NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ BỆNH NẤM CANDIDA SPP MIỆNG TRÊN NGƯỜI BỆNH HIV/AIDS TẠI BỆNH VIỆN HỮU NGHỊ ĐA KHOA NGHỆ AN (2022-2024)
Y học
Nghiên cứu này tập trung vào bệnh nấm miệng do Candida spp. trên người bệnh HIV/AIDS, một bệnh nhiễm trùng cơ hội phổ biến trên toàn cầu và tại Việt Nam, đặc biệt ở Nghệ An. Mục tiêu chính là xác định tỷ lệ mắc, các yếu tố liên quan, đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng; phân lập các loài nấm gây bệnh; và đánh giá hiệu quả điều trị bằng Fluconazole ở đối tượng này.
Đề tài được thực hiện dưới dạng nghiên cứu mô tả trên 393 bệnh nhân HIV/AIDS tại Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa tỉnh Nghệ An từ tháng 1/2022 đến tháng 5/2024. Các phương pháp bao gồm khảo sát thông tin nhân khẩu học, thói quen, tiền sử bệnh; thăm khám lâm sàng và cận lâm sàng; và định danh loài nấm bằng các kỹ thuật hình thái học, sinh học phân tử (PCR-RFLP, giải trình tự gen). Đánh giá kết quả điều trị Fluconazole 150mg đường uống trong 7 ngày được thực hiện trên 42 bệnh nhân, với theo dõi sau 4 tuần.
Kết quả cho thấy tỷ lệ mắc bệnh nấm miệng là 10,7% (42/393). Các yếu tố liên quan đáng kể bao gồm số lần chải răng ≤1 lần/ngày, đeo răng giả, tình trạng điều trị nội trú, giai đoạn HIV/AIDS và việc tuân thủ điều trị ARV. Bệnh nhân thường có biểu hiện cơ năng (76,2%) như miệng khô (84,4%), ăn không ngon miệng/giảm vị giác (81,3%) và đắng miệng (43,8%). Tổn thương cơ bản phổ biến nhất là giả mạc (61,9%), đỏ niêm mạc (45,2%) và đỏ nướu (33,3%), với thể giả mạc chiếm ưu thế (51%).
Từ 55 chủng nấm phân lập, 10 loài đã được định danh, trong đó Candida albicans là phổ biến nhất (60%), tiếp theo là C. tropicalis (20%). Một số loài hiếm gặp như Kodamaea ohmeri (3,6%) và Meyerozyma caribbica (1,8%) cũng được phát hiện. Tỷ lệ nhiễm đơn loài là 73,8%, đồng nhiễm là 26,2%.
Sau 4 tuần điều trị, tỷ lệ khỏi bệnh đạt 84,6% (33/39). Tải lượng vi rút không phát hiện (≤20 copies/mL) tăng đáng kể từ 38,5% trước điều trị lên 61,5% sau điều trị (p < 0,01). Tác dụng không mong muốn được ghi nhận ở 11,4% bệnh nhân, chủ yếu là các vấn đề tiêu hóa. C. albicans xuất hiện trong 100% trường hợp điều trị không khỏi, có thể gợi ý tình trạng kháng thuốc.