ĐỒ HOẠ CHỮ TRONG TRANH CỔ ĐỘNG VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1945-2015
Lý luận và Lịch sử Mỹ thuật
Luận án "Đồ họa chữ trong tranh cổ động Việt Nam giai đoạn 1945-2015" của Nguyễn Thành Nam, chuyên ngành Lý luận và Lịch sử Mỹ thuật, tập trung nghiên cứu vai trò và giá trị của đồ họa chữ trong tranh cổ động (TCĐ) Việt Nam. Đề tài xuất phát từ nhận định TCĐ là thể loại nghệ thuật đồ họa quan trọng với giá trị nghệ thuật và tuyên truyền cao, nhưng đồ họa chữ – một yếu tố then chốt – lại chưa được nghiên cứu một cách chuyên sâu và hệ thống trong bối cảnh mỹ thuật Việt Nam hiện đại.
Mục đích chính của luận án là phân tích, kiến giải giá trị nghệ thuật của đồ họa chữ như một yếu tố tạo hình, thể hiện qua các dạng thức biểu hiện ký hiệu như thông tin ngôn ngữ, gợi hình, kiến tạo hình tượng và biểu tượng, trong suốt quá trình biến chuyển phong cách của TCĐ Việt Nam từ năm 1945 đến 2015. Đồng thời, nghiên cứu cũng nhằm phát hiện các quy luật cảm thụ thị giác và luận giải vai trò, ý nghĩa của tính kế thừa mỹ thuật dân tộc cũng như sự tiếp biến mỹ thuật thế giới trong định hướng thẩm mỹ của đồ họa chữ trong giai đoạn này.
Đối tượng nghiên cứu là đồ họa chữ trong TCĐ Việt Nam, tập trung vào các dạng thức biểu hiện và giá trị nghệ thuật của chữ trong các chức năng thông tin ngôn ngữ, tạo hình hình thể và kiến tạo hình tượng, biểu tượng. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong các tác phẩm TCĐ tiêu biểu được sáng tác và ghi nhận từ 1945-2015, thuộc các tuyển tập uy tín. Luận án áp dụng các phương pháp nghiên cứu như thống kê, phỏng vấn sâu, so sánh, tiếp cận liên ngành (mỹ thuật học, ký hiệu học, văn hóa học), tổng hợp và đánh giá.
Về ý nghĩa khoa học, đây là công trình đầu tiên kiến giải một cách hệ thống và toàn diện các biểu hiện của đồ họa chữ trong TCĐ Việt Nam dưới góc độ lý luận lịch sử mỹ thuật, góp phần bổ sung vào khoảng trống nghiên cứu hiện có. Về ý nghĩa thực tiễn, kết quả nghiên cứu nhấn mạnh vai trò quan trọng của chữ trong sáng tác TCĐ, cung cấp tài liệu chuyên khảo phục vụ công tác nghiên cứu, giảng dạy và học tập, đồng thời đúc rút kinh nghiệm cho các họa sĩ trẻ trong việc sáng tạo đồ họa chữ trên nền tảng công nghệ mới. Luận án cũng đã thiết lập được khái niệm và giới thuyết về đồ họa chữ trong TCĐ Việt Nam.