Luận án Cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng mô hình chính quyền đô thị ở Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay

Tên luận án:

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN XÂY DỰNG MÔ HÌNH CHÍNH QUYỀN ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH HIỆN NAY

Ngành:

CHÍNH TRỊ HỌC

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng mô hình chính quyền đô thị Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay" của tác giả Lưu Văn Quảng, chuyên ngành Chính trị học, tập trung nghiên cứu một vấn đề cấp thiết trong quá trình đổi mới chính trị ở Việt Nam. Đề tài xuất phát từ chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về xây dựng, đổi mới hệ thống bộ máy chính quyền địa phương, đặc biệt là sự cần thiết phải có một mô hình chính quyền đô thị (CQĐT) phù hợp với đặc thù của Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM).

Thực tiễn cho thấy, mô hình chính quyền địa phương hiện nay ở TP.HCM còn nhiều bất cập, thiếu cơ chế đặc thù cho quản lý đô thị, bị cắt khúc thành nhiều cấp, quan hệ trung ương – địa phương chưa rõ ràng, và chế độ tập thể lãnh đạo của UBND làm giảm hiệu quả. Do đó, việc tìm kiếm một mô hình CQĐT tập trung, hiệu lực và hiệu quả là nhiệm vụ cơ bản để đảm bảo sự phát triển bền vững của thành phố.

Mục tiêu của luận án là khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng tổ chức và vận hành CQĐT tại TP.HCM từ năm 2013 đến nay, từ đó đề xuất phương hướng và giải pháp xây dựng mô hình phù hợp với đặc điểm của thành phố trong thời gian tới. Luận án làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn việc xây dựng CQĐT tại Việt Nam, chỉ ra ưu điểm, hạn chế và các vấn đề cần khắc phục.

Sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử cùng các phương pháp nghiên cứu như phân tích, so sánh, tổng hợp, khảo cứu tài liệu và chuyên gia, luận án đóng góp vào việc làm sáng tỏ các vấn đề lý luận về mô hình CQĐT ở Việt Nam. Các kết quả nghiên cứu và kiến nghị của luận án là căn cứ quan trọng cho các cơ quan có thẩm quyền trong việc hoạch định chính sách, đồng thời là tài liệu tham khảo cho công tác nghiên cứu và giảng dạy về quản lý đô thị. Luận án nhấn mạnh sự cần thiết phải có những chính sách riêng, đẩy mạnh cải cách hành chính, phân cấp, phân quyền và xây dựng đội ngũ cán bộ để "cởi trói" những hạn chế, phản ánh tính đặc thù của TP.HCM, qua đó tạo động lực phát triển và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
  • 2. MỤC TIÊU VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
  • 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
  • 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
  • 2.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
  • 2.4. Câu hỏi nghiên cứu và giả quyết khoa học
  • 2.4.1. Câu hỏi nghiên cứu
  • 2.4.2. Giả thuyết khoa học
  • 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
  • 3.1. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
  • 3.1.1. Cơ sở lý luận, phương pháp luận
  • 3.1.2. Phương pháp nghiên cứu
  • 4. NHỮNG ĐÓNG GÓP, Ý NGHĨA LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA LUẬN ÁN
  • 4.1. Những đóp góp mới của luận án
  • 4.2. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
  • 5. KẾT CẤU LUẬN ÁN

• Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI

  • 1.1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU Ở NƯỚC NGOÀI
  • 1.2. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU Ở TRONG NƯỚC
  • 1.3. ĐÁNH GIÁ TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
  • 1.3.1. Đánh giá về những thành công của các công trình nghiên cứu liên quan đến luận án
  • 1.3.2. Một số vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu

• Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ XÂY DỰNG MÔ HÌNH TỔ CHỨC CHÍNH QUYỀN ĐÔ THỊ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

  • 2.1. QUAN NIỆM, CÁC TIÊU CHÍ VÀ MÔ HÌNH TỔ CHỨC CỦA CHÍNH QUYỀN ĐÔ THỊ
  • 2.1.1. Quan niệm về chính quyền đô thị
  • 2.1.2. Các tiêu chí của chính quyền đô thị
  • 2.1.3. Mô hình tổ chức của chính quyền đô thị
  • 2.1.3.1. Các yêu cầu đối với mô hình tổ chức của chính quyền đô thị
  • 2.1.3.2. Tổ chức và hoạt động của chính quyền đô thị
  • 2.2. CƠ SỞ CHÍNH TRỊ - PHÁP LÝ CHO VIỆC XÂY DỰNG MÔ HÌNH CHÍNH QUYỀN ĐÔ THỊ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
  • 2.2.1. Cơ sở chính trị cho việc xây dựng mô hình chính quyền đô thị
  • 2.2.2. Cơ sở pháp lý
  • 2.3. KINH NGHIỆM VỀ TỔ CHỨC CHÍNH QUYỀN ĐÔ THỊ Ở MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI VÀ BÀI HỌC CHO XÂY DỰNG MÔ HÌNH CHÍNH QUYỀN ĐÔ THỊ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
  • 2.3.1. Kinh nghiệm về tổ chức chính quyền đô thị ở một số nước trên thế giới
  • 2.3.2. Một số bài học kinh nghiệm cho xây dựng mô hình tổ chức CQĐT tại Việt Nam

• Chương 3: TỔ CHỨC CHÍNH QUYỀN ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH HIỆN NAY - THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA

  • 3.1. KHÁI QUÁT VỀ TÌNH HÌNH KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ TỔNG QUAN VỀ CHÍNH QUYỀN ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
  • 3.1.1. Khái quát về tình hình kinh tế - xã hội thành phố Hồ Chí Minh
  • 3.2.2. Tổng quan về mô hình chính quyền đô thị thành phố Hồ Chí Minh
  • 3.2. THỰC TRẠNG TỔ CHỨC CỦA CHÍNH QUYỀN ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH HIỆN NAY
  • 3.2.1. Về tổ chức bộ máy và cơ chế quản lý hành chính của chính quyền đô thị ở thành phố Hồ Chí Minh
  • 3.2.1.1. Về tổ chức bộ máy chính quyền đô thị thành phố Hồ Chí Minh
  • 3.2.1.2. Cơ chế quản lý hành chính của chính quyền đô thị thành phố Hồ Chí Minh
  • 3.2.1.3. Nhiệm vụ, quyền hạn của các chức danh lãnh đạo của chính quyền đô thị thành phố Hồ Chí Minh
  • 3.2.2. Kết quả xây dựng mô hình tổ chức của chính quyền đô thị thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian qua
  • 3.2.2.1. Tổ chức chính quyền đô thị theo cơ cấu gọn nhẹ
  • 3.2.2.2. Thực hiện cơ chế tự quản, tự chủ của chính quyền đô thị
  • 3.2.2.3. Thực hiện cơ chế phân cấp, phân quyền của chính quyền đô thị
  • 3.3. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG MÔ HÌNH TỔ CHỨC CHÍNH QUYỀN ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH HIỆN NAY VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA
  • 3.3.1. Đánh giá về thực trạng tổ chức chính quyền đô thị thành phố Hồ Chí Minh hiện nay
  • 3.3.1.1. Một số ưu điểm
  • 3.3.1.2. Một số hạn chế
  • 3.3.2. Một số vấn đề đặt ra trong xây dựng mô hình tổ chức chính quyền đô thị thành phố Hồ Chí Minh hiện nay

• Chương 4: PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP XÂY DỰNG MÔ HÌNH TỔ CHỨCCHÍNH QUYỀN ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH HIỆN NAY

  • 4.1. DỰ BÁO NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG, ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG MÔ HÌNH TỔ CHỨC CHÍNH QUYỀN ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH HIỆN NAY
  • 4.1.1. Những nhân tố tác động, ảnh hưởng đến quá trình xây dựng chính quyền đô thị thành phố Hồ Chí Minh hiện nay
  • 4.1.2. Một số thách thức đang đặt ra
  • 4.2. PHƯƠNG HƯỚNG XÂY DỰNG MÔ HÌNH TỔ CHỨC CHÍNH QUYỀN ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
  • 4.3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP XÂY DỰNG MÔ HÌNH TỔ CHỨC CHÍNH QUYỀN ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH HIỆN NAY
  • 4.3.1. Xây dựng mô hình chính quyền gắn với phát triển đô thị
  • 4.3.2. Mở rộng phân cấp, phân quyền cho Thành phố Hồ Chí Minh trên một số lĩnh vực
  • 4.3.3. Đổi mới cơ chế hoạt động của Ủy ban nhân dân thành phố
  • 4.3.4. Xây dựng mô hình hoạt động của Ủy ban nhân dân các quận và phường nội thành
  • 4.3.5. Tăng cường phân cấp về quản lý và thu, chi ngân sách cho Thành phố

• KẾT LUẬN