Luận án Nghiên cứu giá trị môi trường và giải pháp bảo vệ di sản Ruộng bậc thang huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU GIÁ TRỊ MÔI TRƯỜNG

Ngành:

Không tìm thấy thông tin cụ thể về ngành trong tài liệu được cung cấp.

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Tài liệu trình bày nghiên cứu về giá trị môi trường và thực trạng quản lý di sản Ruộng bậc thang (RBT) tại huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang. Đây được nhận định là một loại hình canh tác độc đáo và kỳ vĩ, thể hiện sự tác động của con người vào tự nhiên.

Các đóng góp mới của luận án bao gồm đánh giá thực trạng giá trị môi trường di sản RBT về hình thái và các yếu tố ảnh hưởng đến môi trường di sản RBT tại huyện Hoàng Su Phì. Nghiên cứu cũng đánh giá thực trạng điều kiện tự nhiên, môi trường, kinh tế xã hội, cùng với tiềm năng và trở ngại của vùng.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào vùng di sản RBT huyện Hoàng Su Phì, với khảo sát thực tế hình thái ruộng bậc thang tại các xã như Bản Luốc. Các yếu tố như độ phì đất được xem là tiêu chí quan trọng trong đánh giá tài nguyên đất. Kết quả khảo sát chi tiết các tính chất hóa học đất tầng canh tác (pH, Mùn, N, P2O5, K2O, CEC) theo thời gian hình thành ruộng cũng được trình bày.

Nghiên cứu đi sâu vào phân tích các giá trị của di sản RBT, bao gồm:

• Giá trị vật chất: Thể hiện qua cơ cấu cây trồng chủ yếu là lúa (xuân, mùa), ngô (xuân, đông), đậu tương (đông), lạc (xuân) và rau, đậu (đông xuân).
• Giá trị di sản: Đánh giá qua 11 tiêu chí, đạt chỉ số trung bình 4.00, cho thấy giá trị di sản ở mức cao. Các tiêu chí bao gồm danh lam thắng cảnh tự nhiên kết hợp nhân tạo, giá trị cảnh quan, di tích, khí hậu mát mẻ và tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng.
• Giá trị sinh kế: Đánh giá qua 5 tiêu chí, đạt chỉ số trung bình 4.09, khẳng định vai trò quan trọng của RBT trong việc cải thiện kinh tế gia đình, sinh kế người dân, tăng tính tự cấp và đa dạng hóa sản phẩm.
• Giá trị du lịch: Đánh giá qua 3 tiêu chí, đạt chỉ số trung bình 4.49, nhấn mạnh sức hấp dẫn của RBT vào mùa lúa chín (tháng 1, 11) và mùa cấp nước (tháng 5, 6).
• Giá trị văn hóa sinh thái: Đánh giá qua 2 tiêu chí, đạt chỉ số trung bình 3.67, nổi bật là giá trị thưởng thức ẩm thực tại các làng vùng di sản.
• Giá trị trải nghiệm: Đánh giá qua 2 tiêu chí, đạt chỉ số trung bình 3.91, cho thấy RBT mang lại giá trị trải nghiệm ở mức cao.
• Giá trị thu hút đầu tư: Đánh giá qua 2 tiêu chí, đạt chỉ số trung bình 3.96, cho thấy RBT góp phần thu hút đầu tư từ Nhà nước.

Về thực trạng quản lý và sử dụng di sản RBT, tài liệu đánh giá các khía cạnh như nguồn nước tưới tiêu (nước khe, nước trời), phương thức xử lý phụ phẩm sản xuất (đốt, gom lên bờ, để lại ruộng) và phương thức vận chuyển sản phẩm (máy móc, sức người, trâu bò). Kết quả đánh giá chung về thực trạng quản lý RBT của người dân địa phương đạt chỉ số 3.86, cho thấy mức quản lý khá, đặc biệt trong việc duy trì nguồn nước, quản lý gia súc và có các hương ước cộng đồng trong quản lý, phân chia lợi ích và bảo vệ di sản.