NGHIÊN CỨU BÓN PHÂN KHOÁNG THEO CHẨN ĐOÁN DINH DƯỠNG LÁ CHO CÂY CAO SU Ở QUẢNG TRỊ
Khoa học cây trồng
Luận án "Nghiên cứu bón phân khoáng theo chẩn đoán dinh dưỡng lá cho cây cao su ở Quảng Trị" được thực hiện tại Khoa Nông học, Trường Đại học Nông Lâm Huế vào năm 2018 bởi Lê Công Nam. Nghiên cứu tập trung vào cây cao su ba lá (Hevea brasiliensis Muel. Arg.) trong giai đoạn kinh doanh tại Quảng Trị, với mục tiêu xây dựng thang dinh dưỡng khoáng qua lá và xác định chỉ số hệ thống tích hợp chẩn đoán và khuyến cáo (DRIS) cho cây cao su thời kỳ kinh doanh tại địa phương.
Phương pháp nghiên cứu bao gồm việc thu thập và phân tích mẫu đất, mẫu lá cao su để đánh giá tình hình dinh dưỡng. Các thí nghiệm bón phân khoáng theo chẩn đoán dinh dưỡng (ví dụ: 100 kg N + 25 kg P2O5 + 80 kg K2O/ha) và kết hợp phân khoáng với phân hữu cơ (phân chuồng) đã được tiến hành. Năng suất mủ khô, năng suất cá thể trung bình năm và sản lượng trung bình/năm được đo lường. Hiệu quả kinh tế được đánh giá thông qua lợi nhuận và tỷ suất lợi nhuận đầu tư phân bón (VCR), với VCR > 2 cho thấy đầu tư có lãi và VCR > 3 cho thấy nông dân chấp nhận đầu tư.
Kết quả cho thấy, quy mô vườn cây cao su tiểu điền ở Quảng Trị chủ yếu là nhỏ, với bình quân 1,22 ha/hộ và 86,66% hộ có diện tích dưới 2 ha. Đa số (91,43%) hộ dân sử dụng chất kích thích mủ. Đất trồng cao su tại các huyện đều mang tính chất chua (pHKCl < 5). Hàm lượng N trong đất có tương quan vừa phải với năng suất (r = 0,63), trong khi N trong lá có tương quan rất chặt (r = 0,74). Hàm lượng P và K trong lá cũng cho thấy mối tương quan đáng kể với năng suất. Nghiên cứu đã xây dựng được thang dinh dưỡng khoáng qua lá cho N, P, K với các mức từ "Thiếu" đến "Thừa".
Về hiệu quả kinh tế, huyện Gio Linh cho thấy lợi nhuận 14.112.000 đ/ha và VCR đạt 2,54 lần với mức đầu tư phân bón 7.888.000 đ/ha. Ngược lại, huyện Cam Lộ có lượng phân hóa học bón thấp và tỷ lệ NPK chưa thích hợp, dẫn đến năng suất mủ chỉ đạt 1,3 – 1,5 tấn/ha. Huyện Vĩnh Linh có đến 94% hộ nông dân bón phân hữu cơ (4 – 6 tấn/ha) kết hợp phân NPK. Luận án nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tạo sự cân đối giữa các nguyên tố đa lượng trong cây cao su kinh doanh.