Tên luận án:
Nghiên cứu kỹ thuật thu thập thông tin thống kê nhằm nâng cao chất lượng số liệu điều tra các chủ đề nhạy cảm ở Việt Nam.
Ngành:
Thống kê ứng dụng.
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Tài liệu trình bày nghiên cứu về tầm quan trọng của thông tin thống kê trong việc hoạch định chính sách và quản lý, đồng thời chỉ ra những thách thức trong thu thập dữ liệu về các chủ đề nhạy cảm tại Việt Nam. Các thông tin này, thường có tính chất cá nhân hoặc liên quan đến pháp luật, dễ bị che giấu hoặc trả lời không đúng thực tế, dẫn đến chất lượng số liệu thấp.
Mục tiêu của nghiên cứu là đề xuất các kỹ thuật thu thập thông tin phù hợp nhằm nâng cao chất lượng số liệu cho các cuộc điều tra về chủ đề nhạy cảm ở Việt Nam. Nghiên cứu tập trung trả lời hai câu hỏi chính: (1) Ảnh hưởng của các kỹ thuật thu thập thông tin khác nhau đến cách trả lời và chất lượng dữ liệu về chủ đề nhạy cảm; và (2) Kỹ thuật nào là tốt hơn cho các điều tra chủ đề nhạy cảm tại Việt Nam. Đối tượng nghiên cứu là các kỹ thuật thu thập thông tin và ảnh hưởng của chúng đến chất lượng số liệu, đặc biệt là chủ đề HIV/AIDS, áp dụng trong cuộc điều tra “Kiến thức và hành vi về HIV/AIDS” năm 2013 tại Hà Nội với đối tượng từ 15 đến 49 tuổi.
Phương pháp nghiên cứu bao gồm tiếp cận định tính (phân tích tài liệu, tổng quan nghiên cứu) và định lượng (thống kê mô tả, so sánh, ước lượng tham số, kiểm định giả thuyết, phân tích đa nhân tố và mô hình hồi quy logistic). Luận án đóng góp về mặt lý luận bằng cách làm giàu mối quan hệ giữa kỹ thuật thu thập thông tin và chất lượng số liệu điều tra về HIV/AIDS ở Việt Nam, và về mặt thực tiễn thông qua việc thiết kế, thử nghiệm các kỹ thuật thu thập thông tin (phỏng vấn trực tiếp, phỏng vấn tự điền, kỹ thuật trả lời ngẫu nhiên - RRT) và đánh giá tác động của chúng.
Kết quả cho thấy phỏng vấn tự điền là kỹ thuật thu thập thông tin phù hợp hơn phỏng vấn trực tiếp đối với chủ đề nhạy cảm, với tỷ lệ không trả lời thấp hơn và tỷ lệ báo cáo hành vi nguy cơ lây nhiễm HIV cao hơn. Tuy nhiên, kỹ thuật RRT chưa cho thấy hiệu quả như kỳ vọng do đối tượng điều tra chưa tuân thủ đúng quy trình. Nghiên cứu khuyến nghị cân nhắc sử dụng phỏng vấn tự điền, cải thiện môi trường điều tra để tăng tính riêng tư và bảo mật, và tiếp tục nghiên cứu RRT cùng các kỹ thuật thu thập thông tin sử dụng công nghệ.
Mục lục chi tiết:
- CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ KỸ THUẬT THU THẬP THÔNG TIN ĐIỀU TRA CHỦ ĐỀ NHẠY CẢM
- 1.1. Các vấn đề lý luận về kỹ thuật thu thập thông tin điều tra chủ đề nhạy cảm
- 1.1.1. Một số khái niệm sử dụng trong luận án
- 1.1.2. Kỹ thuật thu thập thông tin
- 1.1.3. Thiết kế điều tra chủ đề nhạy cảm
- 1.1.4. Đánh giá tác động của kỹ thuật thu thập thông tin đối với chất lượng số liệu điều tra
- 1.2. Những vấn đề thực tiễn về nghiên cứu và ứng dụng kỹ thuật thu thập thông tin chủ đề nhạy cảm nhằm nâng cao chất lượng số liệu điều tra
- 1.2.1. Gia tăng nhu cầu thông tin thống kê
- 1.2.2. Ứng dụng các kỹ thuật thu thập thông tin chủ đề nhạy cảm
- 1.2.3. Tổng quan nghiên cứu quốc tế và trong nước về kỹ thuật thu thập thông tin điều tra chủ đề nhạy cảm và tác động tới chất lượng số liệu
- CHƯƠNG 2. THIẾT KẾ THỬ NGHIỆM CÁC KỸ THUẬT THU THẬP THÔNG TIN CHỦ ĐỀ NHẠY CẢM VỀ HIV/AIDS
- 2.1. Lựa chọn chủ đề HIV/AIDS để nghiên cứu thử nghiệm
- 2.1.1. Lý do lựa chọn chủ đề HIV/AIDS
- 2.1.2. Nhu cầu thông tin về HIV/AIDS và khả năng đáp ứng thông tin
- 2.2. Điều tra Kiến thức và hành vi về HIV/AIDS và yêu cầu thử nghiệm các kỹ thuật thu thập thông tin về hành vi nguy cơ lây nhiễm HIV
- 2.2.1. Điều tra Kiến thức và hành vi về HIV/AIDS
- 2.2.2. Yêu cầu nghiên cứu thử nghiệm các kỹ thuật thu thập thông tin
- 2.3. Thiết kế thử nghiệm các kỹ thuật thu thập thông tin
- 2.3.1. Lựa chọn kỹ thuật thu thập thông tin để thử nghiệm
- 2.3.2. Thiết kế câu hỏi và bảng câu hỏi
- 2.3.3. Quy trình tổ chức thực hiện điều tra thu thập thông tin
- 2.3.4. Nghiên cứu đánh giá tác động
- CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ ĐIỀU TRA VÀ ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA KỸ THUẬT THU THẬP THÔNG TIN ĐỐI VỚI CHẤT LƯỢNG SỐ LIỆU ĐIỀU TRA CHỦ ĐỀ NHẠY CẢM VỀ HIV/AIDS
- 3.1. Kết quả thực hiện điều tra thử nghiệm các kỹ thuật thu thập thông tin
- 3.1.1. Quá trình tổ chức điều tra
- 3.1.2. Kết quả thực hiện điều tra
- 3.2. Khung đánh giá tác động của các kỹ thuật thu thập thông tin đối với chất lượng số liệu điều tra chủ đề nhạy cảm về HIV/AIDS
- 3.2.1. Tỷ lệ không trả lời
- 3.2.2. Tỷ lệ trả lời “Có” một số biến về hành vi nguy cơ lây nhiễm HIV
- 3.2.3. Kỹ thuật thu thu thập thông tin ảnh hưởng lên xác suất trả lời “Có”
- 3.3. Đánh giá sử dụng kỹ thuật thu thập thông tin đối với chất lượng số liệu về các hành vi nguy cơ lây nhiễm HIV qua kết quả điều tra
- 3.3.1. Tỷ lệ không trả lời
- 3.3.2. Tỷ lệ trả lời “Có” một số biến về hành vi nguy cơ lây nhiễm HIV
- 3.3.3. Ảnh hưởng đến xác suất trả lời “Có”
- 3.4. Bình luận kết quả
- 3.4.1. Phỏng vấn trực tiếp và phỏng vấn tự điền
- 3.4.2. Kỹ thuật trả lời ngẫu nhiên (RRT)
- 1. Kết luận
- 2. Khuyến nghị
- 3. Hướng nghiên cứu tiếp theo