LA COHÉRENCE TEXTUELLE EN FRANÇAIS ET APPLICATIONS PÉDAGOGIQUES (NGHIÊN CỨU HỆ THỐNG LIÊN KẾT VĂN BẢN TIẾNG PHÁP ỨNG DỤNG VÀO GIẢNG DẠY)
Ngôn ngữ Pháp (Mã ngành: 9.22.02.03)
Luận án tiến sĩ này tập trung giải quyết những khó khăn của sinh viên Việt Nam trong việc đảm bảo tính liên kết khi viết văn bản lập luận bằng tiếng Pháp như một ngoại ngữ (TPNN). Nghiên cứu chỉ ra rằng sinh viên thường gặp vấn đề về tổ chức, cấu trúc, sử dụng từ nối, chấm câu, và phát triển ý trong văn bản lập luận, trong khi giáo viên thiếu cơ sở lý thuyết vững chắc để hướng dẫn và khắc phục lỗi cho người học.
Mục tiêu chính của luận án là làm rõ khái niệm hệ thống liên kết văn bản cho cả sinh viên và giáo viên, từ đó đề xuất một mô hình giảng dạy nhằm cải thiện kỹ năng viết và giảng dạy. Để đạt được mục tiêu này, nghiên cứu xác định các tiêu chí của tính liên kết trong văn bản lập luận, xây dựng bảng đánh giá, phát hiện các lỗi sai thường gặp của sinh viên, và đề xuất mô hình giảng dạy tính liên kết phù hợp với đối tượng sinh viên Việt Nam học TPNN.
Luận án được cấu trúc thành hai phần chính: Cơ sở lý thuyết và Nghiên cứu thực địa. Phần một (bốn chương) trình bày các khái niệm cơ bản về văn bản lập luận, định nghĩa tính liên kết dựa trên các nghiên cứu trong ngôn ngữ học văn bản, tâm lý học tri nhận và phân tích diễn ngôn, đặc biệt là các quy tắc của Charolles (1978) và Lundquist (1980). Phần này cũng phân tích khái niệm kỹ năng viết, quy trình viết và các mô hình giảng dạy viết, từ đó đưa ra nguyên tắc xây dựng mô hình giảng dạy tính liên kết.
Phần hai (bốn chương) trình bày nghiên cứu thực địa theo phương pháp nghiên cứu hành động. Ba nghiên cứu chuyên sâu đã được thực hiện để phân tích lỗi liên quan đến tính liên kết trong bài viết của sinh viên, khảo sát thực tế dạy và học, và xây dựng, thực nghiệm mô hình giảng dạy Itinéraires (của Colognesi, 2015) đã được điều chỉnh. Mô hình này tập trung vào việc giải thích các khía cạnh khó khăn, tăng cường tương tác cặp đôi và quy trình viết lại bài.
Kết quả thực nghiệm cho thấy mô hình Itinéraires đã cải thiện rõ rệt tính liên kết trong bài viết của sinh viên, giải quyết các khó khăn về phát triển lập luận và sử dụng từ nối. Mô hình cũng nhấn mạnh vai trò của việc xem lại và viết lại bài, đồng thời khuyến khích tương tác giữa người học. Nghiên cứu đóng góp vào việc cải cách giảng dạy viết văn bản lập luận tiếng Pháp tại Việt Nam, mặc dù còn một số hạn chế về cải thiện từ vựng và duy trì kiến thức.