Luận án – Nghiên cứu đề xuất sử dụng đất nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu tại tỉnh Đắk Lắk

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP THÍCH ỨNG VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TẠI TỈNH ĐẮK LẮK

Ngành:

Quản lý đất đai

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu đề xuất sử dụng đất nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu tại tỉnh Đắk Lắk" của Phạm Thanh Tâm, thuộc ngành Quản lý đất đai, mã số 9.85.01.03, tập trung giải quyết vấn đề cấp thiết về tác động của biến đổi khí hậu (BĐKH) đến sử dụng đất nông nghiệp. Đề tài nhấn mạnh ảnh hưởng của BĐKH như khô hạn, xói mòn, suy giảm nước ngầm, thay đổi tính chất đất và đa dạng sinh học, đe dọa an ninh lương thực quốc gia. Mặc dù đã có nhiều nghiên cứu về BĐKH và nông nghiệp, luận án chỉ ra sự thiếu vắng tổng hợp lý luận và mô hình sử dụng đất thích ứng sâu rộng, đặc biệt tại Đắk Lắk – một tỉnh Tây Nguyên chịu ảnh hưởng rõ rệt bởi khô hạn và xói mòn.

Mục tiêu chính của luận án là đánh giá thực trạng sử dụng đất nông nghiệp, các tác động của BĐKH, tiềm năng sử dụng đất, từ đó đề xuất định hướng và giải pháp thích ứng tại Đắk Lắk. Về mặt khoa học, nghiên cứu đóng góp cơ sở lý luận về sử dụng đất nông nghiệp bền vững trong điều kiện BĐKH, đồng thời có ý nghĩa thực tiễn quan trọng trong việc cung cấp tư liệu và hỗ trợ nhà khoa học, nông dân áp dụng mô hình hiệu quả.

Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc đánh giá tác động của BĐKH (xói mòn, khô hạn) đến đất nông nghiệp tại Đắk Lắk, dự báo mức độ ảnh hưởng theo kịch bản BĐKH đã chọn, và từ đó định hướng sử dụng đất. Luận án đã đề xuất ba mô hình sử dụng đất (Sầu riêng, Cà phê, Lúa) và ba nhóm giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp thích ứng BĐKH, bao gồm: giải pháp quản lý đất đai, giải pháp hạn chế khô hạn và giải pháp hạn chế xói mòn đất.

Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn 2017-2022 tại tỉnh Đắk Lắk, sử dụng các phương pháp thu thập thông tin thứ cấp và sơ cấp (RRA, PRA), phân vùng theo tiểu vùng sinh thái, lựa chọn hộ theo dõi mô hình điểm, đánh giá theo TCVN 8409:2012. Các phương pháp phân tích định lượng bằng hàm sản xuất Cobb – Douglas, dự báo, điều tra lấy mẫu đất, và xử lý số liệu bằng ArcGIS, MicroStation cũng được áp dụng để xây dựng bản đồ chuyên đề. Kết quả nghiên cứu ban đầu đã đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, công tác quản lý đất đai và thực trạng, biến động sử dụng đất nông nghiệp tại Đắk Lắk, cùng với đặc điểm hệ thống canh tác dưới tác động của BĐKH.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU
  • 1. Tính cấp thiết của đề tài
  • 2. Mục tiêu đề tài
  • 3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
    • 3.1. Ý nghĩa khoa học
    • 3.2. Ý nghĩa thực tiễn
  • 4. Những đóng góp mới của Luận án
• Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
  • 1.1. Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu
  • 1.2. Cơ sở thực tiễn của sử dụng đất nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu
  • 1.3. Một số nghiên cứu về sử dụng đất trong điều kiện biến đổi khí hậu
    • 1.3.1. Trên Thế giới
    • 1.3.2. Tại Việt Nam
  • 1.4. Định hướng nghiên cứu của đề tài
• Chương 2 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
  • 2.1. Đối tượng nghiên cứu
  • 2.2. Phạm vi nghiên cứu
  • 2.3. Nội dung nghiên cứu
  • 2.4. Phương pháp nghiên cứu
    • 2.4.1. Phương pháp thu thập thông tin
    • 2.4.2. Phương pháp phân vùng nghiên cứu và lựa chọn theo dõi mô hình
    • 2.4.3. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế xã hội và môi trường
    • 2.4.4. Phương pháp phân tích, dự báo
    • 2.4.6. Phương pháp thống kê, so sánh, tổng hợp, xử lý thông tin số liệu
• Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
  • 3.1. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và công tác quản lý đất đai tại tỉnh Đắk Lắk
    • 3.1.1. Đánh giá điều kiện tự nhiên
    • 3.1.2. Đánh giá điều kiện kinh tế - xã hội
    • 3.1.3. Thực trạng công tác quản lý nhà nước về đất đai
  • 3.2. Đánh giá thực trạng sử dụng đất nông nghiệp tại tỉnh Đắk Lắk
    • 3.2.1. Hiện trạng sử dụng đất năm 2022
    • 3.2.2. Biến động sử dụng đất nông nghiệp dưới tác động của BĐKH trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2017 – 2022
    • 3.2.3. Đặc điểm hệ thống canh tác nông nghiệp dưới tác động của BĐKH tại tỉnh Đắk Lắk
    • 3.2.4. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp dưới tác động của BĐKH
      • 3.2.4.1. Hiệu quả ...