NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM HÌNH ẢNH VÀ GIÁ TRỊ CỦA CỘNG HƯỞNG TỪ TRONG CHẨN ĐOÁN TỔN THƯƠNG ĐÁM RỐI THẦN KINH CÁNH TAY Ở TRẺ EM DO CHẤN THƯƠNG SẢN KHOA
Chuyên ngành: Chẩn đoán hình ảnh. Ngành đào tạo: Điện quang và y học hạt nhân. Mã số: 9720111.
Luận án này tập trung vào nghiên cứu đặc điểm hình ảnh và giá trị của cộng hưởng từ (CHT) trong chẩn đoán tổn thương đám rối thần kinh cánh tay (ĐRTKCT) do chấn thương sản khoa ở trẻ em. Tổn thương ĐRTKCT sản khoa là một bệnh lý có tỉ lệ mắc khoảng 1,74/1000 trẻ, có thể dẫn đến phục hồi hoàn toàn hoặc tàn tật vĩnh viễn (18-23%) nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Trước đây, chẩn đoán chủ yếu dựa trên lâm sàng và điện cơ, thường dẫn đến phát hiện muộn và khó xác định chính xác vị trí, tính chất tổn thương để lựa chọn phương pháp phẫu thuật.
Mặc dù CHT đã được ứng dụng trong đánh giá ĐRTKCT ở người trưởng thành, việc áp dụng kỹ thuật này ở trẻ em còn hạn chế do kích thước dây thần kinh nhỏ. Tuy nhiên, sự ra đời của các thế hệ máy CHT có từ lực từ 3 Tesla (3T) trở lên mang lại khả năng tạo ảnh chi tiết hơn với độ phân giải cao, giảm nhiễu và thời gian chụp, mở ra tiềm năng ứng dụng trong chẩn đoán sớm, định khu và đánh giá mức độ tổn thương ĐRTKCT ở trẻ em do chấn thương sản khoa.
Đề tài được thực hiện với hai mục tiêu chính: mô tả đặc điểm hình ảnh CHT 3Tesla của tổn thương ĐRTKCT do chấn thương sản khoa ở trẻ em, và đánh giá giá trị của CHT 3Tesla trong chẩn đoán tổn thương này có đối chiếu với điện sinh lý thần kinh cơ và/hoặc phẫu thuật. Đây là nghiên cứu đầu tiên tại Việt Nam đánh giá giá trị chẩn đoán của CHT cho tổn thương ĐRTKCT sản khoa ở trẻ em, đối chiếu với cả điện sinh lý thần kinh cơ và phẫu thuật. Nghiên cứu được tiến hành trên 75 bệnh nhân, trong đó có 47 bệnh nhân được phẫu thuật.
Kết quả cho thấy CHT và kỹ thuật điện sinh lý thần kinh cơ có mức độ đồng thuận chẩn đoán rất tốt (hệ số Cohen’s kappa=0,81) đối với việc có hay không có tổn thương rễ thần kinh, với tỉ lệ đồng thuận 93,9%. Khi đối chiếu với phẫu thuật, CHT cho thấy độ nhạy, độ đặc hiệu và độ chính xác cao trong chẩn đoán nhổ rễ thần kinh trước hạch (lần lượt là 92,7%, 92,2%, 92,3%), đứt rễ thần kinh sau hạch (78,7%, 89,8%, 84,7%) và u thần kinh (92,6%, 84,3%, 87,2%).
Đa số trẻ trong nghiên cứu được chụp CHT trong năm đầu sau sinh (90,7%) với tuổi trung bình 7,2±15,3 tháng. Trên CHT, 77,6% các rễ thần kinh của tay bị liệt có bất thường, trong đó tỉ lệ tổn thương cao nhất ở rễ C5, C6 (100%). Tổn thương nhổ rễ chiếm 34% các rễ bất thường, chủ yếu là nhổ đồng thời cả rễ trước và sau. Nghiên cứu khẳng định giá trị quan trọng của CHT 3Tesla trong chẩn đoán và định hướng điều trị tổn thương ĐRTKCT sản khoa ở trẻ em.