NGHIÊN CỨU DIỄN BIẾN HÌNH THÁI KHU VỰC CỬA SÔNG THU BỒN VÀ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP GIẢM THIỂU TÁC ĐỘNG BẤT LỢI PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI
Chỉnh trị sông và bờ biển
Luận án "Nghiên cứu diễn biến hình thái khu vực cửa sông Thu Bồn và đề xuất các giải pháp giảm thiểu tác động bất lợi phục vụ phát triển kinh tế xã hội" được hoàn thành tại Trường Đại học Thủy lợi. Cửa sông Thu Bồn là khu vực quan trọng ở miền Trung, nơi diễn ra nhiều hoạt động kinh tế xã hội như vận tải thủy, đánh bắt thủy sản, nông nghiệp, du lịch. Tuy nhiên, vùng cửa sông và dải ven biển lân cận đang đối mặt với diễn biến phức tạp như xói lở, bồi lấp cửa, dịch chuyển cửa sông, xói bồi đường bờ biển và sự hình thành, di chuyển của các đảo, gây cản trở lớn cho phát triển kinh tế xã hội, đặc biệt trong thời kỳ triều thấp.
Nguyên nhân của các diễn biến phức tạp được xác định là do tác động tổng hợp của các yếu tố thủy thạch động lực sông - biển và các hoạt động kinh tế xã hội của con người. Luận án đặt mục tiêu nghiên cứu tương tác của các yếu tố thủy thạch động lực, làm sáng tỏ nguyên nhân và lượng hóa mức độ ảnh hưởng gây diễn biến hình thái, từ đó đề xuất các giải pháp giảm thiểu tác động bất lợi phục vụ phát triển kinh tế xã hội bền vững cho khu vực.
Nội dung nghiên cứu bao gồm thu thập, khảo sát, chỉnh lý tư liệu, phân tích và đánh giá các yếu tố ảnh hưởng, ứng dụng phương pháp viễn thám, GIS và mô hình toán để xác định quy luật diễn biến. Đối tượng nghiên cứu là các quá trình thủy động lực, vận chuyển bùn cát, xói lở, bồi tụ bờ sông, bờ biển, cửa sông và biến động địa hình đáy, trong phạm vi từ Giao Thủy đến cửa sông và vùng biển ven bờ (độ sâu đến 10m nước, 20km đường bờ). Các phương pháp chính được sử dụng là phân tích thống kê từ tài liệu lịch sử, tài liệu quan trắc, viễn thám, GIS và mô hình toán (MIKE21-FM, LITLINES, LITPROF).
Luận án đã phân tích và đánh giá được các yếu tố tác động, làm sáng tỏ nguyên nhân cơ chế gây diễn biến hình thái vùng cửa sông Thu Bồn. Đồng thời, xác lập được xu thế diễn biến đường bờ biển và cửa sông một cách định lượng và chi tiết cho từng tiểu vùng qua các giai đoạn từ 1973 đến 2013. Một đóng góp quan trọng là đề xuất "hành lang thoát lũ" làm cơ sở cho các giải pháp định hướng phòng chống xói lở, bồi tụ, ổn định bờ sông và cửa sông, cũng như tăng khả năng thoát lũ và thông luồng ra vào cảng. Các giải pháp đề xuất bao gồm cả phi công trình (theo dõi, cảnh báo, điều chỉnh quy hoạch, bảo vệ rừng) và công trình (kè lát mái, chuyển hướng dòng chảy, đập hướng dòng, gia cố bờ biển), nhằm ổn định vùng cửa sông và bảo vệ môi trường.