CHÍNH SÁCH VỀ HIẾN, LẤY, GHÉP MÔ, BỘ PHẬN CƠ THỂ NGƯỜI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Chính sách công
Luận án "Chính sách về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người ở Việt Nam hiện nay" của Nguyễn Hoàng Phúc là một nghiên cứu chuyên sâu thuộc chuyên ngành Chính sách công. Đề tài tập trung vào việc làm rõ thực trạng và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người (BPCTN) tại Việt Nam.
Nghiên cứu xuất phát từ thực tế cấp thiết về nhu cầu ghép mô, BPCTN ngày càng tăng trong khi nguồn hiến tặng còn hạn chế nghiêm trọng, đặc biệt là từ người chết não. Mặc dù kỹ thuật ghép mô, BPCTN ở Việt Nam đã đạt trình độ ngang tầm khu vực và thế giới, hệ thống chính sách hiện hành vẫn còn nhiều bất cập, thiếu nội dung quan trọng để đảm bảo triển khai hiệu quả trong thực tế.
Luận án đã đóng góp về lý luận bằng việc định hình và phát triển các vấn đề lý luận về chính sách hiến, lấy, ghép mô, BPCTN tại Việt Nam, bao gồm khái niệm, nội dung, quy trình thực hiện và các yếu tố tác động. Về thực tiễn, nghiên cứu cung cấp đánh giá khoa học về thực trạng chính sách, chỉ ra những ưu điểm và hạn chế cùng nguyên nhân của chúng.
Kết quả nghiên cứu cho thấy chính sách hiến, lấy, ghép mô, BPCTN hiện hành bao gồm 6 nhóm nội dung cơ bản: truyền thông vận động, đăng ký hiến, chế độ cho người hiến, điều phối, đầu tư nhân lực/cơ sở vật chất và hỗ trợ tài chính cho người ghép. Việc triển khai chính sách đã đạt được những thành tựu nhất định, với số ca ghép và người đăng ký hiến tăng đáng kể (ví dụ: đến 31/12/2021 có 6089 ca ghép và 46171 người đăng ký hiến). Tuy nhiên, vẫn tồn tại nhiều hạn chế về nhận thức cộng đồng, năng lực của các cơ quan thực hiện, sự phối hợp, cơ chế tài chính và năng lực hoạch định chính sách.
Trên cơ sở đó, luận án đề xuất một hệ thống giải pháp toàn diện nhằm hoàn thiện chính sách, bao gồm: rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định hiện hành; nghiên cứu xây dựng các văn bản chính sách mới (Đề án truyền thông, Quy chế phối hợp, Chiến lược phát triển mạng lưới cơ sở y tế); hoàn thiện hệ thống các cơ quan thực hiện (đặc biệt là Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia); tăng cường truyền thông, xây dựng cơ chế tài chính bền vững (ngân sách nhà nước, quỹ BHYT, tài trợ); nâng cao năng lực nhân lực hoạch định và thực hiện chính sách; và đẩy mạnh hợp tác quốc tế. Những giải pháp này được đánh giá là khả thi và có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển ngành ghép tạng, cứu sống bệnh nhân và nâng cao sức khỏe nhân dân Việt Nam.