Luận án Nghiên cứu giá trị của phương pháp giải trình tự gen thế hệ mới phát hiện lệch bội nhiễm sắc thể thai bằng DNA thai tự do trong máu mẹ

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU GIÁ TRỊ CỦA PHƯƠNG PHÁP GIẢI TRÌNH TỰ GEN THẾ HỆ MỚI PHÁT HIỆN LỆCH BỘI NHIỄM SẮC THỂ THAI BẰNG DNA THAI TỰ DO TRONG MÁU MẸ

Ngành:

Hóa sinh (Mã số: 62720112)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tập trung nghiên cứu giá trị của phương pháp giải trình tự gen thế hệ mới (NGS) trong việc phát hiện lệch bội nhiễm sắc thể (NST) thai nhi thông qua phân tích DNA thai tự do (cffDNA) trong máu mẹ, được thực hiện bởi Hoàng Hải Yến. Đặt vấn đề từ thực trạng bất thường NST thai nhi là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và bệnh tật cho trẻ sơ sinh trên toàn thế giới, với các hội chứng phổ biến như Down (trisomy 21), Edwards (trisomy 18), Patau (trisomy 13) và lệch bội NST giới tính. Các phương pháp sàng lọc trước sinh không xâm lấn truyền thống (siêu âm hình thái và phân tích huyết thanh) có tỷ lệ phát hiện dao động từ 50-95% nhưng kèm theo tỷ lệ dương tính giả khoảng 5%. Trong khi đó, các thủ thuật chẩn đoán xác định xâm lấn (lấy mẫu gai rau hoặc hút dịch ối) mang nguy cơ mất thai từ 0,11-0,22%. Xét nghiệm sàng lọc trước sinh không xâm lấn (NIPS) bằng phương pháp giải trình tự gen thế hệ mới phân tích cffDNA trong máu mẹ được xem là một bước tiến vượt bậc, với tỷ lệ phát hiện lệch bội NST 21, 18, 13 trên 99% và tỷ lệ dương tính giả thấp dưới 1%, giúp giảm thiểu rủi ro và biến chứng cho thai phụ và thai nhi.

Mục tiêu chính của đề tài là ứng dụng phương pháp giải trình tự gen thế hệ mới để phát hiện lệch bội NST 21, 18, 13, X, Y từ cffDNA trong máu mẹ, đồng thời xác định tỷ lệ các lệch bội này và bước đầu đánh giá giá trị của phương pháp. Nghiên cứu được thực hiện tại Trung tâm Sàng lọc, Chẩn đoán trước sinh và sơ sinh, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội và Bộ môn Hóa sinh, Đại học Y Hà Nội. Những đóng góp quan trọng của luận án bao gồm việc ứng dụng thành công quy trình giải trình tự gen thế hệ mới trong sàng lọc trước sinh không xâm lấn tại Việt Nam, xác định được độ nhạy, độ đặc hiệu, giá trị tiên đoán dương và âm cho trisomy 21, 18, 13 và lệch bội NST giới tính. Kết quả nghiên cứu có giá trị ứng dụng lâm sàng cao, giúp giảm số lượng thai phụ phải thực hiện thủ thuật xâm lấn không cần thiết. Đề tài mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn lớn khi cung cấp một kỹ thuật sàng lọc trước sinh hiện đại ngang tầm quốc tế, độ chính xác cao, giảm tỷ lệ dương tính giả và có thể áp dụng từ tuần thai sớm, đánh dấu lần đầu tiên triển khai thành công kỹ thuật này tại Việt Nam. Luận án được thực hiện trên 1231 thai phụ có nguy cơ cao, với tuổi trung bình 34,3 ± 5,7 tuổi và tuổi thai trung bình 15,2 ± 3,1 tuần. Các yếu tố nguy cơ phổ biến nhất là sàng lọc huyết thanh nguy cơ cao (66,1%) và tuổi thai phụ ≥ 35 tuổi (56,4%).

Mục lục chi tiết:

• Đặt vấn đề: 2 trang
• Chương 1: Tổng quan tài liệu: 37 trang
• Chương 2: Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: 16 trang
• Chương 3: Kết quả nghiên cứu: 34 trang
• Chương 4: Bàn luận: 39 trang
• Kết luận: 2 trang
• Khuyến nghị: 1 trang