Luận án Dạy học thơ Nôm Đường luật theo đặc điểm thi pháp thể loại ở trung học phổ thông.

Tên luận án:

DẠY HỌC THƠ NÔM ĐƯỜNG LUẬT THEO ĐẶC ĐIỂM THI PHÁP THỂ LOẠI Ở TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

Ngành:

Lí luận và PPDH bộ môn Văn và Tiếng Việt

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Dạy học thơ Nôm Đường luật theo đặc điểm thi pháp thể loại ở Trung học phổ thông" của Lã Phương Thúy tập trung giải quyết vấn đề đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) văn học, đặc biệt là thơ Nôm Đường luật (TNĐL), tại trường trung học phổ thông (THPT). Đề tài xuất phát từ yêu cầu bức thiết về việc nâng cao chất lượng dạy học Ngữ văn theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh (HS), cũng như việc dạy học theo đặc trưng thể loại là một yêu cầu bắt buộc trong chương trình mới. Luận án nhấn mạnh tầm quan trọng của văn học trung đại và TNĐL trong việc gìn giữ, phát huy tinh hoa văn học dân tộc, đồng thời chỉ ra những khó khăn trong giảng dạy thể loại này do rào cản ngôn ngữ, khoảng cách thời đại và năng lực tiếp nhận của HS.

Mục đích chính của nghiên cứu là hệ thống hóa, khái quát hóa một số đặc điểm thi pháp của TNĐL, đánh giá thực trạng dạy học thể loại này ở THPT, từ đó đề xuất các biện pháp dạy học phù hợp. Luận án đã đóng góp về mặt lý luận bằng cách chỉ ra những đặc điểm thi pháp cơ bản của TNĐL và xây dựng cơ sở lý luận cho việc dạy học thể loại này. Về mặt thực tiễn, các biện pháp đề xuất nhằm hạn chế khoảng cách thẩm mỹ giữa TNĐL với HS, nâng cao hiệu quả, hứng thú học tập, phát triển năng lực sáng tạo và ý thức tự hào về di sản văn học dân tộc.

Giả thuyết khoa học của luận án là nếu các đặc điểm thi pháp TNĐL và biện pháp dạy học đề xuất là phù hợp và khả thi, luận án sẽ bổ sung lý luận về thi pháp TNĐL và dạy học tác phẩm văn chương theo đặc điểm thể loại, góp phần phát triển năng lực đọc hiểu TNĐL cho HS lớp 10, 11 và nâng cao chất lượng dạy học môn Ngữ văn. Kết quả nghiên cứu và thực nghiệm sư phạm tại 5 trường THPT đã khẳng định tính đúng đắn của mục đích và giả thuyết đề ra. Luận án đã đề xuất bốn biện pháp dạy học TNĐL theo đặc điểm thi pháp thể loại, bao gồm: hướng dẫn HS đọc văn bản, hướng dẫn HS cắt nghĩa-chú giải sâu, tổ chức dạy học theo chủ đề, và tổ chức dạy học theo hướng khám phá, phát hiện. Các biện pháp này được chứng minh là có tính khả thi cao, phù hợp với lý luận đổi mới PPDH và phương pháp dạy học môn Ngữ văn hiện nay, giúp HS tích cực, chủ động hơn và nâng cao chất lượng dạy học.

Mục lục chi tiết:

• Chương 1. Tổng quan.
• Chương 2. Cơ sở lí luận và thực tiễn của việc dạy học TNĐL theo đặc điểm thi pháp thể loại ở THPT
• Chương 3. Một số biện pháp dạy học TNĐL theo đặc điểm thi pháp thể loại ở THPT
• Chương 4. Thực nghiệm sư phạm.