Luận án Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ, thành phần loài sán lá gan nhỏ, sán lá ruột nhỏ tại hai huyện Kim Sơn và Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình (2016-2019)

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ VÀ THÀNH PHẦN LOÀI SÁN LÁ GAN NHỎ, SÁN LÁ RUỘT NHỎ TẠI HUYỆN KIM SƠN, YÊN KHÁNH, TỈNH NINH BÌNH (2016-2018)

Ngành:

Dịch tễ học

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ và thành phần loài sán lá gan nhỏ, sán lá ruột nhỏ tại huyện Kim Sơn, Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình (2016-2018)" tập trung giải quyết vấn đề sức khỏe cộng đồng cấp bách liên quan đến sán lá gan nhỏ (SLGN) và sán lá ruột nhỏ (SLRN) ở Việt Nam. Vấn đề này trở nên phức tạp do triệu chứng lâm sàng không đặc trưng và trứng của các loài sán này có hình thái tương tự, dẫn đến việc SLRN thường bị nhầm lẫn và không được phát hiện chính xác trong quá khứ. Mục tiêu của nghiên cứu là bổ sung dữ liệu khoa học cho công tác phòng chống sán lá nhỏ, đặc biệt là tại các khu vực có thói quen ăn gỏi cá.

Nghiên cứu được triển khai tại hai huyện Kim Sơn và Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình, từ năm 2016 đến 2019, với hai mục tiêu chính: xác định các đặc điểm dịch tễ của SLGN và SLRN trên người và cá, cũng như xác định thành phần loài của chúng bằng cả phương pháp hình thái và sinh học phân tử. Nghiên cứu đã khảo sát 400 người dân từ 15 tuổi trở lên.

Kết quả cho thấy tỷ lệ nhiễm SLGN, SLRN ở người là 19,5%, trong đó nam giới có tỷ lệ nhiễm cao hơn đáng kể (26,6% so với 8,3% ở nữ giới). Cường độ nhiễm sán trung bình là 517,06 trứng/g phân, chủ yếu ở mức độ nhẹ. Thói quen ăn gỏi cá là yếu tố nguy cơ lớn nhất, làm tăng nguy cơ nhiễm sán gấp 6,8 lần. Các loài cá thường được dùng để ăn gỏi như cá mòi, mè, chép, trắm cũng được khảo sát. Về cá, tỷ lệ nhiễm nang ấu trùng sán chung là 44,1% trên 345 con cá thuộc 6 loài, với cá chép (86,5%), cá trắm (78,4%) và cá mè (66,7%) có tỷ lệ nhiễm cao nhất. Định danh bằng sinh học phân tử ở người cho thấy tất cả các mẫu trứng sán đều là *Clonorchis sinensis*. Ở cá, ba loài nang ấu trùng được phát hiện là *Haplorchis pumilio* (99,84%), *Haplorchis taichui* (0,14%) và *Clonorchis sinensis* (0,02%).

Luận án kiến nghị tăng cường truyền thông giáo dục sức khỏe về nguy cơ và cách phòng chống sán lá nhỏ, đặc biệt là các hành vi liên quan đến ăn cá sống, và đẩy mạnh ứng dụng kỹ thuật sinh học phân tử để định danh chính xác các loài sán ở các giai đoạn khác nhau, nhằm nâng cao hiểu biết khoa học về tình hình dịch tễ tại Việt Nam.

Mục lục chi tiết:

• Đặt vấn đề (2 trang)
• Tổng quan tài liệu (35 trang)
• Đối tượng và phương pháp nghiên cứu (24 trang)
• Kết quả nghiên cứu (34 trang)
• Bàn luận (27 trang)
• Kết luận (2 trang)
• Kiến nghị (0,5 trang)
• Luận án có 43 bảng, 24 hình và 176 tài liệu tham khảo (42 tài liệu tiếng Việt và 137 tài liệu tiếng Anh).