Luận án Hoàn thiện pháp luật thuế môi trường nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện ở Việt Nam

Tên luận án:

HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT THUẾ MÔI TRƯỜNG NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN Ở VIỆT NAM

Ngành:

Luật kinh tế

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án “Hoàn thiện pháp luật thuế môi trường nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện ở Việt Nam” được thực hiện trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế đã tạo ra những tiến bộ xã hội vượt bậc nhưng cũng đi kèm với sự tổn thất môi trường nghiêm trọng, đe dọa triển vọng phát triển bền vững. Thuế môi trường được xác định là công cụ cơ bản để tạo nguồn tài chính và điều chỉnh hành vi hướng tới thân thiện môi trường, song ở Việt Nam, hiệu quả và độ bao phủ của công cụ này còn hạn chế.

Mục đích nghiên cứu của luận án là phân tích sâu sắc các vấn đề lý luận về thuế môi trường và pháp luật thuế môi trường, đánh giá thực trạng lĩnh vực này ở Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện. Để đạt được mục đích này, luận án đã nhận diện và phân tích các khía cạnh kinh tế, pháp lý, xây dựng cơ sở lý luận, đánh giá hiệu quả các quy định hiện hành và tham khảo kinh nghiệm quốc tế.

Những đóng góp mới của luận án bao gồm: (1) Làm sâu sắc hơn các vấn đề lý luận cơ bản về thuế môi trường và pháp luật thuế môi trường, bao gồm khái niệm, đặc điểm, nguyên tắc, cấu trúc và các yếu tố chi phối; (2) Xây dựng hệ tiêu chí đánh giá hiệu quả thực hiện pháp luật thuế môi trường (tiêu chí bảo vệ môi trường, hiệu quả kinh tế, đơn giản, ổn định tương đối, công bằng xã hội) và tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thiện; (3) Đánh giá thực trạng pháp luật thuế môi trường ở Việt Nam, chỉ ra nhiều bất cập về đối tượng chịu thuế, thẩm quyền, căn cứ tính thuế, thuế suất, thủ tục hành chính, chi phí quản lý và giám sát; (4) Phân tích các yêu cầu và kiến nghị những giải pháp hoàn thiện pháp luật thuế môi trường để thúc đẩy áp dụng công cụ này trong bảo vệ môi trường ở Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh rằng nhận thức đúng về bản chất, vai trò của thuế môi trường và xác định chính xác các tiêu chí hiệu quả là cơ sở quan trọng để đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp khả thi, góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Lý do lựa chọn đề tài nghiên cứu
  • 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài
  • 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
  • 4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
  • 5. Những đóng góp mới của luận án
  • 6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

• PHẦN TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

  • 1. Những kết quả nghiên cứu đã công bố liên quan đến đề tài
  • 1.1. Những kết quả nghiên cứu lý luận về pháp luật thuế môi trường
  • 1.2. Những kết quả nghiên cứu về thực trạng pháp luật thuế môi trường và những giải pháp hoàn thiện pháp luật thuế môi trường ở Việt Nam
  • 1.3. Đánh giá những vấn đề được nghiên cứu từ mục tiêu của luận án
  • 2. Định hướng nghiên cứu của luận án
  • 2.1. Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu
  • 2.2. Một số đề xuất nghiên cứu cụ thể
  • 2.3. Cơ sở lý thuyết nghiên cứu
  • 2.4. Nội dung chính của luận án

  • Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT THUẾ MÔI TRƯỜNG NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN Ở VIỆT NAM

    • 1.1. Một số vấn đề lý luận về thuế môi trường
    • 1.1.1. Sự phát triển của thuế môi trường
    • 1.1.2. Định nghĩa thuế môi trường
    • 1.1.3. Đặc điểm của thuế môi trường
    • 1.1.4. Phân loại thuế môi trường
    • 1.1.5. Vai trò của thuế môi trường
    • 1.2. Nguyên tắc, cấu trúc và các yếu tố chi phối pháp luật thuế môi trường
    • 1.2.1. Các nguyên tắc của pháp luật thuế môi trường
    • 1.2.1.1. Nguyên tắc phát triển bền vững
    • 1.2.1.2. Nguyên tắc người gây ô nhiễm phải trả tiền (PPP)
    • 1.2.2. Cấu trúc pháp luật thuế môi trường
    • 1.2.2.1. Các quy định về nội dung pháp luật thuế môi trường
    • 1.2.2.2. Các quy định pháp luật về quản lý thuế môi trường
    • 1.2.3. Các yếu tố chi phối pháp luật thuế môi trường
    • 1.3. Những vấn đề lý luận về hiệu quả của pháp luật thuế môi trường
    • 1.3.1. Tổng quan về hiệu quả của pháp luật thuế môi trường
    • 1.3.2. Các tiêu chí đánh giá hiệu quả của pháp luật thuế môi trường
    • 1.3.2.1. Tiêu chí bảo vệ môi trường
    • 1.3.2.2. Nhóm tiêu chí hiệu quả kinh tế
    • 1.3.2.3. Tiêu chí đơn giản
    • 1.3.2.4. Tiêu chí ổn định (tương đối) và có thể dự báo được
    • 1.3.2.5. Tiêu chí công bằng xã hội
    • 1.4. Tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thiện của pháp luật thuế môi trường
    • Kết luận chương 1

  • Chương 2: ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT THUẾ MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM VỚI YÊU CẦU NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN

    • 2.1. Đánh giá các quy định pháp luật về nội dung thuế môi trường với yêu cầu nâng cao hiệu quả thực hiện
    • 2.1.1. Đánh giá các quy định pháp luật về đối tượng chịu thuế, người nộp thuế môi trường
    • 2.1.1.1. Đối tượng chịu thuế và người nộp thuế theo Luật Thuế bảo vệ môi trường
    • 2.1.1.2. Đối tượng chịu thuế và người nộp thuế theo Luật Thuế tài nguyên
    • 2.1.1.3. Đối tượng chịu thuế và người nộp thuế theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt
    • 2.1.2. Đánh giá các quy định pháp luật điều chỉnh căn cứ tính thuế môi trường
    • 2.1.2.1. Căn cứ tính thuế theo Luật Thuế bảo vệ môi trường
    • 2.1.2.2. Căn cứ tính thuế theo Luật Thuế tài nguyên
    • 2.1.2.3. Căn cứ tính thuế theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt
    • 2.2. Đánh giá các quy định pháp luật về quản lý thuế môi trường với yêu cầu nâng cao hiệu quả thực hiện
    • 2.2.1. Đánh giá các quy định pháp luật thuế môi trường về thủ tục hành chính
    • 2.2.2. Đánh giá các quy định về giám sát và bảo đảm sự tuân thủ pháp luật thuế môi trường
    • Kết luận chương 2

  • Chương 3: MỘT SỐ YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT THUẾ MÔI TRƯỜNG NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN Ở VIỆT NAM

    • 3.1. Các yêu cầu đối với việc hoàn thiện pháp luật thuế môi trường ở Việt Nam
    • 3.1.1. Thể chế hóa quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển bền vững
    • 3.1.2. Đảm bảo tính hiệu quả và tính thống nhất của pháp luật thuế môi trường với các luật thuế khác
    • 3.1.3. Đáp ứng các cam kết quốc tế của Việt Nam về bảo vệ môi trường thông qua sử dụng các công cụ kinh tế
    • 3.2. Một số giải pháp góp phần hoàn thiện pháp luật thuế môi trường nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện ở Việt Nam
    • 3.2.1. Một số giải pháp hoàn thiện pháp luật về nội dung thuế môi trường
    • 3.2.1.1. Đối tượng chịu thuế và người nộp thuế theo Luật Thuế bảo vệ môi trường
    • 3.2.1.2. Đối tượng chịu thuế và người nộp thuế theo Luật Thuế tài nguyên
    • 3.2.1.3. Đối tượng chịu thuế và người nộp thuế theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt
    • 3.2.1.4. Căn cứ tính thuế theo Luật Thuế bảo vệ môi trường
    • 3.2.1.5. Căn cứ tính thuế theo Luật Thuế tài nguyên
    • 3.2.1.6. Căn cứ tính thuế theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt
    • 3.2.2. Một số giải pháp hoàn thiện pháp luật về quản lý thuế môi trường
    • 3.2.2.1. Pháp luật thuế môi trường về các thủ tục hành chính
    • 3.2.2.2. Các quy định về giám sát và bảo đảm tuân thủ pháp luật thuế môi trường
    • Kết luận chương 3

  • KẾT LUẬN CỦA LUẬN ÁN

  • DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN CỦA TÁC GIẢ