Luận án Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả chống kết tập tiểu cầu của clopidohrel trong điều trị hội chứng mạch vành cấp

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ CHỐNG KẾT TẬP TIỂU CẦU CỦA CLOPIDOGREL TRONG ĐIỀU TRỊ HỘI CHỨNG MẠCH VÀNH CẤP

Ngành:

Dược lý - Dược lâm sàng

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Hội chứng mạch vành cấp (HCMVC) là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong tim mạch. Clopidogrel, khi kết hợp với aspirin, là một phác đồ điều trị quan trọng giúp giảm đáng kể tỉ lệ biến cố tim mạch nặng. Clopidogrel là tiền thuốc, được chuyển hóa thành chất có hoạt tính thông qua enzym Cytochrom P450, đặc biệt là CYP2C19. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng đa hình gen CYP2C19 có thể ảnh hưởng đến hiệu quả chống kết tập tiểu cầu của clopidogrel, làm tăng nguy cơ kháng thuốc ở người mang kiểu hình chuyển hóa trung bình và kém (IM/PM), vốn phổ biến ở người Đông Á. Bên cạnh đó, các yếu tố khác cũng có thể tác động đến hiệu quả này. Tuy nhiên, các nghiên cứu về đa hình gen CYP2C19 và các yếu tố liên quan trên bệnh nhân HCMVC người Việt Nam còn hạn chế.

Đề tài được thực hiện với hai mục tiêu chính: phân tích thực trạng sử dụng clopidogrel trong điều trị HCMVC tại Bệnh viện Quân y 103 và phân tích ảnh hưởng của đa hình gen CYP2C19 cùng một số yếu tố khác đến hiệu quả chống kết tập tiểu cầu của clopidogrel. Nghiên cứu tiến hành trên 116 bệnh nhân HCMVC sử dụng clopidogrel. Kết quả cho thấy 98,3% bệnh nhân được điều trị bằng phác đồ chống kết tập tiểu cầu kép (clopidogrel và aspirin). Phác đồ liều nạp phổ biến nhất là clopidogrel 300 mg + aspirin 324 mg (82,8%), và liều duy trì clopidogrel 75 mg (97,4%). Tất cả bệnh nhân đều sử dụng thuốc chống đông (97,4% enoxaparin) và statin (100%), trong khi 36,2% sử dụng thuốc chẹn bơm proton.

Độ kết tập tiểu cầu trung bình của bệnh nhân là 41,2 ± 14,6%, với tỉ lệ kháng clopidogrel là 29,3%. Không có sự khác biệt đáng kể về độ kết tập tiểu cầu và tỉ lệ kháng clopidogrel giữa nhóm nhồi máu cơ tim cấp có ST chênh lên và HCMVC không ST chênh lên. Tần suất alen CYP2C19*1, *2 và *3 lần lượt là 63,4%, 31,0% và 5,6%. Tỉ lệ kiểu hình chuyển hóa mạnh (EM), trung bình (IM) và kém (PM) lần lượt là 43,1%, 40,5% và 16,4%. Kiểu gen CYP2C19*2 có ảnh hưởng rõ rệt đến độ kết tập tiểu cầu và tỉ lệ kháng clopidogrel. Bệnh nhân có kiểu hình IM/PM có độ kết tập tiểu cầu và tỉ lệ kháng clopidogrel cao hơn đáng kể so với nhóm EM. Mô hình hồi quy logistic đa biến đã xác định hai yếu tố chính ảnh hưởng đến kháng clopidogrel là đa hình gen CYP2C19 và thói quen hút thuốc lá. Kiểu hình CYP2C19 IM/PM làm tăng nguy cơ kháng clopidogrel (OR = 2,93), trong khi hút thuốc lá làm giảm nguy cơ này (OR = 0,27), có thể do hoạt hóa enzym CYP1A2 giúp chuyển hóa clopidogrel.