Tên luận án:
NGHIÊN CỨU QUY HOẠCH GIAO THÔNG VẬN TẢI ĐƯỜNG BỘ ĐÔ THỊ Ở VIỆT NAM THEO HƯỚNG GIẢM NHẸ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
Ngành:
Kỹ thuật xây dựng công trình giao thông
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Nghiên cứu quy hoạch giao thông vận tải đường bộ đô thị ở Việt Nam theo hướng giảm nhẹ biến đổi khí hậu" giải quyết vấn đề cấp thiết về biến đổi khí hậu (BĐKH), xem đây là mối đe dọa lớn nhất thế kỷ 21 mà Việt Nam là một trong những quốc gia dễ bị tổn thương. Trong bối cảnh các nghiên cứu về quy hoạch GTVT liên quan đến giảm nhẹ BĐKH còn hạn chế, đề tài này nhằm mục tiêu tổng quát là nghiên cứu và đề xuất các giải pháp quy hoạch GTVT đường bộ đô thị theo hướng giảm nhẹ BĐKH.
Các mục tiêu cụ thể bao gồm: xây dựng khung tiêu chí trong quy hoạch GTVT đường bộ đô thị theo hướng giảm nhẹ BĐKH; phát triển các nội dung về quy hoạch mạng lưới đường (MLĐ) và tuyến, bao gồm mô hình tính khí thải của ô tô con ở Việt Nam và ứng dụng các bài toán quy hoạch MLĐ lý thuyết, tìm đường đi tối ưu về khí thải và nhiên liệu; và lựa chọn tỷ lệ phương tiện, dạng đô thị phù hợp để giảm nhẹ BĐKH, góp phần củng cố lý thuyết về dạng đô thị phát triển bền vững (PTBV). Đối tượng nghiên cứu tập trung vào ba thành phần của hệ thống GTVT đường bộ đô thị: phương tiện, đường bộ đô thị và quản lý phát triển liên quan đến phát thải khí nhà kính (KNK) và BĐKH.
Luận án đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Tác giả đã xây dựng thành công khung tiêu chí về quy hoạch GTVT đường bộ đô thị theo hướng giảm nhẹ BĐKH, cùng với các giải pháp tổng thể. Một đóng góp đáng chú ý khác là việc thiết lập các phương trình toán học mô tả mối quan hệ giữa khí thải và tốc độ của xe ô tô con trong điều kiện Việt Nam, từ đó đề xuất giảm tốc độ thiết kế trên các trục đường chính đô thị để tối ưu hóa phát thải. Luận án cũng tích hợp mô hình tính khí thải vào các bài toán quy hoạch MLĐ lý thuyết (đường nối, đường nhánh, lưới đường) và bài toán tìm đường đi trong lý thuyết đồ thị nhằm mục tiêu giảm thiểu KNK và tiêu thụ nhiên liệu, chứng minh rằng không phải lúc nào tuyến đường ngắn nhất cũng tối ưu về môi trường. Ngoài ra, tác giả còn xây dựng phương trình toán học mô tả quan hệ giữa tỷ lệ phương tiện giao thông và mật độ dân cư đô thị, giúp xác định tỷ lệ phương tiện vận tải công cộng (PTVTCC) phù hợp và củng cố lý thuyết về dạng đô thị PTBV, đặc biệt là ưu điểm của dạng đô thị nhỏ gọn trong việc giảm thiểu khí thải và tiêu thụ nhiên liệu so với dạng đô thị trải rộng. Những kết quả này có ý nghĩa khoa học và thực tiễn, cung cấp cơ sở tham khảo cho việc xây dựng chiến lược và quy hoạch GTVT bền vững tại Việt Nam.
Mục lục chi tiết:
- Mở đầu. Trình bày tính cấp thiết và bố cục luận án
- Chương 1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
- 1.1 Một số khái niệm về quy hoạch GTVT có liên quan tới BĐKH
- 1.2 Tình hình nghiên cứu trên thế giới và ở Việt Nam về quy hoạch GTVT liên quan tới giảm nhẹ BĐKH
- 1.3 Các vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu
- Chương 2. Xây dựng khung tiêu chí trong quy hoạch GTVT đường bộ đô thị theo hướng giảm nhẹ BĐKH.
- 2.1 Cơ sở khoa học và thực tiễn xây dựng khung tiêu chí
- 2.2 Kiến nghị khung tiêu chí và các giải pháp tổng thể
- 2.2.1 Xây dựng khung tiêu chí trong quy hoạch GTVT đường bộ đô thị theo hướng giảm nhẹ BĐKΗ
- 2.2.2 Các giải pháp tổng thể trong quy hoạch GTVT theo hướng giảm nhẹ BĐKH
- 2.3 Vận dụng khung tiêu chí vào quy hoạch GTVT
- 2.4 Kết luận chương 2
- Chương 3. Quy hoạch mạng lưới đường và tuyến theo hướng giảm nhẹ biến đổi khí hậu.
- 3.1 Cơ sở khoa học quy hoạch MLĐ và tuyến theo hướng giảm nhẹ BĐKH
- 3.1.1 Ba bài toán kinh điển trong quy hoạch MLĐ lý thuyết
- 3.1.2 Các mô hình tính lượng khí phát thải và nhiên liệu tiêu thụ của các phương tiện giao thông đường bộ
- 3.1.3 Bài toán tìm đường đi ngắn nhất trong lý thuyết đồ thị
- 3.1.4 Phương pháp phân tích đa mục tiêu
- 3.2 Phương pháp thực nghiệm xây dựng mô hình tính lượng khí phát thải của các phương tiện giao thông đường bộ đô thị ở Việt Nam
- 3.2.1 Địa điểm, đặc điểm mẫu đo và số lượng mẫu thí nghiệm
- 3.2.2 Phương pháp và quy trình đo khí thải
- 3.2.3 Cách đo và xử lý số liệu đo
- 3.3 Kết quả xây dựng mô hình tính khí thải của ô tô con ở Việt Nam
- 3.3.1 Xây dựng mô hình tính khí thải của ô tô con ở Việt Nam
- 3.3.2 So sánh mô hình tính khí thải tác giả xây dựng và mô hình COPERT
- 3.3.3 Bình luận về các yếu tố thực tế ảnh hưởng đến kết quả xây dựng mô hình tính khí thải
- 3.3.4 Ứng dụng kết quả tính khí thải cho các loại ô tô con ở Việt Nam
- 3.4 Kết quả quy hoạch MLĐ theo hướng giảm nhẹ BĐKH
- 3.4.1 Xét bài toán 1: bài toán đường nối theo mục tiêu tối ưu phát thải KNK và tiêu thụ nhiên liệu
- 3.4.2 Xét bài toán 2: bài toán đường nhánh theo mục tiêu tối ưu phát thải KNK và tiêu thụ nhiên liệu
- 3.4.3 Xét bài toán 3: bài toán lưới đường có quan hệ vận tải tam giác theo mục tiêu tối ưu phát thải KNK và tiêu thụ nhiên liệu
- 3.4.4 Ý kiến của tác giả về việc ứng dụng 3 bài toán quy hoạch MLĐ lý thuyết theo mục tiêu tối ưu phát thải KNK và tiêu thụ nhiên liệu vào thực tế
- 3.4.5 Bình luận về việc phân tích đa mục tiêu trong quy hoạch MLĐ lý thuyết
- 3.5 Kết quả quy hoạch tuyến đường giao thông theo hướng giảm nhẹ BĐKH
- 3.5.1 Nội dung bài toán
- 3.5.2 Các bước của thuật toán Dijkstra
- 3.5.3 Xây dựng chương trình
- 3.5.4 Ví dụ số
- 3.5.5 Ứng dụng bài toán tìm đường đi tối ưu phát thải KNK và tiêu thụ nhiên liệu trong thực tế
- 3.6 Kết luận chương 3
- Chương 4. Lựa chọn tỷ lệ phương tiện và dạng đô thị theo hướng giảm nhẹ biến đổi khí hậu.
- 4.1 Cơ sở khoa học và thực tiễn chọn tỷ lệ phương tiện và dạng đô thị theo hướng giảm nhẹ BĐKH
- 4.1.1 Khái niệm
- 4.1.2 Giới thiệu các mô hình phát triển không gian đô thị
- 4.1.3 Đặc điểm dạng đô thị trải rộng và dạng đô thị nhỏ gọn
- 4.1.4 Tác động của phương tiện giao thông đô thị tới hình dạng đô thị
- 4.1.5 Ba giai đoạn phát triển phương tiện của thời đại ô tô và đường cao tốc
- 4.1.6 Các tổ hợp và tỷ lệ phương tiện giao thông đô thị
- 4.1.7 Chọn phương tiện vận tải dựa trên năng lực vận chuyển, mức tiêu hao nhiên liệu và phát thải KNK bình quân giai đoạn khai thác
- 4.2 Phương pháp điều tra khảo sát tỷ lệ sử dụng phương tiện giao thông cơ giới đường bộ đô thị ở Việt Nam
- 4.2.1 Mục đích và phương pháp điều tra
- 4.2.2 Phương pháp lấy mẫu
- 4.2.3 Đối tượng điều tra
- 4.3 Kết quả lựa chọn tỷ lệ phương tiện và dạng đô thị theo hướng giảm nhẹ BĐKH
- 4.3.1 Điều tra tỷ lệ sử dụng phương tiện giao thông cơ giới đường bộ đô thị ở Việt Nam
- 4.3.2 Xây dựng mối quan hệ giữa tỷ lệ phương tiện và mật độ dân số đô thị
- 4.3.3 Lựa chọn phương thức vận tải trên đường phố chính đô thị theo hướng giảm nhẹ BĐKH
- 4.3.4 Chọn dạng đô thị có hệ thống GTVT thích hợp cho việc giảm nhẹ BĐKH
- 4.4 Một số ví dụ minh họa lựa chọn tỷ lệ phương tiện và dạng đô thị ở Việt Nam theo hướng giảm nhẹ BĐKH
- 4.4.1 Ví dụ chọn tỷ lệ phương tiện cho một số thành phố ở Việt Nam
- 4.4.2 Quy hoạch trục đường Hùng Vương theo hướng chuỗi mô hình TOD kết hợp với tuyến xe buýt nhanh BRT
- 4.5 Kết luận chương 4
- Kết luận và kiến nghị
- a) Những kết quả đạt được của luận án
- b) Những đóng góp mới của luận án
- c) Kiến nghị hướng nghiên cứu mở rộng