Nghiên cứu đa dạng di truyền tập đoàn địa lan (Cymbidium) khu vực miền núi Đông Bắc Việt Nam phục vụ công tác bảo tồn và chọn tạo giống.
(Thông tin không được cung cấp trong văn bản)
Luận án này tập trung giải quyết tính cấp thiết về bảo tồn và phát triển bền vững các loài địa lan (Cymbidium) bản địa tại vùng núi Đông Bắc Việt Nam, một khu vực có đa dạng sinh học phong phú nhưng các loài lan quý hiếm đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng do khai thác và phá rừng ồ ạt. Các nghiên cứu trước đây về lan kiếm ở Việt Nam còn hạn chế, đặc biệt là việc đánh giá đa dạng di truyền một cách có hệ thống và phát triển giống mới mang bản quyền Việt Nam.
Mục tiêu chính của luận án là đánh giá đa dạng di truyền của 24 mẫu giống lan kiếm địa phương bằng cả chỉ thị hình thái và chỉ thị phân tử (trình tự vùng gen rbcL), từ đó xác định mối quan hệ di truyền để phục vụ công tác phân loại, bảo tồn và chọn tạo giống. Nghiên cứu cũng nhằm nhân giống và lai tạo một số nguồn gen chi lan kiếm địa phương vùng Đông Bắc Việt Nam. Luận án đã tạo lập bộ dữ liệu mới về đặc điểm sinh học, tính đa dạng và mối quan hệ di truyền của tập đoàn 24 mẫu giống lan kiếm, làm cơ sở cho công tác bảo tồn và chọn tạo giống.
Các đóng góp nổi bật bao gồm việc xây dựng quy trình nhân giống in vitro thành công cho loài lan kiếm Bạch ngọc (Cymbidium mastersii) từ vật liệu rễ và Bạch ngọc đuôi công (Cymbidium wenshanense) từ hạt, tối ưu hóa môi trường nuôi cấy với các chất điều hòa sinh trưởng như BA, NAA và đường sucrose. Nghiên cứu cũng đánh giá khả năng đậu quả của 9 tổ hợp lai từ 7 nguồn gen lan kiếm địa phương và lai tạo thành công 3 tổ hợp, cung cấp vật liệu khởi đầu cho chọn tạo giống mới. Đặc biệt, luận án đã xác định các marker phân tử SSR (như CS8, CS15, CS7, CS11, CS13) có khả năng nhận dạng con lai F1 ở giai đoạn sớm, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí trong quá trình chọn giống.