Tên luận án:
NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, HÌNH ẢNH CẮT LỚP VI TÍNH ĐỘ PHÂN GIẢI CAO VÀ NỒNG ĐỘ MỘT SỐ CYTOKINE HUYẾT THANH Ở BỆNH NHÂN LAO PHỔI MỚI AFB ÂM TÍNH
Ngành:
Nội Khoa, Mã số: 9 72 01 07
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tập trung nghiên cứu bệnh lao phổi, một gánh nặng y tế toàn cầu và là nguyên nhân tử vong đứng thứ 5 sau các bệnh tim mạch, nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính, ung thư, ỉa chảy. Trong bối cảnh Việt Nam là một trong những quốc gia có gánh nặng lao cao, đặc biệt là lao phổi AFB âm tính (AFB(-)) với những thách thức trong chẩn đoán, đề tài này nhằm mục tiêu đánh giá đặc điểm lâm sàng, hình ảnh cắt lớp vi tính độ phân giải cao (HRCT) và nồng độ một số cytokine huyết thanh ở bệnh nhân lao phổi mới AFB(-), đồng thời xác định giá trị của các yếu tố này trong định hướng chẩn đoán.
Nghiên cứu được thực hiện trên 221 bệnh nhân, bao gồm 107 bệnh nhân lao phổi mới AFB(-), 33 bệnh nhân lao phổi AFB(+) và 81 bệnh nhân viêm phổi không lao, tại Bệnh viện 198 Bộ Công an từ tháng 5/2013 đến tháng 12/2016. Phương pháp nghiên cứu mô tả, cắt ngang, tập trung vào các triệu chứng lâm sàng (toàn thân, cơ năng, thực thể), hình ảnh HRCT (như đông đặc, nốt trung tâm tiểu thùy (NTTTT), cây nẩy chồi, hang) và nồng độ các cytokine huyết thanh (IL-2, IL-4, IL-5, IL-10, IL-12, IL-13, IFN-γ, TNF-α, GM-CSF).
Kết quả cho thấy nhóm lao phổi AFB(-) có tuổi trung bình phổ biến ở 18-30 và 51-60 tuổi, với tỷ lệ nam giới cao hơn nữ. Các triệu chứng lâm sàng như ho khan (69,7%) và ho ra máu (21,3%) ở nhóm lao phổi AFB(-) cao hơn nhóm viêm phổi không lao. Về hình ảnh HRCT, các tổn thương gợi ý lao hoạt động như đông đặc (81,3%), nốt dạng kê (52,3%), NTTTT (41,1%), cây nẩy chồi (43%) và hang (22,4%) đều được ghi nhận ở nhóm lao phổi AFB(-), với sự khác biệt có ý nghĩa thống kê so với nhóm viêm phổi không lao. Nồng độ trung bình của các cytokine huyết thanh cũng được xác định, và một số cytokine như IL-4, IL-5, IL-12, IL-13, GM-CSF và TNF-α có nồng độ trung bình thấp hơn đáng kể ở bệnh nhân có sốt so với không sốt.
Đề tài cũng đánh giá giá trị chẩn đoán của các triệu chứng lâm sàng và hình ảnh HRCT. Sự kết hợp của 3 triệu chứng sốt + ra mồ hôi đêm + ho có độ đặc hiệu 100% nhưng độ nhạy thấp (0,9%). Tổ hợp hình ảnh HRCT cây nẩy chồi + đông đặc tiểu thùy + hang có độ đặc hiệu 95,1% và độ nhạy 13,1%. Kết hợp triệu chứng sốt + ho + đông đặc tiểu thùy + NTTTT cho độ đặc hiệu 97,5% và độ nhạy 11,2%. Những đóng góp này cung cấp thêm tiêu chuẩn định hướng chẩn đoán sớm lao phổi mới AFB(-) và góp phần vào việc lựa chọn phác đồ điều trị.
Mục lục chi tiết:
Luận án gồm 133 trang.
- Phần đặt vấn đề (2 trang)
- Kết luận và kiến nghị (3 trang)
- Chương 1: Tổng quan (25 trang)
- 1.1. Tổng quan về bệnh lao phổi
- 1.1.1. Tình hình bệnh lao phổi trên thế giới
- 1.1.2. Tình hình bệnh lao phổi ở Việt Nam
- 1.2. Lao phổi AFB (-)
- 1.3. Hình ảnh tổn thương trên HRCT gợi ý lao phổi hoạt động
- 1.4. Đáp ứng miễn dịch và vai trò của cytokine trong bệnh lao phổi
- 1.4.1. Đáp ứng miễn dịch trong lao
- 1.4.2. Đặc điểm và vai trò của các cytokine
- 1.5. Một số nghiên cứu về lao phổi AFB (-) trên thế giới và Việt Nam
- 1.5.1. Các nghiên cứu lâm sàng lao phổi AFB (-)
- 1.5.2. Các nghiên cứu về HRCT trong lao phổi
- 1.5.3. Các nghiên cứu về cytokine trong lao phổi
- Chương 2: Đối tượng và phương pháp nghiên cứu (25 trang)
- 2.1. Đối tượng nghiên cứu
- 2.1.1. Tiêu chuẩn chọn, loại trừ nhóm bệnh nhân nghiên cứu
- 2.1.2. Tiêu chuẩn chọn, loại trừ bệnh nhân nhóm viêm phổi không lao
- 2.2. Nội dung nghiên cứu
- 2.2.1. Nhóm nghiên cứu: Lao phổi mới AFB (-), Lao phổi mới AFB (+), Nhóm viêm phổi không lao
- 2.2.1.1 Nghiên cứu lâm sàng
- 2.2.1.2. Nội dung nghiên cứu về cận lâm sàng
- 2.2.2. Nghiên cứu về mối liên quan
- 2.3. Phương pháp nghiên cứu
- 2.3.1. Thiết kế nghiên cứu và chọn mẫu
- 2.3.2. Nghiên cứu lâm sàng
- 2.3.3. Xét nghiệm đờm tìm AFB
- 2.3.4. Nuôi cấy vi khuẩn lao bằng môi trường lỏng: MGIT
- 2.3.5. Chụp XQ
- 2.3.6. HRCT
- 2.3.7. Xét nghiệm cytokine
- 2.4. Các tiêu chuẩn đánh giá sử dụng trong nghiên cứu
- 2.4.1. Các đặc điểm chung nhóm nghiên cứu
- 2.4.2. Các triệu chứng lâm sàng
- 2.4.3. Kết quả xét nghiệm đờm tìm AFB
- 2.4.4. Kết quả nuôi cấy vi khuẩn lao bằng MGIT
- 2.4.5. Hình ảnh XQ
- 2.4.6. Hình ảnh phim HRCT
- 2.4.7. Đánh giá kết quả xét nghiệm máu
- 2.5. Xử lý số liệu
- Chương 3: Kết quả nghiên cứu (40 trang)
- 3.1. Đặc điểm lâm sàng, hình ảnh chụp cắt lớp vi tính lồng ngực độ phân giải cao, nồng độ một số cytokine huyết thanh và mối liên quan giữa nồng độ cytokine với một số đặc điểm lâm sàng, hình ảnh chụp cắt lớp vi tính độ phân giải cao ở bệnh nhân lao phổi mới AFB âm tính
- 3.1.1. Đặc điểm nhóm nghiên cứu
- 3.1.2. Đặc điểm hình ảnh chụp cắt lớp vi tính lồng ngực độ phân giải cao và cytokine
- 3.1.3. Mối liên quan giữa nồng độ cytokine với một số đặc điểm lâm sàng, hình ảnh chụp cắt lớp vi tính lồng ngực độ phân giải cao ở bệnh nhân lao phổi mới AFB âm tính
- 3.2. Giá trị của lâm sàng, hình ảnh chụp cắt lớp vi tính lồng ngực độ phân giải cao trong định hướng chẩn đoán lao phổi mới AFB âm tính
- 3.2.1. Giá trị một số triệu chứng lâm sàng trong chẩn đoán lao phổi AFB âm tính
- 3.2.2. Giá trị một số hình ảnh chụp cắt lớp vi tính lồng ngực độ phân giải cao trong chẩn đoán lao phổi AFB âm tính
- 3.2.3. Giá trị kết hợp triệu chứng lâm sàng với hình ảnh chụp cắt lớp vi tính lồng ngực độ phân giải cao trong chẩn đoán lao phổi AFB âm tính
- Chương 4: Bàn luận (30 trang)
- 4.1. Đặc điểm lâm sàng, hình ảnh chụp cắt lớp vi tính lồng ngực độ phân giải cao, nồng độ một số cytokine huyết thanh, và mối liên quan giữa hình ảnh chụp cắt lớp vi tính lồng ngực độ phân giải cao, nồng độ cytokine với một số đặc điểm lâm sàng ở bệnh nhân lao phổi mới AFB âm tính
- 4.1.1. Đặc điểm của nhóm nghiên cứu
Luận án có 51 bảng, 2 biểu đồ, 17 hình minh họa.
Luận án có 146 tài liệu tham khảo, trong đó có 28 tài liệu tiếng việt, 118 tài liệu tiếng Anh.