sự cần thiết quản lý nhà nước về hoạt động khoáng sản
      • 2.1.3.3. Phương pháp, công cụ quản lý nhà nước về hoạt động KS
      • 2.1.3.4. Chức năng quản lý nhà nước về hoạt động khoáng sản
      • 2.1.3.5. Các tiêu chí đánh giá quản lý nhà nước về hoạt động khoáng sản
      • 2.1.3.6. Các nhân tố chủ yếu ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về hoạt động khoáng sản
  • 2.2. Tổng quan kinh nghiệm thực tiễn quản lý nhà nước về hoạt động khoáng sản
    • 2.2.1. Kinh nghiệm thực tiễn quản lý nhà nước về hoạt động khoáng sản ở nước ngoài
    • 2.2.2. Kinh nghiệm thực tiễn quản lý nhà nước về hoạt động khoáng sản của một số địa phương trong nước
    • 2.2.3. Bài học tham khảo cho Việt Nam và tỉnh Nghệ An
      • 2.2.3.1. Bài học tham khảo cho Việt Nam
      • 2.2.3.2. Bài học tham khảo cho tỉnh Nghệ An
  • Kết luận chương 2

• CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HOẠT ĐỘNG KHOÁNG SẢN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NGHỆ AN

  • 3.1. Khái quát một số đặc điểm cơ bản của tỉnh Nghệ An cần quan tâm từ góc độ quản lý nhà nước về hoạt động khoáng sản
    • 3.1.1. Đặc điểm tự nhiên
    • 3.1.2. Đặc điểm tài nguyên khoáng sản trên địa bàn Tỉnh
  • 3.2. Thực trạng hoạt động KS trên địa bàn tỉnh Nghệ An
    • 3.2.1. Thực trạng hoạt động thăm dò và xác định trữ lượng khoáng sản
    • 3.2.2. Thực trạng hoạt động khai thác khoáng sản
    • 3.2.3. Thực trạng hoạt động chế biến khoáng sản
  • 3.3. Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về hoạt động khoáng sản trên địa bàn tỉnh Nghệ An
    • 3.3.1. Thực trạng thực hiện chức năng hoạch định hoạt động khoáng sản
      • 3.3.1.1. Công tác ban hành các văn bản pháp lý về hoạt động khoáng sản
      • 3.3.1.2. Công tác xây dựng Chiến lược hoạt động khoáng sản
      • 3.3.1.3. Công tác lập Quy hoạch hoạt động khoáng sản
    • 3.3.2. Thực trạng tổ chức và điều hành thực hiện các chính sách quản lý nhà nước về hoạt động khoáng sản
      • 3.3.2.1. Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về hoạt động khoáng sản (hình 3.2)
      • 3.3.2.2. Thực trạng công tác điều hành quản lý nhà nước về hoạt động khoáng sản
    • 3.3.3. Thực trạng hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm pháp luật về khoáng sản theo thẩm quyền
  • 3.4. Đánh giá chung quản lý nhà nước về hoạt động khoáng sản trên địa bàn tỉnh Nghệ An
    • 3.4.1. Đánh giá tính khả thi, tính hiệu lực của chính sách quản lý nhà nước về hoạt động khoáng sản trên địa bàn tỉnh Nghệ An
    • 3.4.2. Đánh giá về tính phù hợp của quy hoạch khoáng sản
    • 3.4.3. Đánh giá tính hiệu quả của quản lý nhà nước về hoạt động khoáng sản
      • 3.4.3.1. Thu hút đầu tư vào hoạt động khai thác và chế biến khoáng sản
      • 3.4.3.2. Nâng cao trình độ khoa học công nghệ của ngành qua việc khuyến khích doanh nghiệp hoạt động khoáng sản ứng dụng khoa học công nghệ mới vào sản xuất
      • 3.4.3.3. Đáp ứng nhu cầu về nguyên liệu khoáng của các ngành công nghiệp, thúc đẩy phát triển kinh tế -xã hội của địa phương
      • 3.4.3.4. Tác động đến môi trường và xã hội nơi khai thác khoáng sản
    • 3.4.4. Nguyên nhân của những hạn chế
      • 3.4.4.1. Nguyên nhân chủ quan
      • 3.4.4.2. Nguyên nhân khách quan
  • Kết luận chương 3

• CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HOẠT ĐỘNG KHOÁNG SẢN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NGHỆ AN

  • 4.1. Bối cảnh quốc tế, trong nước tác động đến quản lý nhà nước về HĐKS trên địa bàn tỉnh Nghệ An
    • 4.1.1. Bối cảnh quốc tế
      • 4.1.1.1. Xu thế hội nhập và toàn cầu hóa
      • 4.1.1.2. Sáng kiến minh bạch trong ngành công nghiệp khai khoáng (EITI)
      • 4.1.1.3. Khung quản trị công nghiệp khai thác khu vực ASEAN
    • 4.1.2. Bối cảnh trong nước
      • 4.1.2.1. Một số chiến lược, chính sách của Quốc gia ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về hoạt động khoáng sản
      • 4.1.2.2. Quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Nghệ An đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030
  • 4.2. Quan điểm và định hướng tăng cường quản lý nhà nước về HĐKS trên địa bàn tỉnh Nghệ An
    • 4.2.1. Quan điểm
    • 4.2.2. Định hướng chung
  • 4.3. Một số giải pháp tăng cường quản lý nhà nước về hoạt động khoáng sản trên địa bàn tỉnh Nghệ An
    • 4.3.1. Rà soát, điều chỉnh, bổ sung chính sách, văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến quản lý hoạt động khoáng sản thuộc thẩm quyền Ủy ban nhân dân Tỉnh
      • 4.3.1.1. Điều chỉnh giá tính thuế tài nguyên và tỷ lệ quy đổi khoáng sản thành phẩm về khoáng sản nguyên khai, trữ lượng trong lòng đất cho phù hợp
      • 4.3.1.2. Xây dựng giá khởi điểm đấu giá quyền khai thác khoáng sản
    • 4.3.2. Xây dựng và điều chỉnh quy hoạch hoạt động khoáng sản
    • 4.3.3. Tăng cường thực thi chính sách pháp luật quản lý nhà nước về hoạt động khoáng sản
      • 4.3.3.1. Tăng cường quản lý bảo vệ môi trường tại khu vực hoạt động khoáng sản
      • 4.3.3.2. Tăng cường tuyên truyền trong nhân dân cũng như các đơn vị có liên quan
    • 4.3.4. Tăng cường thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật trong hoạt động khoáng sản trên địa bàn Tỉnh
    • 4.3.5. Nâng cao năng lực của bộ máy quản lý nhà nước về hoạt động khoáng sản
    • 4.3.6. Nhóm giải pháp khác
      • 4.3.6.1. Phát triển kết cấu hạ tầng, tạo điều kiện thúc đẩy hoạt động khoáng sản và quản lý nhà nước về hoạt động khoáng sản
      • 4.3.6.2. Xây dựng cơ chế tài chính phù hợp để đảm bảo hài hòa lợi ích của các bên liên quan
  • 4.4. Kiến nghị
    • 4.4.1. Kiến nghị với Chính phủ
    • 4.4.2. Kiến nghị với Bộ Tài nguyên và Môi trường
  • Kết luận chương 4