Tên luận án:
NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN BẢO HIỂM XÃ HỘI TỰ NGUYỆN ĐỐI VỚI NGƯỜI LAO ĐỘNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH VĨNH PHÚC
Ngành:
Kinh tế phát triển (Mã số: 62 31 01 05)
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Nghiên cứu phát triển Bảo hiểm xã hội tự nguyện đối với người lao động trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc" của Phạm Thị Lan Phương, bảo vệ năm 2015 tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam, thuộc chuyên ngành Kinh tế phát triển, tập trung phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp cho vấn đề phát triển Bảo hiểm xã hội tự nguyện (BHXH TN) tại Vĩnh Phúc.
Đề tài xuất phát từ tính cấp thiết của BHXH là trụ cột an sinh xã hội, đặc biệt là BHXH TN cho nhóm lao động tự do, nông dân, những người không thuộc diện BHXH bắt buộc. Mặc dù Vĩnh Phúc có tiềm năng kinh tế và thu nhập bình quân cao, số lượng người tham gia BHXH TN còn hạn chế so với tiềm năng. Luận án đặt mục tiêu chung là nghiên cứu lý luận, thực tiễn, phân tích các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp phát triển BHXH TN cho người lao động trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc. Các mục tiêu cụ thể bao gồm bổ sung cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng, phân tích yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp phát triển BHXH TN. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào đối tượng lao động nông thôn, tự tạo việc làm, lao động tự do, nông dân tại một số huyện, thị xã của Vĩnh Phúc trong giai đoạn 2008-2013.
Luận án đã đóng góp vào việc hệ thống hóa lý luận, thực tiễn về phát triển BHXH TN, đồng thời xây dựng mô hình nghiên cứu và rút ra các nhân tố tác động. Kết quả nghiên cứu cho thấy, số lượng người tham gia BHXH TN tại Vĩnh Phúc có xu hướng tăng nhưng vẫn còn thấp so với tổng số lao động. Đa số người tham gia lựa chọn mức đóng thấp nhất (230 nghìn đồng/tháng). Nhu cầu tham gia BHXH TN là rất lớn (hơn 81,4%), đặc biệt ở các hộ gia đình có thu nhập trung bình. Tuy nhiên, người tham gia chủ yếu có thu nhập thấp, thiếu ổn định, trình độ học vấn không cao và nhận thức về chính sách còn hạn chế, công tác tuyên truyền chưa trọng tâm. Các yếu tố ảnh hưởng chính đến sự phát triển BHXH TN được xác định là cơ chế chính sách, thông tin tuyên truyền, chất lượng dịch vụ của cơ quan BHXH và các yếu tố từ bản thân người lao động.
Trên cơ sở đó, luận án đề xuất sáu nhóm giải pháp chính: (1) Hoàn thiện hệ thống pháp luật và cơ chế chính sách BHXH TN, bao gồm sửa đổi quy định về tuổi, mức đóng, hỗ trợ người tham gia và phát triển thêm quyền lợi. (2) Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ phụ trách và tổ chức dịch vụ BHXH TN. (3) Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách. (4) Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý. (5) Tăng cường quản lý nguồn vốn quỹ BHXH TN. (6) Phát triển kinh tế - xã hội, ổn định an sinh xã hội của tỉnh để tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động tham gia. Luận án cũng đưa ra các khuyến nghị cụ thể cho Chính phủ, các Bộ, Ngành liên quan, các tổ chức chính trị - xã hội và cơ quan BHXH, cũng như người lao động để thúc đẩy sự phát triển bền vững của BHXH TN.
Mục lục chi tiết:
- PHẦN 1. MỞ ĐẦU
- 1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
- 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
- 1.2.1. Mục tiêu chung
- 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
- 1.3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
- 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
- 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
- 1.4. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN
- PHẦN 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
- 2.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN BẢO HIỂM XÃ HỘI TỰ NGUYỆN
- 2.1.1. Một số khái niệm
- 2.1.2. Những quy định cơ bản về chế độ bảo hiểm xã hội tự nguyện ở Việt Nam
- 2.1.3. Vai trò của bảo hiểm xã hội, bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 2.1.4. Đặc điểm và nguyên tắc của bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 2.1.5. Cơ sở khoa học của sự phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 2.1.6. Phát triển và phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 2.1.6.1. Một số khái niệm liên quan tới phát triển và phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 2.1.6.2. Nội dung phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 2.1.6.3. Sự cần thiết phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 2.2. CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN BẢO HIỂM XÃ HỘI TỰ NGUYỆN
- 2.2.1. Thực tiễn bảo hiểm xã hội tự nguyện ở các nước trên thế giới
- 2.2.1.1. Mô hình bảo hiểm xã hội tự nguyện ở Trung Quốc
- 2.2.1.2. Hệ thống an sinh xã hội ở Cộng hòa Liên bang Đức
- 2.2.1.3. Hệ thống an sinh xã hội ở Pháp
- 2.2.1.4. Hệ thống an sinh xã hội cho nông dân ở Ba Lan
- 2.2.2. Các nghiên cứu liên quan tới sự phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện ở Việt Nam và trên thế giới
- 2.2.3. Bài học kinh nghiệm rút ra cho sự phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện tại Vĩnh Phúc
- PHẦN 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 3.1. ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI TỈNH VĨNH PHÚC
- 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
- 3.1.1.1. Vị trí địa lý
- 3.1.1.2. Địa hình
- 3.1.1.3 Tài nguyên đất
- 3.1.2. Điều kiện xã hội
- 3.1.2.1. Dân số và nguồn lao động
- 3.1.2.2. Văn hóa, giáo dục
- 3.1.2.3. Mức sống dân cư
- 3.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 3.2.1. Cách tiếp cận và Khung phân tích
- 3.2.2. Chọn điểm nghiên cứu, xác định mẫu nghiên cứu
- 3.2.3. Nguồn số liệu thu thập
- 3.2.4. Phương pháp xử lý và phân tích thông tin
- 3.2.5. Các chỉ tiêu phân tích cơ bản
- PHẦN 4. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN BẢO HIỂM XÃ HỘI TỰ NGUYỆN VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN BẢO HIỂM XÃ HỘI TỰ NGUYỆN ĐỐI VỚI NGƯỜI LAO ĐỘNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH VĨNH PHÚC
- 4.1. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN BẢO HIỂM XÃ HỘI TỰ NGUYỆN TẠI TỈNH VĨNH PHÚC
- 4.1.1. Thực trạng phát triển hệ thống cung ứng dịch vụ bảo hiểm xã hội tự nguyện tại tỉnh Vĩnh Phúc
- 4.1.2. Phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc
- 4.1.3. Phát triển doanh thu bảo hiểm xã hội tự nguyện trên địa bàn Vĩnh Phúc
- 4.1.4. Phát triển tổ chức thực hiện chi trả, giải quyết chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện đối với người lao động trên địa bàn tỉnh
- 4.1.5. Đánh giá những thuận lợi và khó khăn của đối tượng đang tham gia BHXH TN qua điều tra khảo sát NLĐ trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc
- 4.2. CÁC NHÓM YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN BẢO HIỂM XÃ HỘI TỰ NGUYỆN ĐỐI VỚI NGƯỜI LAO ĐỘNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH VĨNH PHÚC
- PHẦN 5. GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN BẢO HIỂM XÃ HỘI TỰ NGUYỆN ĐỐI VỚI NGƯỜI LAO ĐỘNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH VĨNH PHÚC
- 5.1. CĂN CỨ XÂY DỰNG GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN BẢO HIỂM XÃ HỘI TỰ NGUYỆN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH VĨNH PHÚC
- 5.1.1. Dự báo nhu cầu tham gia Bảo hiểm xã hội tự nguyện tại tỉnh Vĩnh Phúc
- 5.1.2. Quan điểm chung về phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện đối với người lao động tại tỉnh Vĩnh Phúc
- 5.1.3. Mục tiêu phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện đối với người lao động tỉnh Vĩnh Phúc
- 5.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN BẢO HIỂM XÃ HỘI TỰ NGUYỆN ĐỐI VỚI NGƯỜI LAO ĐỘNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH VĨNH PHÚC
- 5.2.1. Hoàn thiện, sửa đổi cơ chế chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 5.2.1.1. Sửa đổi một số vấn đề trong chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 5.2.1.2. Xây dựng chương trình phát triển bảo hiểm xã hội của tỉnh đến 2025
- 5.2.1.3. Nâng cao nhận thức của người lao động tham gia chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 5.2.2. Giải pháp đào tạo, bồi dưỡng cán bộ phụ trách, tổ chức dịch vụ bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 5.2.2.1. Quy hoạch cán bộ phụ trách bảo hiểm xã hội tự nguyện đến năm 2025
- 5.2.2.2. Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ phụ trách bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 5.2.2.3. Tổ chức dịch vụ bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 5.2.3. Giải pháp đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong thực hiện bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 5.2.4. Giải pháp tăng cường công tác tuyên truyền phổ biến chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 5.2.5. Giải pháp tăng cường công tác quản lý nguồn vốn quỹ bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 5.2.6. Giải pháp phát triển kinh tế-xã hội, ổn định an sinh xã hội tỉnh
- PHẦN 6. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
- 6.1. KẾT LUẬN
- 6.2. KHUYẾN NGHỊ