Luận án Chế định mang thai hộ theo pháp luật Việt Nam

Tên luận án:

CHẾ ĐỊNH MANG THAI HỘ THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM

Ngành:

Luật Dân sự và Tố tụng dân sự

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Chế định mang thai hộ theo pháp luật Việt Nam" giải quyết vấn đề phức tạp và nhạy cảm của mang thai hộ (MTH) tại Việt Nam, một quốc gia có truyền thống coi trọng việc sinh con nối dõi tông đường. Luận án nhấn mạnh rằng quyền làm cha, mẹ là thiêng liêng và được pháp luật tôn trọng, bảo vệ. Với sự phát triển của y học, MTH đã mở ra hy vọng cho các cặp vợ chồng hiếm muộn. Tuy nhiên, trước đây, việc MTH thường diễn ra dưới hình thức "hợp đồng đẻ thuê" phi pháp, gây ra nhiều hệ lụy và rủi ro.

Năm 2014, Luật Hôn nhân và Gia đình lần đầu tiên chính thức ghi nhận và cho phép mang thai hộ vì mục đích nhân đạo (MTHVMĐNĐ). Đề tài này được thực hiện nhằm mục đích đánh giá toàn diện, có hệ thống về cơ sở lý luận của chế định MTH, thực trạng pháp luật Việt Nam và thực tiễn triển khai MTH, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả áp dụng. Luận án làm rõ các khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa của MTH và MTHVMĐNĐ, đồng thời đánh giá thực trạng các quy định pháp luật hiện hành của Việt Nam cũng như của một số quốc gia trên thế giới. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào MTHVMĐNĐ tại Việt Nam trong giai đoạn 2015-2019.

Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc xây dựng và làm phong phú thêm cơ sở lý luận về MTH, đánh giá khách quan nhu cầu thực tiễn, chỉ ra những hạn chế và bất cập trong pháp luật hiện hành, làm rõ thực tiễn áp dụng và nguyên nhân của các khó khăn, vướng mắc. Từ đó, luận án đề xuất các phương hướng và giải pháp khoa học, khả thi để khắc phục những tồn tại, góp phần hoàn thiện pháp luật Việt Nam về MTH.

Kết luận chung của luận án khẳng định MTHVMĐNĐ là một chế định tích cực, mang tính nhân văn sâu sắc, đã đạt được nhiều thành tựu đáng trân trọng. Mặc dù hệ thống pháp luật đã xây dựng được khung pháp lý vững chắc, nhưng vẫn còn bộc lộ những hạn chế, bất cập nhất định. Thực tiễn áp dụng cũng còn nhiều khó khăn, vướng mắc. Vì vậy, việc tiếp tục hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện chế định MTHVMĐNĐ, thông qua sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan nhà nước và tuyên truyền nâng cao nhận thức người dân, là hết sức cần thiết.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU
  • 1. Sự cần thiết của việc nghiên cứu đề tài
  • 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
  • 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
  • 4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
  • 5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án
  • 6. Những đóng góp mới của luận án
  • 7. Kết cấu của luận án
• CHƯƠNG 1

  TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

  • 1.1. Các công trình nghiên cứu khoa học đã được công bố có liên quan đến đề tài luận án
    • 1.1.1. Luận án, luận văn
    • 1.1.2. Bài viết trên tạp chí
    • 1.1.3. Đề tài nghiên cứu khoa học; Kỷ yếu hội thảo khoa học
    • 1.1.4. Sách chuyên khảo
    • 1.1.5. Tài liệu nước ngoài
  • 1.2. Đánh giá tình hình nghiên cứu các vấn đề thuộc phạm vi nghiên cứu của luận án
    • 1.2.1. Về những vấn đề cơ sở lý luận
      • 1.2.1.1. Về khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của mang thai hộ và mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
      • 1.2.1.2. Về khái niệm, đặc điểm và nội dung của chế định mang thai hộ
      • 1.2.1.3. Về sự cần thiết của pháp luật điều chỉnh về vấn đề mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
      • 1.2.1.4. Về sự phát triển của vấn đề mang thai hộ và mang thai hộ vì mục đích nhân đạo trên thế giới và tại Việt Nam
      • 1.2.1.5. Về quan điểm lập pháp của các quốc gia trên thế giới về mang thai hộ
    • 1.2.2. Về nội dung chế định mang thai hộ theo pháp luật Việt Nam
      • 1.2.2.1. Về điều kiện thực hiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
      • 1.2.2.2. Về quyền và nghĩa vụ của bên nhờ mang thai hộ và bên mang thai hộ
      • 1.2.2.3. Về thỏa thuận mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
      • 1.2.2.4. Về giải quyết tranh chấp trong trường hợp mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
      • 1.2.2.5. Về hệ quả pháp lý đối với các thỏa thuận mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
      • 1.2.2.6. Về chế tài xử lý vi phạm đối với hành vi liên quan đến mang thai hộ
    • 1.3. Câu hỏi nghiên cứu và định hướng nghiên cứu của nghiên cứu sinh đối với luận án
      • 1.3.1. Câu hỏi giả thuyết và định hướng nghiên cứu của Nghiên cứu sinh liên quan đến những vấn đề lý luận về chế định mang thai hộ
      • 1.3.2. Câu hỏi hỏi giả thuyết và định hướng nghiên cứu của Nghiên cứu sinh liên quan đến những quy định của pháp luật và thực tiễn thực hiện chế định mang thai hộ
      • 1.3.3. Câu hỏi giả thuyết và định hướng nghiên cứu của Nghiên cứu sinh liên quan đến giải pháp hoàn thiện, nâng cao hiệu quả thực hiện chế định mang thai hộ
  • CHƯƠNG 2

    NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CHẾ ĐỊNH MANG THAI HỘ

    • 2.1. Khái niệm mang thai hộ và chế định mang thai hộ
      • 2.1.1. Khái niệm, đặc điểm mang thai hộ và mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
        • 2.1.1.1. Khái niệm, đặc điểm mang thai hộ
        • 2.1.1.2. Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
      • 2.1.2. Khái niệm, đặc điểm và nội dung của chế định mang thai hộ
        • 2.1.2.1. Khái niệm, đặc điểm chế định mang thai hộ
        • 2.1.2.2. Nội dung của chế định mang thai hộ
    • 2.2. Lịch sử phát triển của pháp luật điều chỉnh về mang thai hộ trên thế giới và ở Việt Nam
      • 2.2.1. Lịch sử phát triển của khoa học về mang thai hộ trên thế giới
      • 2.2.2. Quan điểm lập pháp về mang thai hộ của một số quốc gia trên thế giới
      • 2.2.3. Lịch sử phát triển của pháp luật Việt Nam về mang thai hộ
    • 2.3. Các yếu tố tác động đến pháp luật điều chỉnh về mang thai hộ vì mục đích nhân đạo tại Việt Nam
      • 2.3.1. Yếu tố phong tục, tập quán.
      • 2.3.2. Yếu tố tâm lý, đạo đức
      • 2.3.3. Yếu tố kinh tế - xã hội
      • 2.3.4. Yếu tố chính sách
        • 2.3.3.1. Đảm bảo nguyên tắc nhân đạo
    • 2.4. Nguyên tắc thực hiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
  • CHƯƠNG 3

    QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN HÀNH VỀ MANG THAI HỘ VÌ MỤC ĐÍCH NHÂN ĐẠO VÀ THỰC TIỄN THỰC HIỆN

    • 3.1. Quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành về mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
      • 3.1.1. Điều kiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
        • 3.1.1.1. Điều kiện đối với bên nhờ mang thai hộ
        • 3.1.1.2. Điều kiện đối với bên mang thai hộ
        • 3.1.1.3. Điều kiện đối với cơ sở y tế thực hiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
        • 3.1.1.4. Điều kiện về nội dung và hình thức của thỏa thuận mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
      • 3.1.2. Thủ tục mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
      • 3.1.3. Quyền và nghĩa vụ của các bên thực hiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
        • 3.1.3.1. Quyền và nghĩa vụ của bên nhờ mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
        • 3.1.3.2. Quyền và nghĩa vụ của bên mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
      • 3.1.4. Xác định quan hệ cha mẹ con trong trường hợp mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
      • 3.1.5. Giải quyết tranh chấp trong trường hợp mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
      • 3.1.6. Xử lý hành vi vi phạm về sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản và mang thai hộ
    • 3.2. Thực tiễn thực hiện pháp luật về mang thai hộ vì mục đích nhân đạo ở Việt Nam
      • 3.2.1. Tình hình thực hiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo ở Việt Nam
      • 3.2.2. Nguyên nhân dẫn đến những khó khăn, hạn chế trong thực tiễn thực hiện pháp luật về mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
  • CHƯƠNG 4

    PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN, NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN CHẾ ĐỊNH MANG THAI HỘ

    • 4.1. Phương hướng hoàn thiện chế định mang thai hộ
      • 4.1.1. Chế định mang thai hộ phải hiện thực hóa các nguyên tắc về quyền con người
      • 4.1.2. Chế định mang thai hộ phải thể hiện nguyên tắc nhân đạo, đảm bảo sự hài hòa về lợi ích của các chủ thể
      • 4.1.3. Chế định mang thai hộ phải mang tính đồng bộ
      • 4.1.4. Chế định mang thai hộ phải đảm bảo tính khả thi và có tính dự báo
    • 4.2. Giải pháp hoàn thiện và nâng cao hiệu quả thực hiện chế định mang thai hộ
      • 4.2.1. Giải pháp hoàn thiện chế định mang thai hộ
        • 4.2.1.1. Hoàn thiện các khái niệm pháp lý có liên quan đến chế định mang thai hộ trong pháp luật Việt Nam hiện nay.
        • 4.2.1.2. Hoàn thiện quy định về điều kiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
        • 4.2.1.3. Hoàn thiện quy định của pháp luật về thủ tục mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
        • 4.2.1.4. Hoàn thiện quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của các bên thực hiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
        • 4.2.1.5. Hoàn thiện quy định của pháp luật về xác định quan hệ cha, mẹ con trong trường hợp mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
        • 4.2.1.6. Hoàn thiện quy định của pháp luật về giải quyết tranh chấp trong trường hợp mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
        • 4.2.1.7. Hoàn thiện quy định của pháp luật về chế tài xử lý hành vi vi phạm pháp luật về mang thai hộ
      • 4.2.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chế định mang thai hộ
  • KẾT LUẬN CHUNG