Luận án Nghiên cứu chuỗi giá trị sản phẩm rau an toàn tỉnh Thái Nguyên

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU CHUỖI GIÁ TRỊ SẢN PHẨM RAU AN TOÀN TỈNH THÁI NGUYÊN

Ngành:

Quản lý kinh tế

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu chuỗi giá trị sản phẩm rau an toàn tỉnh Thái Nguyên" của Nguyễn Thị Hương, thuộc ngành Quản lý kinh tế, tập trung giải quyết vấn đề cấp thiết về phát triển bền vững sản xuất rau an toàn (RAT) tại tỉnh Thái Nguyên. Bối cảnh nghiên cứu xuất phát từ thực trạng sản xuất rau của tỉnh còn nhỏ lẻ, phân tán, thiếu liên kết chặt chẽ, phân chia lợi ích chưa hài hòa, hạn chế về xây dựng thương hiệu và truy xuất nguồn gốc, dẫn đến niềm tin của người tiêu dùng chưa cao. Điều này đặt ra yêu cầu phải có nghiên cứu sâu sắc để phát triển chuỗi giá trị RAT một cách bền vững.

Mục tiêu tổng quát của luận án là phân tích, đánh giá thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến chuỗi giá trị RAT tỉnh Thái Nguyên, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm phát triển nông nghiệp bền vững. Các mục tiêu cụ thể bao gồm hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về chuỗi giá trị RAT, phân tích thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng, cũng như đề xuất các giải pháp phát triển chuỗi giá trị sản phẩm này. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào chuỗi giá trị RAT trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên, sử dụng số liệu từ năm 2018-2022 và đề xuất giải pháp đến năm 2030, đặc biệt giới hạn vào nhóm rau ăn lá (cải xanh Hoàng Mai và bắp cải KK Cross).

Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc hệ thống hóa cơ sở lý luận về phát triển sản xuất rau an toàn, làm rõ khái niệm và lượng hóa mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến chuỗi giá trị RAT. Luận án cũng làm rõ những nét nổi bật trong phát triển sản xuất và chuỗi giá trị RAT tại địa bàn tỉnh, phân tích lợi ích của các tác nhân và đánh giá sự hài lòng của người tiêu dùng. Đặc biệt, nghiên cứu đã xác định được năm yếu tố chính tác động đến chuỗi giá trị RAT là mối liên kết của các tác nhân, hoạt động tài chính, hoạt động quản lý, khuyến nông và cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển RAT. Từ đó, đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm thúc đẩy chuỗi giá trị RAT phát triển.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Tính cấp thiết của đề tài
  • 2. Mục tiêu nghiên cứu
    • 2.1. Mục tiêu chung
    • 2.2. Mục tiêu cụ thể
  • 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
    • 3.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 3.2. Phạm vi nghiên cứu
      • 3.2.1. Phạm vi về không gian:
      • 3.2.2. Phạm vi về thời gian:
      • 3.2.3. Phạm vi về nội dung nghiên cứu
  • 4. Những đóng góp mới của luận án
  • 5. Bố cục của luận án

• CHƯƠNG 1: TÔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN CHUỖI CHUỖI GIÁ TRỊ RAU AN TOÀN

  • 1.1 Tổng quan các công trình nghiên cứu chuỗi giá trị, chuỗi giá trị rau an toàn trên thế giới
    • 1.1.1 Các công trình nghiên cứu về chuỗi giá trị
    • 1.1.2 Các công trình nghiên cứu về chuỗi giá trị rau an toàn
  • 1.2 Tổng quan các công trình nghiên cứu chuỗi giá trị, chuỗi giá trị rau an toàn trong nước
    • 1.2.1 Các công trình nghiên cứu về chuỗi giá trị
    • 1.2.2 Các công trình nghiên cứu về chuỗi giá trị rau an toàn
  • 1.3. Đánh giá chung các công trình nghiên cứu về chuỗi giá trị, chuỗi giá trị rau an toàn
  • 1.4 Xác định khoảng trống trong nghiên cứu

• CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHUỖI GIÁ TRỊ SẢN PHẨM RAU AN TOÀN

  • 2.1. Cơ sở lý luận về chuỗi giá trị sản phẩm rau an toàn
    • 2.1.1 Chuỗi giá trị rau an toàn (chuỗi giá trị, chuỗi giá trị nông sản, chuỗi giá trị rau an toàn)
      • 2.1.1.1 Chuỗi giá trị:
      • 2.1.1.2 Chuỗi giá trị nông sản:
      • 2.1.1.3. Chuỗi giá trị rau an toàn:
    • 2.1.2 Đặc điểm và vai trò của chuỗi giá trị rau an toàn
    • 2.1.3 Liên kết kinh tế trong phân tích chuỗi giá trị
      • 2.1.3.1 Các mối quan hệ trong chuỗi giá trị nông sản
      • 2.1.3.2 Các liên kết trong chuỗi giá trị nông sản
      • 2.1.3.3 Liên kết kinh tế trong phân tích chuỗi giá trị
    • 2.1.4 Nội dung nghiên cứu chuỗi giá trị rau an toàn
      • 2.1.4.1 Lập sơ đồ chuỗi giá trị
      • 2.1.4.2 Phân tích hoạt động và mối liên kết các tác nhân tham gia chuỗi giá trị
      • 2.1.4.3 Phân tích tài chính chuỗi giá trị
      • 2.1.4.4 Phân tích hoạt động quản lý chuỗi giá trị
    • 2.1.5 Các Yếu tố ảnh hưởng đến chuỗi giá trị sản phẩm rau an toàn
      • 2.1.5.1 Yếu tố ảnh hưởng đến mối liên kết của các tác nhân dọc theo chuỗi
      • 2.1.5.2 Yếu tố ảnh hưởng kinh tế của chuỗi
      • 2.1.5.3 Yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động quản lý chuỗi
      • 2.1.5.4 Các yếu tố ảnh hưởng khác
  • 2.2 Cơ sở thực tiễn về phát triển chuỗi giá trị sản phẩm rau an toàn
    • 2.2.1 Kinh nghiệm của một số nước trên thế giới
    • 2.2.2 Kinh nghiệm của một số địa phương trong nước
    • 2.2.3 Bài học kinh nghiệm cho tỉnh Thái Nguyên

• CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 3.1. Câu hỏi nghiên cứu
  • 3.2. Phương pháp nghiên cứu
    • 3.2.1 Phương pháp tiếp cận và khung phân tích
      • 3.2.1.1 Phương pháp tiếp cận:
      • 3.2.1.2 Khung nghiên cứu chuỗi giá trị sản phẩm rau an toàn Thái Nguyên
    • 3.2.2 Chọn sản phẩm và điểm nghiên cứu
      • 3.2.2.1. Chọn sản phẩm của chuỗi giá trị RAT nghiên cứu:
      • 3.2.2.2. Chọn điểm nghiên cứu:
    • 3.2.3 Thu thập thông tin
      • 3.2.3.1 Thu thập thông tin thứ cấp:
      • 3.2.3.2 Thu thập thông tin sơ cấp:
    • 3.2.4 Tổng hợp, xử lý số liệu và phân tích
    • 3.2.5 Phương pháp phân tích
  • 3.3 Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu

• Chương 4: THỰC TRẠNG CHUỖI GIÁ TRỊ SẢN PHẨM RAU AN TOÀN TỈNH THÁI NGUYÊN

  • 4.1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội tỉnh Thái Nguyên
    • 4.1.1. Đặc điểm tự nhiên
      • 4.1.1.1. Vị trí địa lý
      • 4.1.1.2. Địa hình, địa mạo, diện tích
      • 4.1.1.3. Khí hậu, thủy văn
    • 4.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội
      • 4.1.2.1. Tình hình phát triển kinh tế
      • 4.1.2.2. Dân số, lao động
  • 4.2 Thực trạng sản xuất rau và rau an toàn trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên giai đoạn (2018 - 2022)
    • 4.2.1 Tình hình sản xuất rau các loại tỉnh Thái Nguyên
    • 4.2.2 Tình hình tiêu thụ và nhu cầu rau trong đó có rau an toàn tỉnh Thái Nguyên
    • 4.2.3 Tình hình tổ chức sản xuất rau an toàn tỉnh Thái Nguyên
  • 4.3. Phân tích chuỗi giá trị rau an toàn tỉnh Thái Nguyên
    • 4.3.1 Sơ đồ chuỗi giá trị rau an toàn tại các địa bàn nghiên cứu
    • 4.3.2 Phân tích hoạt động và mối liên kết các tác nhân tham gia chuỗi giá trị
      • 4.3.2.1 Hoạt động của các tác nhân
      • 4.3.2.2 Mối liên kết giữa các tác nhân trong chuỗi giá trị rau an toàn
      • 4.3.2.3 Các đơn vị và hoạt động hỗ trợ chuỗi giá trị RAT
    • 4.3.3. Phân tích tài chính chuỗi giá trị rau cải xanh Hoàng Mai và rau bắp cải tỉnh Thái Nguyên
      • 4.3.3.1 Hiệu quả tài chính của người sản xuất
      • 4.3.3.2 Hiệu quả tài chính tế của người thu mua
      • 4.3.3.3 Hiệu quả tài chính của người bán buôn
      • 4.3.3.4 Hiệu quả tài chính của người bán lẻ
      • 4.3.3.5 Đánh giá hiệu quả tài chính của các tác nhân tham gia chuỗi sản phẩm
      • 4.3.3.6 Lợi ích giữa các tác nhân tham gia chuỗi sản phẩm trong một vụ
    • 4.3.4 Phân tích các hoạt động quản lý chuỗi giá trị RAT tỉnh Thái Nguyên
      • 4.3.4.1 Khả năng đáp ứng của chuỗi
      • 4.3.4.2 Tính linh hoạt của chuỗi
      • 4.3.4.3. Chất lượng sản phẩm
  • 4.4 Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến chuỗi giá trị sản phẩm rau an toàn tỉnh Thái Nguyên
    • 4.4.1. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến chuỗi giá trị sản phẩm rau an toàn tỉnh Thái Nguyên
      • 4.4.1.1 Yếu tố ảnh hưởng đến mối liên kết của các tác nhân trong chuỗi
      • 4.4.1.2 Yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động tài chính của chuỗi
      • 4.4.1.3 Yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động quản lý chuỗi
      • 4.4.1.4 Yếu tố ảnh hưởng khác
    • 4.4.2 Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến chuỗi giá trị sản phẩm rau an toàn tỉnh Thái Nguyên
      • 4.4.2.1. Kết quả kiểm định thang đo qua hệ số tin cậy Cronbach's Alpha
      • 4.4.2.2. Phân tích nhân tố khám phá EFA
      • 4.4.2.3. Phân tích hồi quy tuyến tính đa biến
  • 4.5. Phân tích SWOT và đề xuất giải pháp phát triển chuỗi giá trị RAT tỉnh Thái Nguyên
  • 4.6. Đánh giá chung về chuỗi giá trị rau an toàn tỉnh Thái Nguyên
    • 4.6.1 Những kết quả đạt được
    • 4.6.2 Những khó khăn, hạn chế
    • 4.6.3 Nguyên nhân của những hạn chế

• Chương 5: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CHUỖI GIÁ TRỊ SẢN PHẨM RAU AN TOÀN TỈNH THÁI NGUYÊN

  • 5.1 Quan điểm, định hướng và mục tiêu phát triển chuỗi giá trị sản phẩm rau an toàn tỉnh Thái Nguyên
    • 5.1.1 Quan điểm phát triển phát triển chuỗi giá trị rau an toàn
    • 5.1.2 Định hướng phát triển chuỗi giá trị rau an toàn
    • 5.1.3 Mục tiêu phát triển chuỗi giá trị rau an toàn
      • 5.1.3.1 Mục tiêu chung:
      • 5.1.3.2 Mục tiêu cụ thể:
  • 5.2 Giải pháp phát triển chuỗi giá trị sản phẩm rau an toàn tỉnh Thái Nguyên
    • 5.2.1 Giải pháp chung
      • 5.2.1.1 Chuyển đổi từ mô hình sản xuất hộ cá thể nhỏ lẻ sang liên kết sản xuất theo
      • 5.2.1.2 Tăng cường mối liên kết ngang giữa các tác nhân trong từng khâu theo chuỗi giá trị
      • 5.2.1.3 Tăng cường mối liên kết dọc giữa các tác nhân theo chuỗi giá trị
      • 5.2.1.4 Áp dụng khoa học công nghệ tiên tiến cho các khâu của chuỗi RAT Thái Nguyên
      • 5.2.1.5 Khuyến khích, hỗ trợ các doanh nghiệp chế biến tham gia vào chuỗi giá trị
      • 5.2.1.6 Xây dựng thương hiệu cho từng sản phẩm rau an toàn tỉnh Thái Nguyên
      • 5.2.1.7 Nhóm giải pháp phát triển thị trường về sản phẩm rau an toàn
    • 5.2.2 Giải pháp cho các tác nhân tham gia chuỗi giá trị RAT
      • 5.2.2.1 Nhóm giải pháp cho tác nhân sản xuất
      • 5.2.2.2 Nhóm giải pháp cho tác nhân kinh doanh (Thu gom, bán buôn, bán lẻ)
    • 5.2.3 Giải pháp hỗ trợ chuỗi giá trị RAT
      • 5.2.3.1 Hỗ trợ tài chính và pháp lý
      • 5.2.3.2 Nâng cao năng lực của các tác nhân trong chuỗi giá trị
      • 5.2.3.3 Nâng cao nhận thức về RAT của tác nhân tham gia chuỗi giá trị

• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

  • 1. Kết luận
  • 2. Kiến nghị