Tên luận án:
NGHIÊN CỨU SỬ DỤNG CÁC HỢP CHẤT THIÊN NHIÊN TRONG PHÒNG TRỪ BỆNH THÁN THƯ TRÊN TRÁI XOÀI CÁT CHU (Mangifera indica var Chu) SAU THU HOẠCH
Ngành:
Khoa học cây trồng
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Nghiên cứu sử dụng các hợp chất thiên nhiên trong phòng trừ bệnh thán thư trên trái xoài Cát Chu (Mangifera indica var Chu) sau thu hoạch" được thực hiện nhằm giải quyết vấn đề hư hỏng và thất thoát kinh tế lớn do bệnh thán thư gây ra bởi nấm Colletotrichum spp. trên xoài Cát Chu sau thu hoạch. Hiện trạng sử dụng thuốc hóa học tổng hợp gây lo ngại về dư lượng độc hại và kháng thuốc, thúc đẩy tìm kiếm giải pháp thay thế từ các hợp chất thiên nhiên, đặc biệt là tinh dầu.
Mục tiêu chính của nghiên cứu là xác định loài nấm Colletotrichum spp. có độc tính cao gây hại trên trái xoài Cát Chu, đánh giá khả năng ức chế của tinh dầu đơn lẻ và hỗn hợp tinh dầu (trong điều kiện in vitro và in vivo), cũng như xác định hiệu quả giảm bệnh thán thư trên trái xoài. Đối tượng nghiên cứu bao gồm tinh dầu từ nhiều loại thực vật như cam Sành, Xoàn, Mật, Navel, vỏ quế, lá quế, sả Chanh, sả Java, củ gừng, củ nghệ, bưởi Da Xanh, chanh không hạt và húng quế, cùng với nấm gây bệnh thán thư.
Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc phân lập và định danh loài nấm Colletotrichum scovillei là tác nhân mới gây bệnh thán thư tại Đồng bằng sông Cửu Long. Nghiên cứu đã xác định thành phần hóa học và hàm lượng tinh dầu từ các nguồn thực vật khác nhau. Đặc biệt, luận án đã xác định được 3 loại tinh dầu (sả Chanh, lá quế và vỏ quế) có khả năng ức chế nấm Colletotrichum spp. hiệu quả, cùng với nồng độ tối ưu của hỗn hợp tinh dầu sả Chanh với lá quế hoặc vỏ quế cho hiệu quả tốt hơn khi so với tinh dầu đơn lẻ và thuốc hóa học thương mại. Kết quả cho thấy tinh dầu và hỗn hợp không ảnh hưởng tiêu cực đến giá trị cảm quan và chất lượng trái xoài Cát Chu.
Về hiệu quả giảm bệnh, tinh dầu cam Sành ở nồng độ 16% ức chế C. gloeosporioides từ 39,5 – 49,4% và C. scovillei từ 30,4 – 47,5%. Các hỗn hợp tinh dầu sả Chanh/lá quế (0,8/0,05 và 1,2/0,025 µL/mL), sả Chanh/vỏ quế (1,2/0,025 µL/mL) và tinh dầu đơn lá quế (0,4 µL/mL), vỏ quế (0,8 µL/mL) có khả năng ức chế bệnh thán thư tương đương thuốc hóa học Antracol. Phân tích thành phần chính cho thấy trans-cinnamaldehyde (trong quế), Geranial (trong sả Chanh) và Limonene (trong cam) là các hợp chất chủ đạo. Ứng dụng tinh dầu đơn lẻ và hỗn hợp giúp duy trì độ cứng trái tốt hơn, không ảnh hưởng đến các chỉ tiêu chất lượng khác như pH, TSS, TA, vitamin C, màu sắc và giảm tỷ lệ hao hụt khối lượng.
Mục lục chi tiết:
-
CHƯƠNG 1. GIỚI THIỆU
- 1.1. Tính cấp thiết của luận án
- 1.2. Mục tiêu của luận án
- 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- 1.4. Những đóng góp mới của luận án
-
CHƯƠNG 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 3.1. Phương tiện
- 3.1.1. Thời gian và địa điểm
- 3.1.2. Vật liệu nghiên cứu
- 3.2. Phương pháp nghiên cứu
- 3.2.1. Nội dung 1. Phân lập và định danh các loài nấm gây bệnh thán thư trên trái xoài Cát Chu
- 3.2.1.1. Phân lập và đánh giá khả năng gây hại của các loài nấm Colletotrichum spp. gây bệnh thán thư trên trái xoài Cát Chu
- 3.2.1.2. Định danh các loài nấm bằng đặc điểm hình thái kết hợp với giải trình tự DNA vùng ITS
- 3.2.2. Nội dung 2 Đánh giá khả năng ức chế nấm Colletotrichum spp. gây bệnh thán thư trên trái xoài Cát Chu của tinh dầu đơn và hỗn hợp tinh dầu trong điều kiện in vitro và in vivo
- 3.2.2.1. Thí nghiệm 2.1: Ly trích tinh dầu vỏ trái của 4 giống cam (cam Sành, cam Xoàn, cam Mật và cam Navel)
- 3.2.2.2. Phân tích thành phần hóa học của tinh dầu vỏ cam bằng phương pháp sắc ký khí ghép khối phổ (GC-MS) và sắc ký khí (GC)
- 3.2.2.3. Đánh giá khả năng ức chế nấm Colletotrichum spp. của tinh dầu vỏ cam trong điều kiện in vitro
- 3.2.2.4. Thí nghiệm 2.5: Đánh giá khả năng ức chế bệnh thán thư trên trái xoài Cát Chu của tinh dầu vỏ cam trong điều kiện in vivo
- 3.2.3.5. Thí nghiệm 2.6: Ly trích các loại tinh dầu
- 3.2.2.6. Phân tích thành phần hóa học của các loại tinh dầu này bằng phương pháp sắc ký thí ghép khối phổ (GC-MS) và sắc ký khí (GC)
- 3.2.2.7. Đánh giá khả năng ức chế nấm Colletotrichum spp. của các loại tinh dầu trong điều kiện in vitro
- 3.2.2.8. Đánh giá hiệu quả tương tác của các tinh dầu được chọn lên khả năng kháng nấm gây bệnh thán thư trong điều kiện in vitro
- 3.2.2.9. Thí nghiệm 2.12: Đánh giá khả năng ức chế bệnh thán thư trên trái xoài Cát Chu của từng loại tinh dầu đơn lẻ và hỗn hợp tinh dầu trong điều kiện in vivo
- 3.2.3. Nội dung 3: Đánh giá hiệu quả giảm bệnh thán thư do nấm Colletotrichum spp. trên trái xoài Cát Chu của các loại tinh dầu đơn lẻ và hỗn hợp tinh dầu
- 3.2.3.1. Thí nghiệm 3.1: Đánh giá ảnh hưởng của tinh dầu vỏ cam Sành đến chất lượng trái xoài Cát Chu
- 3.2.3.2. Thí nghiệm 3.2: Đánh giá ảnh hưởng của từng loại tinh dầu đơn lẻ và hỗn hợp tinh dầu đến chất lượng trái xoài Cát Chu
- 3.2.3.3. Thí nghiệm 3.3: Đánh giá hiệu quả giảm bệnh thán thư trên trái xoài Cát Chu giai đoạn sau thu hoạch của từng loại tinh dầu đơn lẻ và hỗn hợp tinh dầu sử dụng phương pháp chủng bệnh bằng cách phun huyền phù nấm
- 3.3. Phân tích số liệu
-
CHƯƠNG 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
- 4.1. Phân lập và định danh các loài nấm Colletotrichum spp. gây bệnh thán thư trên trái xoài Cát Chu
- 4.1.1. Phân lập và đánh giá khả năng gây hại của các loài Colletotrichum spp. trên trái xoài Cát Chu
- 4.1.2. Định danh bằng đặc điểm hình thái và giải trình tự nấm Colletotrichum spp.
- 4.1.2.1. Đặc điểm hình thái
- 4.1.2.2. Định danh bằng giải trình tự DNA
- 4.2. Đánh giá khả năng ức chế nấm Colletotrichum spp. gây bệnh thán thư trên trái xoài Cát Chu của tinh dầu đơn và hỗn hợp tinh dầu trong điều kiện in vitro và in vivo
- 4.2.3. Khả năng kháng nấm Colletotrichum spp. của tinh dầu vỏ cam trong điều kiện in vitro
- 4.2.4. Khả năng ức chế bệnh thán thư trên trái xoài Cát Chu của tinh dầu vỏ cam trong điều kiện in vivo
- 4.2.7. Khả năng kháng nấm Colletotrichum spp. của các loại tinh dầu trong điều kiện in vitro
- 4.2.8. Hiệu quả tương tác của các tinh dầu được chọn lên khả năng kháng nấm gây bệnh thán thư trong điều kiện in vitro
- 4.2.9. Khả năng ức chế bệnh thán thư trên trái xoài Cát Chu của tinh dầu đơn lẻ và hỗn hợp tinh dầu trong điều kiện in vivo
- 4.3. Hiệu quả giảm bệnh thán thư do nấm Colletotrichum spp. trên trái xoài Cát Chu của các loại tinh dầu đơn lẻ và hỗn hợp tinh dầu
- 4.3.1. Ảnh hưởng của tinh dầu vỏ cam Sành đến chất lượng trái xoài Cát Chu
- 4.3.2. Ảnh hưởng của tinh dầu đơn lẻ và hỗn hợp tinh dầu đến chất lượng trái xoài Cát Chu
- 4.3.3. Hiệu quả giảm bệnh thán thư trên trái xoài Cát Chu của tinh dầu đơn lẻ và hỗn hợp tinh dầu sử dụng phương pháp chủng bệnh bằng cách phun huyền phù nấm
- 4.3.3.1. Tỷ lệ bệnh (%) của xoài Cát Chu
- 4.3.3.2. Tỷ lệ hao hụt khối lượng (%) của xoài Cát Chu
- 4.3.3.3. Độ cứng trái xoài Cát Chu
-
CHƯƠNG 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
- 5.1. KẾT LUẬN
- 5.2. ĐỀ NGHỊ