Luận án Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng của chức năng nhận thức sau nhồi máu não và một số yếu tố liên quan

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG CỦA CHỨC NĂNG NHẬN THỨC SAU NHỒI MÁU NÃO VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN

Ngành:

Thần kinh

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng của chức năng nhận thức sau nhồi máu não và một số yếu tố liên quan" tập trung vào một vấn đề y tế công cộng quan trọng: suy giảm chức năng nhận thức ở bệnh nhân sau đột quỵ, đặc biệt là nhồi máu não (NMN) có tăng huyết áp. Đột quỵ là nguyên nhân hàng đầu gây tàn tật, và dù sống sót, bệnh nhân thường phải đối mặt với những khiếm khuyết nặng nề về chức năng thể chất, tâm thần và các chức năng cao cấp của não bộ, trong đó có nhận thức. Trước đây, việc phục hồi chức năng vận động được chú trọng hơn, nhưng hiện nay, phục hồi chức năng nhận thức sau đột quỵ đã trở thành một mục tiêu lớn, đặc biệt khi tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ quan trọng của NMN.

Nghiên cứu được thực hiện với hai mục tiêu chính: mô tả đặc điểm lâm sàng chức năng nhận thức ở bệnh nhân NMN có tăng huyết áp và phân tích một số yếu tố liên quan đến rối loạn chức năng nhận thức ở nhóm bệnh nhân này. Phương pháp nghiên cứu là mô hình bệnh-chứng, hồi cứu và mô tả cắt ngang, với 115 bệnh nhân NMN có tăng huyết áp và 115 bệnh nhân chứng có tăng huyết áp tại Bệnh viện Bạch Mai. Các nhóm được lựa chọn và loại trừ dựa trên tiêu chuẩn lâm sàng và hình ảnh học nghiêm ngặt, với thời gian xảy ra NMN trên 3 tháng.

Kết quả nghiên cứu cho thấy, nhóm bệnh nhân NMN và nhóm chứng có đặc điểm chung về tuổi, giới và trình độ học vấn tương đương. Đáng chú ý, rối loạn lipid máu được xác định là yếu tố nguy cơ có ý nghĩa thống kê đối với NMN (OR=2.7, p<0.001). Về chức năng nhận thức, tỷ lệ rối loạn nhận thức nói chung ở nhóm bệnh NMN là 61,7%, cao hơn đáng kể so với 53% ở nhóm chứng (p<0,001). Đặc biệt, tỷ lệ sa sút trí tuệ ở nhóm NMN là 36,5%, gần gấp đôi so với nhóm chứng (15,7%). Rối loạn trí nhớ (87,3%), rối loạn định hướng (21,1%), rối loạn ngôn ngữ (23,9%) và rối loạn tri giác (15,5%) đều cao hơn đáng kể ở nhóm bệnh nhân NMN. Các yếu tố liên quan đến rối loạn nhận thức sau NMN bao gồm tuổi cao (≥ 70 tuổi có nguy cơ cao gấp 2,5 lần), trình độ học vấn thấp (nguy cơ cao gấp 3 lần) và có nhiều hơn một ổ tổn thương (nguy cơ cao gấp 2,5 lần). Những phát hiện này cung cấp cái nhìn sâu sắc về gánh nặng của rối loạn nhận thức sau NMN và các yếu tố có thể ảnh hưởng đến chúng, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đánh giá và can thiệp sớm.

Mục lục chi tiết:

• ĐẶT VẤN ĐỀ

• Chương 1 TỔNG QUAN

  • 1.1. Đại cương về Nhồi máu não

    • 1.1.1 Định nghĩa và phân loại đột quỵ
      • 1.1.1.2. Định nghĩa và phân loại nhồi máu não
    • 1.1.2. Tăng huyết áp
      • 1.1.2.1. Phân độ tăng huyết áp

  • 1.2. Đại cương về rối loạn nhận thức

    • 1.2.1. Khái niệm chung về nhận thức
      • 1.2.1.1. Định nghĩa
    • 1.2.2. Đặc điểm lâm sàng rối loạn nhận thức
      • 1.2.2.1. Đặc điểm lâm sàng về rối loạn trí nhớ.
      • 1.2.2.2. Đặc điểm lâm sàng rối loạn ngôn ngữ (aphasia, vong ngôn)
      • 1.2.2.3. Đặc điểm lâm sàng rối loạn tri giác (agnosia, vong tri)
      • 1.2.2.4. Đặc điểm suy giảm sự chú ý
      • 1.2.2.5. Đặc điểm lâm sàng mất thực dụng động tác. (apraxia, vong hành)
      • 1.2.2.6. Đặc điểm lâm sàng rối loạn định hướng
      • 1.2.2.7. Suy giảm nhận thức nhẹ (mild cognitive impairment/ MCI)
      • 1.2.2.8. Sa sút trí tuệ.

  • 1.3. Rối loạn nhận thức trên bệnh nhân nhồi máu não

    • 1.3.1. Liên quan giữa tổn thương bán cầu não và rối loạn nhận thức
    • 1.3.2. Liên quan giữa mạch máu não bị tổn thương và rối loạn nhận thức sau nhồi má
    • 1.3.3. Liên quan giữa thùy não bị tổn thương và rối loạn nhận thức u não

  • 1.4. Một số trắc nghiệm thần kinh – tâm lý đánh giá rối loạn nhận thức và sa sút trí tuệ

  • 1.5. Các nghiên cứu về rối loạn nhận thức

    • 1.5.1. Trên thế giới
    • 1.5.2. Tại Việt Nam

• Chương 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 2.1. Đối tượng nghiên cứu

    • 2.1.1. Tiêu chuẩn chọn bệnh nhân
    • 2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ
    • 2.1.3. Tiêu chuẩn chọn đối chứng

  • 2.2. Phương pháp nghiên cứu

    • 2.2.1. Thiết kế nghiên cứu
    • 2.2.3. Các bước tiến hành nghiên cứu
      • 2.2.3.1. Khám lâm sàng.
    • 2.2.4. Các biến số trong nghiên cứu

  • 2.3. Xử lý số liệu

• Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

  • 3.1. Đặc điểm của đối tượng nghiên cứu

    • 3.1.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu.

  • 3.2. Đặc điểm lâm sàng rối loạn nhận thức

  • 3.3. Yếu tố liên quan đến rối loạn nhận thức sau NMN

• Chương 4 BÀN LUẬN

  • 4.1. ĐẶC ĐIỂM CHUNG VỀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

    • 4.1.1. Đặc điểm phân bố về tuổi
    • 4.1.2. Phân bố về giới tính
    • 4.1.3. Phân bố theo trình độ học vấn
    • 4.1.4. Các yếu tố nguy cơ của nhồi máu não