NGHỆ THUẬT TRANG TRÍ KHẢM SÀNH SỨ TRÊN KIẾN TRÚC THỜI KHẢI ĐỊNH (1916 – 1925) TẠI QUẦN THỂ DI TÍCH CỐ ĐÔ HUẾ
Lý luận và lịch sử mỹ thuật
Luận án “Nghệ thuật trang trí khảm sành sứ trên kiến trúc thời Khải Định (1916 – 1925) tại Quần thể di tích Cố đô Huế” tập trung nghiên cứu vai trò quan trọng của trang trí kiến trúc, đặc biệt là nghệ thuật khảm sành sứ (TTKSS), trong việc hình thành giá trị nghệ thuật của các công trình kiến trúc cung đình triều Nguyễn, nhất là tại Quần thể di tích Cố đô Huế. Đề tài xuất phát từ bối cảnh vua Khải Định trị vì (1916-1925), khi quá trình giao lưu văn hóa Đông – Tây diễn ra mạnh mẽ tại Việt Nam, dẫn đến sự tu bổ và xây dựng nhiều công trình kiến trúc có yếu tố phương Tây, trong đó TTKSS được sử dụng phổ biến.
Mục đích nghiên cứu là làm rõ những đặc trưng, giá trị, sự kế thừa và phát triển của nghệ thuật TTKSS trên kiến trúc thời Khải Định trong bối cảnh giao lưu văn hóa Đông – Tây. Luận án thực hiện các nhiệm vụ như tổng hợp tài liệu, khảo sát điền dã để hệ thống hóa biểu hiện của TTKSS qua sự kết hợp, cách bài trí và hình thức biểu đạt, đồng thời phân tích, xác định các đặc trưng và giá trị của loại hình nghệ thuật này. Đối tượng nghiên cứu chính là nghệ thuật TTKSS trên kiến trúc thời Khải Định tại QTDT Cố đô Huế, trong phạm vi không gian là các công trình kiến trúc cung đình và phạm vi thời gian từ 1916-1925, có mở rộng đến giai đoạn chuyển tiếp trước đó (1885-1916).
Về ý nghĩa khoa học và thực tiễn, luận án góp phần làm rõ quá trình hình thành, phát triển của TTKSS thời Khải Định, đồng thời đóng góp tư liệu nghiên cứu về đặc trưng nghệ thuật trang trí trên kiến trúc cung đình triều Nguyễn trong bối cảnh giao lưu văn hóa. Kết quả nghiên cứu khẳng định hiệu quả thẩm mỹ của sự kết hợp giữa nghệ thuật trang trí và kiến trúc tại QTDT Cố đô Huế. Luận án kết luận rằng TTKSS thời Khải Định là sản phẩm của quá trình giao lưu văn hóa Đông – Tây, thể hiện tư tưởng hiện đại hóa nhưng không tách rời truyền thống, góp phần “bản địa hóa” kiến trúc hiện đại và nâng tầm các đồ án trang trí thành tác phẩm nghệ thuật độc lập. Nghệ thuật này luôn được coi trọng, kế thừa, phát triển và lan tỏa từ cung đình ra dân gian.