Ung thư là bệnh lý có xu hướng gia tăng, là nguyên nhân tử vong hàng đầu. Các liệu pháp điều trị gây tác dụng phụ ảnh hưởng tiêu hóa như buồn nôn, chán ăn, tiêu chảy, dẫn đến sút cân, suy dinh dưỡng và suy kiệt. Ung thư đường tiêu hóa còn trực tiếp cản trở ăn uống. Can thiệp dinh dưỡng được chứng minh cải thiện năng lượng, tình trạng dinh dưỡng, chất lượng cuộc sống và kết quả điều trị cho bệnh nhân ung thư. Phát hiện sớm và can thiệp kịp thời là cần thiết để nâng cao hiệu quả điều trị.
Trên thế giới, nhiều nghiên cứu can thiệp dinh dưỡng đã tập trung vào xạ trị và ung thư đầu mặt cổ. Tại Việt Nam, chưa có công bố nghiên cứu về can thiệp dinh dưỡng cho bệnh nhân ung thư đường tiêu hóa điều trị hóa chất, trong khi tỷ lệ suy dinh dưỡng ở nhóm này cao và thực hành nuôi dưỡng chưa đáp ứng nhu cầu. Thiếu hướng dẫn tư vấn dinh dưỡng và chế độ ăn tại Việt Nam càng làm tăng tính cấp thiết của đề tài.
Nghiên cứu "Hiệu quả can thiệp dinh dưỡng cho bệnh nhân ung thư điều trị hóa chất tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội" nhằm: 1) Mô tả tình trạng dinh dưỡng của bệnh nhân ung thư điều trị hóa chất tại Khoa Ung bướu và Chăm sóc giảm nhẹ – Bệnh viện Đại học Y Hà Nội năm 2016; 2) Đánh giá hiệu quả can thiệp dinh dưỡng trên bệnh nhân ung thư dạ dày và ung thư đại tràng điều trị hóa chất tại cùng khoa.
Luận án cung cấp số liệu về tỷ lệ suy dinh dưỡng ở bệnh nhân ung thư điều trị hóa chất, cao hơn ở ung thư đường tiêu hóa. Đề tài đã xây dựng và ứng dụng phác đồ can thiệp dinh dưỡng cho bệnh nhân ung thư dạ dày và đại tràng dựa trên khuyến cáo của ESPEN, bao gồm chế độ ăn tăng năng lượng và protein, cùng chế phẩm súp cao năng lượng ăn đường miệng phù hợp với giai đoạn hóa trị. Nghiên cứu cung cấp bằng chứng can thiệp dinh dưỡng cải thiện tình trạng dinh dưỡng (tăng cân, tăng khối cơ) và chất lượng cuộc sống của người bệnh.
Về phương pháp, nghiên cứu kết hợp mô tả cắt ngang (280 bệnh nhân) và can thiệp lâm sàng có đối chứng (hai nhóm 60 bệnh nhân ung thư dạ dày/đại tràng điều trị hóa chất lần đầu). Nhóm can thiệp được tư vấn dinh dưỡng, chỉ định thực đơn cụ thể (năng lượng 30 kcal/kg/ngày, protein 1.2-1.6 g/kg/ngày) và cung cấp chế độ ăn năng lượng cao. Các chỉ số dinh dưỡng (nhân trắc, PG-SGA, xét nghiệm) và chất lượng cuộc sống (EORTC QLQ-C30) được đánh giá. Kết quả ban đầu cho thấy 21.8% bệnh nhân suy dinh dưỡng theo BMI, tỷ lệ cao hơn ở ung thư đường tiêu hóa (24.1% so với 15.3%, p = 0.051).