Tên luận án:
NGHIÊN CỨU BIỆN PHÁP TƯỚI NƯỚC MẶN KẾT HỢP BÓN ĐẠM VÀ HỖ TRỢ DINH DƯỠNG ĐỂ CẢI THIỆN SINH TRƯỞNG CÂY LÚA TRÊN ĐẤT NHIỄM MẶN
Ngành:
Khoa học Cây trồng
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tiến sĩ này tập trung vào nghiên cứu các biện pháp cải thiện sinh trưởng và năng suất cây lúa trên đất nhiễm mặn tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long, một khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của xâm nhập mặn. Tình trạng mặn hóa ngày càng phức tạp đã gây thiệt hại đáng kể cho diện tích lúa, đặc biệt khi nông dân buộc phải sử dụng nước lợ để tưới trong các giai đoạn mẫn cảm của cây lúa như giai đoạn mạ và đẻ nhánh (10-20 ngày sau sạ).
Mục tiêu chính của luận án là xác định giai đoạn cây lúa mẫn cảm nhất với mặn và khảo sát ảnh hưởng của dinh dưỡng bổ sung để cải thiện sinh trưởng cây lúa khi tưới mặn. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc can thiệp dinh dưỡng bằng các chất như CaO, KNO3, n-Triacontanol, Brassinolide và Humate Kali có thể tăng cường khả năng chịu mặn của cây lúa. Các chất này giúp hạn chế hấp thu Na⁺ và Cl⁻, cân bằng dinh dưỡng, điều chỉnh thẩm thấu và tăng cường hút nước, từ đó giảm thiểu thiệt hại về sinh trưởng và năng suất.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc bổ sung các hợp chất này trước khi tưới mặn đã giúp duy trì hoặc giảm thiểu sự sụt giảm năng suất lúa đáng kể, với năng suất lúa cao hơn từ 43,7-62,2% trong điều kiện nhà lưới và 17,8-26,1% ngoài đồng so với đối chứng. Đặc biệt, bón phân đạm với liều lượng 80 và 120 kg/ha cũng góp phần làm tăng số bông/m², số hạt chắc/bông, trọng lượng 1.000 hạt và năng suất lúa (tăng từ 1,72 đến 2,77 tấn/ha so với đối chứng).
Luận án kết luận rằng cây lúa mẫn cảm nhất với mặn ở giai đoạn 10-20 ngày sau sạ, hoặc kết hợp 10-20 và 45-60 ngày sau sạ. Các biện pháp tưới nước mặn kết hợp bón đạm và hỗ trợ dinh dưỡng như KNO3, n-Triacontanol, CaO, Brassinolide, Humate Kali là giải pháp hiệu quả để cải thiện sinh trưởng và năng suất lúa trên đất nhiễm mặn, mang lại ý nghĩa khoa học và thực tiễn cao, giúp giảm rủi ro cho nông dân.
Mục lục chi tiết:
-
CHƯƠNG 1. GIỚI THIỆU
- 1.1 Tính cấp thiết của đề tài
- 1.2 Mục tiêu của luận án
- 1.3 Những đóng góp mới của luận án
- 1.4 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
- * Ý nghĩa khoa học:
- * Ý nghĩa thực tiễn:
-
CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 2.1 Vật liệu thí nghiệm
- 2.1.1 Thời gian và địa điểm thí nghiệm
- 2.1.1.1 Thời gian
- 2.1.1.2 Địa điểm thí nghiệm
- 2.1.2 Vật liệu thí nghiệm
- 2.1.2.1 Vật liệu
- 2.1.2.2 Dụng cụ
- 2.2 Phương pháp thí nghiệm
- 2.2.1 Thí nghiệm 1: Ảnh hưởng của các giai đoạn tưới mặn đến sinh trưởng và năng suất của 4 giống lúa trong điều kiện nhà lưới
- 2.2.1.1 Bố trí thí nghiệm
- 2.2.1.2 Chỉ tiêu theo dõi
- 2.2.2 Thí nghiệm 2: Ảnh hưởng của Canxi oxít (CaO), KNO3, n-Triacontanol, Brassinolide và HumateKali đến sinh trưởng và năng suất lúa nhà lưới trong điều kiện tưới mặn 4% NaCl vào giai đoạn 10-20 ngày sau khi sạ
- 2.2.2.1 Bố trí thí nghiệm
- 2.2.2.2 Chỉ tiêu theo dõi
- 2.2.3 Thí nghiệm 3: Ảnh hưởng của Canxi oxít (CaO), KNO3, n-Triacontanol, Brassinolide và Humate Kali đến sinh trưởng và năng suất lúa tưới mặn 4% NaCl trong điều kiện ngoài đồng tại huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng
- 2.2.3.1 Bố trí thí nghiệm
- 2.2.3.2 Chỉ tiêu theo dõi
- 2.2.4 Thí nghiệm 4: Ảnh hưởng của Canxi oxít (CaO), KNO3, n-Triacontanol, Brassinolide và Humate Kali đến sinh trưởng và năng suất lúa trên đất nhiễm mặn tại huyện Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang
- 2.2.4.1 Bố trí thí nghiệm
- 3.2.4.2 Chỉ tiêu theo dõi
- 2.2.5 Thí nghiệm 5: Ảnh hưởng của liều lượng phân đạm và chế độ tưới lên sinh trưởng và năng suất lúa trên đất nhiễm mặn tại huyện Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang
- 2.2.5.1 Bố trí thí nghiệm
- 2.2.5.2 Chỉ tiêu theo dõi
- 2.2.6 Phương pháp xử lý số liệu
-
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
- 3.1 Ảnh hưởng của các giai đoạn tưới mặn đến sinh trưởng và năng suất của 4 giống lúa trong điều kiện nhà lưới
- 3.1.1 Độ dẫn điện trong đất qua các giai đoạn tưới mặn
- 3.1.2 Mặn ảnh hưởng lên các thành phần năng suất và năng suất lúa
- 3.1.2.1 Số bông/chậu
- 3.1.2.2 Số hạt chắc/bông
- 3.1.2.3 Trọng lượng 1.000 hạt (g)
- 3.1.2.4 Khối lượng hạt trên chậu (g/chậu)
- 3.1.3 Sự tích lũy proline trong cây lúa nhiễm mặn
- 3.2 Ảnh hưởng của Canxi oxít, KNO3, n-Triacontanol, Brassinolide và Humate Kali đến sinh trưởng và năng suất lúa trong điều kiện tưới mặn 4% NaCl trong nhà lưới vào giai đoạn 10-20 ngày sau khi sạ
- 3.2.1 Diễn biến ECe của đất
- 3.2.2 Thành phần năng suất và năng suất lúa thí nghiệm
- 3.2.2.1 Số bông/chậu
- 3.2.2.2 Số hạt chắc/bông
- 3.2.2.3 Trọng lượng 1.000 hạt
- 3.2.2.4 Khối lượng hạt
- 3.2.3 Sự tích lũy proline sau giai đoạn tưới mặn
- 3.3 Ảnh hưởng của Canxi oxít, KNO3, n-Triacontanol, Brassinolide và HumateKali đến sinh trưởng và năng suất lúa tưới mặn 4% NaCl trong điều kiện ngoài đồng tại huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng
- 3.3.1 Độ dẫn điện (ECe) của đất qua các giai đoạn
- 3.3.2 Thành phần năng suất và năng suất
- 3.3.2.1 Số bông/m²
- 3.3.2.2 Số hạt chắc/bông
- 3.3.2.3 Trọng lượng 1.000 hạt
- 3.3.2.4 Năng suất thực tế
- 3.4 Ảnh hưởng của Canxi oxít, KNO3, n-Triacontanol, Brassinolide và Humate Kali đến sinh trưởng và năng suất lúa trên đất nhiễm mặn tại huyện Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang
- 3.4.1 Đặc tính hoá học đất tại các thời điểm quan sát
- 3.4.2 Ảnh hưởng của các hợp chất lên các thành phần năng suất và năng suất lúa
- 3.4.2.1 Số bông/m²
- 3.4.2.2 Số hạt chắc/bông
- 3.4.2.3 Trọng lượng 1.000 hạt
- 3.4.2.4 Năng suất thực tế
- 3.5 Ảnh hưởng của liều lượng phân đạm và chế độ tưới lên sinh trưởng và năng suất lúa trên đất nhiễm mặn tại huyện Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang
- 3.5.1 Sự biến động của pH, ECe đất trong thí nghiệm
- 3.5.2 Ảnh hưởng của các nhân tố thí nghiệm lên thành phần năng suất và năng suất lúa
- 3.5.2.1 Số bông/m²
- 3.5.2.2 Số hạt chắc trên bông
- 3.5.2.3 Trọng lượng 1.000 hạt
- 3.5.2.4 Năng suất
-
CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT