Luận án Bảo đảm nghĩa vụ bằng quyền tài sản tại các ngân hàng thương mại

Tên luận án:

Bảo đảm nghĩa vụ bằng quyền tài sản tại các ngân hàng thương mại ở Việt Nam

Ngành:

Luật học

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Bảo đảm nghĩa vụ bằng quyền tài sản tại các ngân hàng thương mại ở Việt Nam" tập trung giải quyết tính cấp thiết của việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho việc sử dụng quyền tài sản (QTS) làm tài sản bảo đảm (TSBĐ) trong hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại (NHTM) tại Việt Nam. Hiện nay, QTS ngày càng đa dạng và phong phú nhưng chưa được khai thác hiệu quả do các NHTM còn dè dặt vì lo ngại rủi ro tín dụng, xuất phát từ tính vô hình của QTS và những bất cập trong quy định pháp luật hiện hành về xác định chủ sở hữu, khả năng chuyển giao, phạm vi và xử lý QTSBĐ.

Mục đích nghiên cứu của luận án là làm rõ, đánh giá và bổ sung luận cứ khoa học về QTS dùng làm TSBĐ tại NHTM, phân tích thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng để tìm ra vướng mắc, nguyên nhân và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng QTS, góp phần khơi thông nguồn vốn và thúc đẩy kinh tế. Luận án nghiên cứu các vấn đề lý luận về QTSBĐ, phân tích thực trạng pháp luật đối với các loại QTS tiêu biểu như quyền sử dụng đất, quyền sở hữu trí tuệ, quyền đòi nợ, phần vốn góp, cổ phần, đồng thời so sánh với pháp luật quốc tế để rút ra kinh nghiệm.

Các điểm mới của luận án bao gồm: làm rõ nội hàm và đặc trưng của QTS, phân biệt với các loại tài sản khác; phân tích quan niệm về QTSBĐ ở Việt Nam và thế giới, đề xuất tiếp cận theo hướng "lợi ích bảo đảm"; đánh giá tính phù hợp và đầy đủ của pháp luật về nhận diện, điều kiện và xử lý QTSBĐ, chỉ ra các bất cập và đề xuất giải pháp cụ thể như hoàn thiện quy định về chủ sở hữu, tài sản phái sinh, thứ tự ưu tiên. Luận án tiếp cận vấn đề theo nguyên tắc phòng ngừa rủi ro tín dụng, lấy việc bảo vệ quyền lợi của NHTM làm nền tảng, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của bên bảo đảm và các chủ thể liên quan khác.

Mục lục chi tiết:

• Phần 1 MỞ ĐẦU
  • 1. Tính cấp thiết của đề tài
  • 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài
    • 2.1. Mục đích nghiên cứu
    • 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
  • 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
    • 3.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 3.2. Phạm vi nghiên cứu
  • 4. Các điểm mới của Luận án
• Phần 2 CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
  • 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
    • 1.1 Tình hình nghiên cứu trong nước và ngoài nước
      • 1.1.1 Các công trình nghiên cứu về quyền tài sản
        • 1.1.1.1 Trong nước
        • 1.1.1.2 Ngoài nước
        • 1.1.1.3 Đánh giá
        • 1.1.1.4 Nội dung cần tiếp tục nghiên cứu
      • 1.1.2 Các công trình nghiên cứu về bảo đảm nghĩa vụ tại các ngân hàng thương mại
        • 1.1.2.1 Trong nước
        • 1.1.2.2 Ngoài nước
        • 1.1.2.3 Đánh giá
        • 1.1.2.4 Nội dung cần tiếp tục nghiên cứu
      • 1.1.3 Các công trình nghiên cứu bảo đảm nghĩa vụ và điều kiện của quyền tài sản được dùng bảo đảm nghĩa vụ tại các ngân hàng thương mại
        • 1.1.3.1 Trong nước
        • 1.1.3.2 Nước ngoài
        • 1.1.3.3 Đánh giá
        • 1.1.3.4 Nội dung cần tiếp tục nghiên cứu
      • 1.1.4 Các công trình nghiên cứu về xử lý các quyền tài sản được dùng bảo đảm nghĩa vụ và xác định thứ tự ưu tiên thanh toán tại các ngân hàng thương mại
        • 1.1.4.1 Trong nước
        • 1.1.4.2 Ngoài nước
        • 1.1.4.3 Đánh giá
        • 1.1.4.4 Nội cần tiếp tục nghiên cứu
  • 2. Câu hỏi nghiên cứu, giả thuyết nghiên cứu, lý thuyết nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu
    • 2.1. Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu
    • 2.2. Lý thuyết nghiên cứu
    • 2.3. Phương pháp nghiên cứu
  • 3. Kết cấu của luận án
• Phần 3 CHƯƠNG 2 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUYỀN TÀI SẢN VÀ BẢO ĐẢM NGHĨA VỤ BẰNG QUYỀN TÀI SẢN TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
  • 2.1 Khái niệm, phân loại quyền tài sản
    • 2.1.1 Khái niệm quyền tài sản
    • 2.1.2 Phân loại quyền tài sản
  • 2.2 Các loại quyền tài sản được dùng bảo đảm nghĩa vụ tại các ngân hàng thương mại
    • 2.2.1 Quan niệm về quyền tài sản được dùng bảo đảm nghĩa vụ
    • 2.2.2 Các loại quyền tài sản cụ thể được dùng bảo đảm nghĩa vụ theo pháp luật Việt Nam
      • 2.2.2.1. Quyền sử dụng đất – một loại quyền tài sản đặc biệt
      • 2.2.2.2. Quyền tài sản đối với đối tượng quyền sở hữu trí tuệ
      • 2.2.2.3. Quyền đòi nợ
      • 2.2.2.4. Phần vốn góp, cổ phần trong doanh nghiệp
      • 2.2.2.5. Các quyền tài sản khác
  • 2.3 Khái niệm bảo đảm nghĩa vụ, bản chất, đặc trưng của bảo đảm nghĩa vụ nghĩa vụ bằng quyền tài sản trong hoạt động cho vay tại các ngân hàng thương mại
    • 2.3.1 Khái niệm bảo đảm nghĩa vụ bằng quyền tài sản tại các ngân hàng thương mại
    • 2.3.2 Bản chất của bảo đảm nghĩa vụ bằng quyền tài sản trong hoạt động cho vay tại các ngân hàng thương mại
    • 2.3.3 Đặc trưng của bảo đảm nghĩa vụ bằng quyền tài sản trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại
  • 2.4 Các loại nghĩa vụ được dùng quyền tài sản để bảo đảm trong hoạt động cho vay tại các ngân hàng thương mại
  • 2.5 Các biện pháp bảo đảm được áp dụng đối với quyền tài sản trong hoạt động cho vay tại các ngân hàng thương mại
  • 2.6 Một số nội dung cụ thể trong bảo đảm nghĩa vụ bằng quyền tài sản tại các ngân hàng thương mại
    • 2.6.1 Điều kiện của quyền tài được dùng bảo đảm nghĩa vụ
    • 2.6.2 Xử lý quyền tài sản bảo đảm tại các ngân hàng thương mại
      • 2.6.2.1. Bản chất xử lý quyền tài sản bảo đảm
      • 2.6.2.2. Các nguyên tắc cơ bản điều chỉnh xử lý quyền tài sản bảo đảm tại các ngân hàng thương mại
      • 2.6.2.3. Chủ thể trong quan hệ xử lý quyền tài sản bảo đảm
      • 2.6.2.4. Cơ sở xác định quyền truy đòi và thứ tự ưu tiên thanh toán khi xử lý quyền tài sản bảo đảm
  • 2.7 Một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật về các loại quyền tài sản được dùng bảo đảm nghĩa vụ
    • 2.7.1 Pháp luật nên tiếp cận theo chức năng đối với quyền tài sản được dùng bảo đảm
    • 2.7.2 Ghi nhận trường hợp ngoại lệ các quyền có nội dung kinh tế được dùng bảo đảm
    • 2.7.3 Xác định rõ hơn các quyền tài sản được dùng bảo đảm nghĩa vụ
• CHƯƠNG 3 ĐIỀU KIỆN ĐỂ QUYỀN TÀI SẢN ĐƯỢC DÙNG BẢO ĐẢM TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
  • 3.1 Thực trạng pháp luật về điều kiện của quyền tài sản dùng để bảo đảm tại các ngân hàng thương mại
    • 3.1.1 Về điều kiện quyền tài sản được dùng bảo đảm phải thuộc quyền sở hữu của bên bảo đảm
    • 3.1.2 Về điều kiện quyền tài sản được dùng bảo đảm nghĩa vụ có thể chuyển giao trong giao dịch dân sự
    • 3.1.3 Điều kiện về tính xác định của quyền tài sản được dùng bảo đảm nghĩa vụ tại các ngân hàng thương mại
  • 3.2 Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về điều kiện để quyền tài sản được dùng bảo đảm tại các ngân hàng thương mại
    • 3.2.1 Hoàn thiện quy định về điều kiện quyền tài sản phải thuộc quyền sở hữu của bên bảo đảm
    • 3.2.2 Hoàn thiện quy định về điều kiện quyền tài sản được dùng bảo đảm phải có thể chuyển giao
    • 3.2.3 Hoàn thiện các quy định liên quan đến tỉnh xác định của quyền tài sản được dùng bảo đảm
    • 3.2.4 Về xác định quyền tài sản bảo đảm hình thành trong tương lai
• CHƯƠNG 4 XỬ LÝ QUYỀN TÀI SẢN ĐƯỢC DÙNG BẢO ĐẢM TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
  • 4.1 Thực trạng pháp luật về xử lý quyền tài sản bảo đảm tại các ngân hàng thương mại
    • 4.1.1 Căn cứ xử lý quyền tài sản bảo đảm
    • 4.1.2 Thẩm quyền xử lý quyền tài sản bảo đảm
    • 4.1.3 Quyền tài sản được xử lý
    • 4.1.4 Quy trình xử lý quyền tài sản bảo đảm
      • 4.1.4.1 Thời điểm xử lý
      • 4.1.4.2 Nghĩa vụ thông báo về việc xử quyền tài sản bảo đảm của bên nhận bảo đảm
      • 4.1.4.3 Thu giữ quyền tài sản bảo đảm để xử lý
      • 4.1.4.4 Truy đòi quyền tài sản bảo đảm để xử lý
      • 4.1.4.5 Quy định về phương thức xử lý quyền tài sản bảo đảm
    • 4.1.5 Xác định thứ tự ưu tiên khi xử lý quyền tài sản bảo đảm
      • 4.1.5.1 Thứ tự ưu tiên giữa các bên cùng nhận bảo đảm bằng một quyền tài sản
      • 4.1.5.2 Thứ tự ưu tiên giữa bên nhận bảo đảm và với bên tài trợ vốn cho quyền tài sản mua
      • 4.1.5.3 Thứ tự ưu tiên giữa bên nhận bảo đảm với bên kiểm soát quyền tài sản bảo đảm
      • 4.1.5.4 Thứ tự ưu tiên giữa bên nhận bảo đảm và bên đầu tư vào quyền tài sản
    • 4.1.6 Thứ tự ưu tiên giữa bên nhận bảo đảm với bên thứ ba trong một số trường hợp đặc biệt
      • 4.1.6.1 Thứ tự ưu tiên giữa bên nhận bảo đảm quyền sử dụng đất và chủ sở hữu tài sản gắn lên với đất
      • 4.1.6.2 Quyền ưu tiên giữa bên nhận bảo đảm với bên thứ ba có quyền khác đối với quyền tài sản bảo đảm
      • 4.1.6.3 Quyền ưu tiên giữa bên nhận thế chấp quyền sở hữu trí tuệ và bên nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đối tượng quyền hữu trí tuệ và chủ thể liên quan khác
      • 4.1.6.4 Quyền ưu tiên giữa bên nhận thế chấp quyền đòi nợ, bên bảo đảm và bên thứ ba khác có lợi ích liên quan
  • 4.2 Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về xử lý quyền tài sản bảo đảm tại các ngân hàng thương mại
    • 4.2.1 Hoàn thiện pháp luật về xác định phạm vi quyền tài sản bảo đảm để xử lý
    • 4.2.2 Hoàn thiện pháp luật về quy trình xử lý quyền tài sản bảo đảm
    • 4.2.3 Hoàn thiện pháp luật về xác định thứ tự ưu tiên thanh toán khi xử lý quyền tài sản bảo đảm
• KẾT LUẬN CHUNG