Tên luận án:
NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM NÔNG SINH HỌC VÀ MỘT SỐ BIỆN PHÁP KỸ THUẬT NÂNG CAO NĂNG SUẤT, CHẤT LƯỢNG CÂY THẠCH ĐEN Ở VÙNG ĐÔNG BẮC VIỆT NAM
Ngành:
Khoa học cây trồng
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án này tập trung nghiên cứu đặc điểm nông sinh học và các biện pháp kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất, chất lượng cây thạch đen (Mesona chinensis Benth) tại vùng Đông Bắc Việt Nam. Hiện trạng sản xuất thạch đen trong khu vực đang đối mặt với năng suất thấp do người dân chủ yếu áp dụng các biện pháp canh tác truyền thống, thiếu tập huấn kỹ thuật, bón phân không cân đối và quản lý dịch hại chưa hiệu quả.
Mục tiêu chung của đề tài là đánh giá thực trạng sản xuất và xác định các giải pháp kỹ thuật canh tác phù hợp để phát triển thạch đen hàng hóa bền vững. Các mục tiêu cụ thể bao gồm xác định mẫu giống thạch đen có năng suất và chất lượng tốt, nghiên cứu đặc điểm nông sinh học, và xây dựng cơ sở dữ liệu cho việc khai thác và phát triển cây thạch đen hàng hóa.
Những đóng góp mới của luận án bao gồm cung cấp thông tin về hiện trạng sản xuất, tiêu thụ và tiềm năng phát triển cây thạch đen, đồng thời đánh giá đặc điểm thực vật, nông học và tuyển chọn được giống thạch đen năng suất, chất lượng cao phù hợp với vùng sinh thái tại Bắc Kạn, Cao Bằng, Lạng Sơn. Luận án đã xác định biện pháp kỹ thuật phù hợp: nhân giống bằng hom thân, mật độ trồng 100.000 cây/ha cho vụ Xuân và Hè thu, cùng với lượng phân bón tối ưu là 2,5 tấn hữu cơ vi sinh + 26 kgN + 40 kg P2O5 + 45kg K2O.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, kỹ thuật nhân giống bằng hom đoạn thân là tốt nhất, mang lại năng suất thân lá 66,0 tấn/ha và lãi thuần 91,35 triệu đồng/ha. Thời điểm trồng tối ưu là vụ Xuân (01/3) và vụ Hè thu (25/7) với mật độ 100.000 cây/ha. Tổ hợp phân bón thứ 2 (2,5 tấn phân hữu cơ vi sinh + 26 kg N + 24 kg P2O5 + 45 kg K2O/ha) cho năng suất và hiệu quả kinh tế cao nhất. Các mô hình thâm canh áp dụng kết quả nghiên cứu đã cho năng suất thân lá cao hơn đáng kể so với sản xuất đại trà, đặc biệt tại Cao Bằng đạt 74,00 tấn/ha, tăng 26,13%, với lãi thuần cao nhất là 150,9375 triệu đồng/ha/vụ. Luận án đề xuất tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các biện pháp kỹ thuật này để nâng cao hiệu quả kinh tế cho người dân.
Mục lục chi tiết:
-
MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết
- 2. Mục tiêu của đề tài
- 2.1. Mục tiêu chung
- 2.2. Mục tiêu cụ thể
- 3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
- 3.1. Ý nghĩa khoa học của đề tài
- 3.2. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
- 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- 4.1. Đối tượng nghiên cứu
- 4.2. Phạm vi nghiên cứu
- 5. Những đóng góp mới của đề tài luận án
- 6. Bố cục của luận án
-
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU
- 1.1. Nguồn gốc và phân loại cây thạch đen
- 1.2. Đặc điểm hình thái và sinh sản của cây thạch đen
- 1.3. Điều kiện sinh thái của cây thạch đen
- 1.4. Tình hình sản xuất và tiêu thụ cây thạch đen ở Việt Nam
- 1.5. Kết quả nghiên cứu cây thạch đen trên thế giới và ở Việt Nam
- 1.5.1. Kết quả nghiên cứu về giống
- 1.5.2. Kết quả nghiên cứu và áp dụng kỹ thuật canh tác cây thạch đen.
-
CHƯƠNG 2 VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 2.1. Vật liệu nghiên cứu
- 2.1.1. Vật liệu cây giống
- 2.1.2. Phân bón, các vật liệu có liên quan đến quá trình thực hiện đề tài.
- 2.2. Nội dung nghiên cứu
- 2.2.1. Điều tra, đánh giá, thực trạng sản xuất và tiêu thụ cây thạch đen.
- 2.2.2. Đánh giá đặc điểm thực vật học, nông học của cây thạch đen
- 2.2.3. Nghiên cứu biện pháp kỹ thuật thâm canh cây thạch đen
- 2.2.4. Xây dựng mô hình thâm canh Thạch đen
- 2.3. Phương pháp nghiên cứu
- 2.3.1. Điều tra đánh giá thực trạng về giống, tình hình sản xuất, chế biến và tiêu thụ thạch đen
- 2.3.2. Phương pháp mô tả, đánh giá đặc điểm nông sinh học của cây thạch đen
- 2.3.3. Nghiên cứu xây dựng quy trình kỹ thuật thâm canh cây thạch đen
- 2.3.4. Xây dựng mô hình thâm canh Thạch đen
- 2.4. Phương pháp tính toán và xử lý số liệu
-
CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
- 3.1. Thực trạng về giống cây thạch đen tại Cao Bằng và các một số tỉnh miền núi phía Bắc
- 3.1.1. Thực trạng sản xuất cây thạch đen.
- 3.1.2. Đặc điểm thực vật học của một số mẫu giống ở vùng nghiên cứu
- 3.1.3. Tình hình thu hoạch và tiêu thụ thạch đen tại các địa bàn nghiên cứu
- 3.2. Khả năng sinh trưởng, phát triển của 4 mẫu giống thu thập được tại các địa phương nghiên cứu.
- 3.2.1. Tỷ lệ sống của các mẫu giống thạch đen
- 3.2.2. Diễn biến tăng trưởng chiều dài cây của các mẫu giống thạch đen
- 3.2.3. Tốc độ ra lá của các mẫu giống thạch đen
- 3.2.4. Năng suất và hệ số nhân giống của các mẫu giống thạch đen
- 3.3. Kết quả nghiên cứu các biện pháp kĩ thuật thâm canh cây thạch đen
- 3.3.1. Ảnh hưởng của phương pháp nhân giống đến sinh trưởng, phát triển của các mẫu giống cây thạch đen được chọn tại huyện Na Rì, tỉnh Bắc Kạn vụ Xuân 2018
- 3.3.2. Ảnh hưởng của thời điểm trồng đến sinh trưởng, năng suất và chất lượng thạch đen tại Cao Bằng, Bắc Kạn và Lạng Sơn vụ Xuân và Hè Thu năm 2019
- 3.3.3. Ảnh hưởng của mật độ đến sinh trưởng, năng suất và chất lượng cây thạch đen tại tỉnh Bắc Kạn, Cao Bằng và Lạng Sơn vụ Xuân và Hè thu năm 2019
- 3.3.4. Ảnh hưởng của tổ hợp phân bón và chân đất trồng khác nhau đến sinh trưởng, năng suất và chất lượng cây thạch đen tại các điểm nghiên cứu vụ Xuân và vụ Hè thu năm 2019
- 3.4. Xây dựng 03 mô hình thâm canh thạch đen áp dụng kết quả đạt được ứu tại các điểm nghiên cứu.
-
KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ