Luận án Nghiên cứu sự phân bố và tác dụng kháng ung thư của kháng thể đơn dòng Nimotuzumab gắn 131I trên chuột mang khối ung thư đầu cổ người

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU SỰ PHÂN BỐ VÀ TÁC DỤNG KHÁNG UNG THƯ CỦA KHÁNG THỂ ĐƠN DÒNG NIMOTUZUMAB GẮN 131I TRÊN CHUỘT MANG KHỐI UNG THƯ

Ngành:

Y HỌC

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Ung thư là bệnh ác tính có tỷ lệ mắc và tử vong cao, với khoảng 8.500 bệnh nhân mỗi năm ở Việt Nam. Luận án này trình bày một nghiên cứu khoa học có đóng góp mới quan trọng: lần đầu tiên tại Việt Nam, chế phẩm kháng thể đơn dòng Nimotuzumab gắn đồng vị phóng xạ 131I được đánh giá về tác dụng ức chế tế bào ung thư biểu mô vảy đầu cổ theo cơ chế chết theo chương trình và khả năng điều trị ung thư đầu cổ trên mô hình thực nghiệm.

Nghiên cứu nhấn mạnh vai trò của thụ thể yếu tố tăng trưởng biểu bì (EGFR) trong bệnh sinh ung thư biểu mô vảy đầu cổ, khi hơn 90% trường hợp có biểu hiện quá mức EGFR. Liệu pháp miễn dịch phóng xạ (RIT) sử dụng kháng thể đơn dòng gắn đồng vị phóng xạ nhằm xác định vị trí và điều trị đích khối ung thư, được tiêm tĩnh mạch hoặc trực tiếp vào khối u.

Phương pháp nghiên cứu được tiến hành theo hướng thực nghiệm, tiến cứu, với việc so sánh đánh giá trước, trong và sau điều trị. Các nội dung chính bao gồm:

• **Đánh giá tác dụng ức chế tế bào Hep-2 của phức hợp 131I-nimotuzumab in vitro:** Thử nghiệm MTT cho thấy nồng độ hóa chất càng cao, số lượng tế bào ung thư sống sót càng giảm. Tỷ lệ apoptosis của tế bào Hep-2 cũng được đánh giá tại 24, 48 và 72 giờ.
• **Đánh giá phân bố của 131I-nimotuzumab trên chuột mang khối u:**
  • Sau 24 giờ tiêm, phức hợp tập trung chủ yếu ở máu, phân bố tương đối đồng đều đến tất cả các mô và cơ quan. Phổi có tỷ lệ số đếm xung gamma cao nhất (31,57%), u là 19,91%.
  • Sau 48 giờ tiêm, phức hợp 131I-nimotuzumab ở u tăng lên, trong máu giảm, và tập trung ở u cao hơn tất cả các mô và cơ quan khác (p < 0,05). Tỷ số đếm xung gamma của u là cao nhất.
  • Sau 72 giờ tiêm, phức hợp 131I-nimotuzumab tập trung ở u cao hơn nhiều so với các tạng/cơ quan khác (p < 0,05), trong khi ở u và máu gần tương đương. Tỷ số đếm xung gamma của u vẫn là cao nhất.
  • Chụp xạ hình SPECT xác nhận hoạt độ tia xạ tại khối u cao hơn vùng đầu cổ ở cả 3 thời điểm (24, 48, 72 giờ) với ý nghĩa thống kê (p < 0,05).
• **Kết quả tác dụng kháng ung thư của phức hợp 131I-nimotuzumab trong cơ thể động vật mang ung thư:** Nhóm chuột được điều trị bằng 131I-nimotuzumab có thời gian sống trung bình kéo dài hơn đáng kể (110,8 ngày) so với nhóm chứng (99,6 ngày), với sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (p < 0,05).

Các kết quả này khẳng định chế phẩm 131I-Nimotuzumab có tác dụng kháng ung thư biểu mô vảy đầu cổ người dòng Hep-2 trên mô hình chuột thực nghiệm, mở ra triển vọng mới trong điều trị ung thư.