GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TRONG CÔNG TY CỔ PHẦN BẰNG TÒA ÁN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Luật kinh tế
Luận án "GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TRONG CÔNG TY CỔ PHẦN BẰNG TÒA ÁN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY" của Nguyễn Hữu Hưng, thuộc ngành Luật kinh tế, năm 2023, tập trung nghiên cứu một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh nền kinh tế thị trường đang phát triển. Công ty cổ phần (CTCP) là một kênh quan trọng thu hút vốn, nhưng tranh chấp phát sinh trong quá trình hoạt động là không thể tránh khỏi. Mặc dù pháp luật Việt Nam, đặc biệt là Luật Doanh nghiệp 2020 và Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, đã có những tiến bộ, hệ thống quy định liên quan đến giải quyết tranh chấp trong CTCP vẫn còn nhiều hạn chế và thiếu sót. Các khái niệm về nghĩa vụ trung thành, cẩn trọng của người quản lý công ty (NQLCT) chưa được áp dụng hiệu quả, và cơ chế giải quyết tranh chấp tại Tòa án còn lúng túng, ít vụ án được giải quyết.
Mục đích chính của luận án là làm sáng tỏ các vấn đề lý luận về giải quyết tranh chấp trong CTCP bằng Tòa án, phân tích và đánh giá thực trạng pháp luật cùng thực tiễn áp dụng tại Việt Nam, từ đó đề xuất các phương hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật nội dung và tố tụng, nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp. Để đạt được mục tiêu này, luận án thực hiện các nhiệm vụ như đánh giá tổng quan tình hình nghiên cứu, làm rõ các vấn đề lý luận về tranh chấp CTCP (khái niệm, đặc điểm, pháp luật áp dụng, trình tự thủ tục), phân tích thực trạng pháp luật và thực tiễn giải quyết tranh chấp, đồng thời tham khảo kinh nghiệm quốc tế.
Các đóng góp mới của luận án bao gồm việc xây dựng khung lý thuyết về giải quyết tranh chấp trong CTCP, phân tích và đánh giá hệ thống thực trạng pháp luật và những hạn chế, sai sót trong quá trình áp dụng pháp luật tại Tòa án. Luận án cũng nghiên cứu pháp luật của một số quốc gia (Hoa Kỳ, Anh, Trung Quốc) và đề xuất các định hướng, giải pháp cụ thể để tiếp tục hoàn thiện pháp luật về giải quyết tranh chấp trong CTCP ở Việt Nam.
Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng tranh chấp trong CTCP là những mâu thuẫn nội bộ tất yếu giữa các cổ đông, công ty và NQLCT, và việc giải quyết bằng Tòa án là một phương thức cưỡng chế, sử dụng quyền lực nhà nước để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp. Luận án đã xác định những vướng mắc, bất cập trong áp dụng pháp luật nội dung (như quyền chuyển nhượng cổ phần, hiệu lực hợp đồng chuyển nhượng, xác định giá trị cổ phần, góp vốn bằng nhãn hiệu) và pháp luật tố tụng (xác định người tham gia tố tụng, điều kiện khởi kiện). Trên cơ sở đó, luận án đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật về giải quyết tranh chấp trong CTCP bằng Tòa án, bao gồm xây dựng nguyên tắc đặc thù (đảo nghĩa vụ chứng minh, bảo vệ quyền lợi chính đáng), hoàn thiện quy định pháp luật doanh nghiệp và pháp luật tố tụng dân sự. Luận án có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc, góp phần làm phong phú cơ sở lý luận và thực tiễn pháp lý, đồng thời cung cấp những kiến nghị cụ thể cho việc cải cách tư pháp.