Luận án Bảo đảm thực hiện quyền tư pháp ở Việt Nam hiện nay

Tên luận án:

BẢO ĐẢM THỰC HIỆN QUYỀN TƯ PHÁP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Ngành:

Luật Hiến pháp và Luật Hành chính

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Bảo đảm thực hiện quyền tư pháp ở Việt Nam hiện nay" của tác giả La Thị Quế là một công trình nghiên cứu toàn diện và chuyên sâu về quyền tư pháp tại Việt Nam. Đề tài xuất phát từ thực tiễn hoạt động tư pháp còn nhiều bất cập, hạn chế, mặc dù Đảng và Nhà nước Việt Nam đã đặc biệt quan tâm đến cải cách tư pháp và vai trò của Tòa án được khẳng định rõ trong Hiến pháp 2013 (Điều 102). Chỉ số pháp quyền của Việt Nam trong lĩnh vực tư pháp năm 2020 vẫn ở mức trung bình, cho thấy nhu cầu cấp thiết phải tiếp tục cải cách.

Mục đích chính của luận án là làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về bảo đảm thực hiện quyền tư pháp, từ đó đề xuất các giải pháp hợp lý, thiết thực và khả thi để nâng cao hiệu quả hoạt động tư pháp. Luận án thực hiện các nhiệm vụ như hệ thống hóa cơ sở lý luận về khái niệm, đặc điểm, nội dung và vai trò của bảo đảm thực hiện quyền tư pháp; nghiên cứu và đánh giá thực trạng bao gồm cả thành tựu và hạn chế; phân tích nhu cầu và đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện.

Về mặt khoa học, đây là công trình nghiên cứu đầu tiên, toàn diện về vấn đề bảo đảm thực hiện quyền tư pháp, làm rõ cơ sở khoa học và các vấn đề lý luận. Luận án tập trung phân tích thực trạng trên ba phương diện: thể chế, thiết chế và ý thức pháp luật, đồng thời đề xuất các giải pháp cụ thể, có tính toàn diện nhằm hoàn thiện pháp luật, củng cố vị thế của Tòa án trong bối cảnh xây dựng nhà nước pháp quyền và hội nhập quốc tế. Các giải pháp được đưa ra trong luận án hướng tới việc sửa đổi, bổ sung các quy định về nguyên tắc pháp lý, tổ chức và hoạt động của các cơ quan tư pháp, cũng như nâng cao nhận thức và ý thức pháp luật của các chủ thể liên quan. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc, là tài liệu tham khảo quý giá cho công tác xây dựng pháp luật và giảng dạy ngành luật.

Mục lục chi tiết:

• Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án
  • 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài luận án
    • 1.1.1. Các công trình nghiên cứu lý luận về bảo đảm thực hiện quyền tư pháp
    • 1.1.2. Các công trình nghiên cứu thực trạng bảo đảm thực hiện quyền tư pháp
    • 1.1.3. Các công trình nghiên cứu giải pháp bảo đảm thực hiện quyền tư pháp
  • 1.2. Nhận xét về tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án
    • 1.2.1. Nhận xét chung về tình hình nghiên cứu và những vấn đề đã nghiên cứu được luận án kế thừa, tiếp tục phát triển
    • 1.2.2. Những vấn đề liên quan đến đề tài luận án còn chưa được giải quyết hoặc giải quyết chưa thấu đáo mà luận án cần tiếp tục nghiên cứu
  • 1.3. Câu hỏi nghiên cứu, lý thuyết nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu
    • 1.3.1. Giả thuyết nghiên cứu
    • 1.3.2. Câu hỏi nghiên cứu
• Chương 2: Những vấn đề lý luận về bảo đảm thực hiện quyền tư pháp ở Việt Nam.
  • 2.1. Khái niệm, điều kiện, vai trò của bảo đảm thực hiện quyền tư pháp
    • 2.1.1. Thực hiện quyền tư pháp
    • 2.1.2. Bảo đảm thực hiện quyền tư pháp
    • 2.1.3. Điều kiện bảo đảm thực hiện quyền tư pháp
    • 2.1.4. Vai trò của bảo đảm thực hiện quyền tư pháp
  • 2.3. Nội dung bảo đảm thực hiện quyền tư pháp
    • 2.3.1. Thể chế bảo đảm thực hiện quyền tư pháp
      • 2.3.1.1. Hệ thống pháp luật bảo đảm thực hiện quyền tư pháp
      • 2.3.1.2. Quy định của pháp luật xác định vị trí quyền tư pháp trong cơ cấu quyền lực nhà nước
      • 2.2.1.3. Quy định của pháp luật về nguyên tắc tổ chức, thực hiện quyền tư pháp
      • 2.3.1.4. Quy định pháp luật bảo đảm cơ chế phân công, phối hợp, kiểm soát quyền lực giữa thực hiện quyền tư pháp với quyền lập pháp và quyền hành pháp trong tổ chức quyền lực nhà nước
    • 2.2.2. Thiết chế bảo đảm thực hiện quyền tư pháp
    • 2.2.3. Ý thức pháp luật của các tổ chức, cá nhân thực hiện quyền tư pháp
  • 2.3. Bảo đảm thực hiện quyền tư pháp ở một số quốc gia trên thế giới và giá trị tham khảo cho Việt Nam
    • 2.3.1. Các quốc gia theo hệ thống Commomlaw
    • 2.3.2. Các quốc gia theo hệ thống Civillaw
    • 2.3.3. Các quốc gia theo hệ thống chuyển đổi
  • 2.4. Nhận xét chung về bảo đảm thực hiện quyền tư pháp ở các nước đã nghiên cứu và giá trị tham khảo cho Việt Nam
• Chương 3: Thực trạng bảo đảm thực hiện quyền tư pháp ở Việt Nam.
  • 3.1. Thực trạng thể chế bảo đảm thực hiện quyền tư pháp ở Việt Nam
    • 3.1.1. Thực trạng việc xây dựng hệ thống văn bản pháp luật bảo đảm thực hiện quyền tư pháp
    • 3.1.2. Thực trạng quy định của pháp luật xác định vị trí, vai trò quyền tư pháp trong cơ cấu quyền lực nhà nước
    • 3.1.3. Thực trạng các nguyên tắc pháp lý thực hiện quyền tư pháp
    • 3.1.4. Thực trạng các quy định pháp luật về phân công, phối hợp, kiểm soát việc thực hiện quyền tư pháp
  • 3.2. Thực trạng thiết chế bảo đảm thực hiện quyền tư pháp
    • 3.2.1. Thực trạng cơ cấu tổ chức, hoạt động của Tòa án
    • 3.2.2. Thực trạng tổ chức, hoạt động của các cơ quan khác hỗ trợ cho Tòa án trong việc thực hiện quyền tư pháp
  • 3.3. Thực trạng ý thức pháp luật bảo đảm thực hiện quyền tư pháp ở Việt Nam
• Chương 4: Quan điểm và các giải pháp củng cố, tạo dựng bảo đảm thực hiện quyền tư pháp ở Việt Nam hiện nay.
  • 4.1. Quan điểm củng cố, tăng cường bảo đảm thực hiện quyền tư pháp ở Việt Nam hiện nay
  • 4.2. Các giải pháp củng cố, tạo dựng bảo đảm thực hiện quyền tư pháp ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay
    • 4.2.1. Giải pháp nhận thức
    • 4.2.2. Giải pháp hoàn thiện thể chế bảo đảm thực hiện quyền tư pháp
      • 4.2.1.1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật bảo đảm thực hiện quyền tư pháp
      • 4.2.1.2. Hoàn thiện pháp luật quy định các nguyên tắc pháp lý bảo đảm thực hiện quyền tư pháp
      • 4.2.1.3. Hoàn thiện quy định pháp luật bảo đảm cho tổ chức, hoạt động phân công, phối hợp và kiểm soát quyền tư pháp với quyền lập pháp, quyền hành pháp
    • 4.2.3. Giải pháp hoàn thiện thiết chế bảo đảm thực hiện quyền tư pháp
    • 4.2.3. Giải pháp nâng cao ý thức pháp luật cho các chủ thể liên quan thực hiện quyền tư pháp