BẢO HỘ QUYỀN SỞ HỮU TRÍ TUỆ ĐỐI VỚI SÁNG CHẾ LIÊN QUAN ĐẾN DƯỢC PHẨM TẠI VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
Luật quốc tế
Luận án "Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với sáng chế liên quan đến dược phẩm tại Việt Nam trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế" của Lê Thị Bích Thủy, chuyên ngành Luật quốc tế, tập trung nghiên cứu sâu về một trong những vấn đề hóc búa nhất của pháp luật sở hữu trí tuệ: cân bằng giữa bảo hộ sáng chế dược phẩm và quyền tiếp cận thuốc, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.
Đề tài được lựa chọn dựa trên thực tế dược phẩm là nhu cầu thiết yếu, nhưng giá cao do bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) gây khó khăn cho người bệnh, đặc biệt ở Việt Nam - một quốc gia đang phát triển với nhiều dịch bệnh. Luận án đi sâu vào phân tích các quy định pháp luật Việt Nam, pháp luật quốc tế và của một số quốc gia về bảo hộ sáng chế liên quan đến dược phẩm (SCLQĐDP) từ khía cạnh xác lập, duy trì đến thực thi quyền. Mục đích chính là làm sáng tỏ các vấn đề lý luận và thực tiễn, từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả bảo hộ SCLQĐDP tại Việt Nam, phát huy giá trị của đối tượng này trong điều kiện hội nhập.
Luận án làm rõ khái niệm, đặc trưng, các dạng yêu cầu bảo hộ điển hình và ý nghĩa của việc bảo hộ SCLQĐDP. Đồng thời, nghiên cứu chi tiết pháp luật quốc tế (như Hiệp định TRIPS, Tuyên bố Doha) và pháp luật quốc gia về điều kiện, phạm vi, thời hạn bảo hộ, quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu, cũng như các biện pháp thực thi quyền SHTT.
Thực trạng tại Việt Nam cho thấy, dù hệ thống pháp luật SHTT đối với SCLQĐDP đã tương đối hoàn chỉnh, đáp ứng chuẩn mực quốc tế và linh hoạt với điều kiện trong nước, vẫn còn tồn tại nhiều bất cập về năng lực nghiên cứu, sản xuất trong nước và hiệu quả thực thi quyền. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất các giải pháp toàn diện bao gồm: hoàn thiện quy định pháp luật về điều kiện, phạm vi bảo hộ (mở rộng cho thuốc y học cổ truyền, hạn chế cho thuốc bệnh truyền nhiễm, bổ sung bù đắp thời gian chậm trễ), quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu (sửa đổi nghĩa vụ sử dụng, bổ sung giới hạn ngoại lệ, cụ thể hóa Li xăng cưỡng bức), cùng các giải pháp về thực thi như đào tạo nhân lực, phát triển công nghiệp dược trong nước và thiết lập mạng lưới hợp tác quốc tế. Các đề xuất này nhằm đảm bảo cân bằng lợi ích giữa chủ sở hữu sáng chế và lợi ích cộng đồng, góp phần nâng cao sức khỏe nhân dân.