Tên luận án:
CHỐNG THẤT THU THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP Ở NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
Ngành:
KINH TẾ CHÍNH TRỊ
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Chống thất thu thuế thu nhập doanh nghiệp ở nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào" của Vilakone Tommany, thuộc ngành Kinh tế chính trị, mã số 9310102, được hoàn thành tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh vào năm 2024. Đề tài nhấn mạnh tầm quan trọng của thuế, đặc biệt là thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), như một nguồn thu chủ yếu cho ngân sách nhà nước (NSNN) và công cụ điều tiết kinh tế vĩ mô, đảm bảo công bằng xã hội. Tuy nhiên, thất thu thuế TNDN là một hiện tượng phổ biến, phát sinh từ mâu thuẫn lợi ích giữa Nhà nước và doanh nghiệp, dẫn đến các hành vi trốn thuế, gian lận thuế. Trong bối cảnh nền kinh tế Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào (CHDCND Lào) phát triển và có sự tăng trưởng về thu thuế TNDN (từ 2.024 tỷ kíp năm 2017 lên 3.936 tỷ kíp năm 2022), vấn đề thất thu thuế vẫn còn tồn tại do doanh nghiệp lợi dụng chính sách ưu đãi, pháp luật thuế chưa đầy đủ và công tác quản lý còn bất cập. Cơ sở lý luận về kiểm soát, chống thất thu thuế TNDN ở Lào còn "khá mỏng" và ít được nghiên cứu sâu.
Mục đích của luận án là đề xuất hệ thống giải pháp hiệu quả nhằm chống thất thu thuế TNDN ở CHDCND Lào đến năm 2030, dựa trên nghiên cứu lý luận và thực tiễn. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các hoạt động chống thất thu thuế TNDN bao gồm công tác đăng ký, kê khai thuế, quản lý nợ và cưỡng chế, chống chuyển giá, thanh tra, kiểm tra thuế, và hài hòa lợi ích giữa các bên liên quan, trong giai đoạn từ năm 2018 đến 2023 và tầm nhìn đến năm 2030 tại CHDCND Lào. Luận án sử dụng các phương pháp nghiên cứu như khảo cứu tài liệu, phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa và xử lý thông tin, dựa trên nền tảng chủ nghĩa Mác-Lênin và đường lối của Đảng Nhân dân cách mạng Lào.
Kết quả nghiên cứu đã tổng quan các công trình liên quan, hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về chống thất thu thuế TNDN, khái niệm hóa thất thu thuế thực và tiềm năng, và đánh giá hiệu quả thông qua các tiêu chí như tỷ lệ hoàn thuế, truy thu, mức độ nợ đọng, tiến độ thu và tỷ lệ trốn thuế. Luận án cũng phân tích thực trạng chống thất thu thuế TNDN ở CHDCND Lào giai đoạn 2018-2022, ghi nhận những kết quả đạt được trong việc giảm thất thu và tăng thu NSNN, nhưng đồng thời chỉ ra các hạn chế như công tác kiểm tra, hoàn thuế chưa đạt yêu cầu, việc áp dụng công nghệ thông tin và kiểm soát chuyển giá còn yếu kém, cùng với những nguyên nhân chủ quan và khách quan. Từ đó, luận án rút ra kinh nghiệm quốc tế từ Việt Nam, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và đề xuất 5 nhóm giải pháp chính: đẩy mạnh tuyên truyền và hỗ trợ người nộp thuế; tăng cường quản lý người nộp thuế, đăng ký, kê khai thuế; tăng cường quản lý nợ và cưỡng chế nợ thuế; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngành thuế; và hoàn thiện công tác thanh tra, kiểm tra cùng với ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế. Các giải pháp này được kỳ vọng sẽ góp phần cải cách chính sách thuế và nâng cao hiệu quả chống thất thu thuế TNDN của CHDCND Lào trong thời gian tới.
Mục lục chi tiết:
-
Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
- 1.1. TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI CHỐNG THẤT THU THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP
- 1.1.1. Nhóm các công trình nghiên cứu đề cập đến khái niệm, vai trò của chống thất thu thuế
- 1.1.2. Nhóm công trình nghiên cứu về nội dung, nhân tố ảnh hưởng đến chống thất thu thuế
- 1.1.3. Nhóm công trình nghiên cứu về kinh nghiệm chống thất thu thuế
- 1.1.4. Nhóm công trình nghiên cứu về thực trạng, giải pháp chống thất thu thuế
- 1.2. ĐÁNH GIÁ CHUNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ LUẬN ÁN CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU
- 1.2.1. Những nội dung đã thống nhất, làm rõ từ các kết quả nghiên cứu
- 1.2.2. Những vấn đề chưa được làm rõ, khoảng trống cần được tiếp tục nghiên cứu
-
Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM CHỐNG THẤT THU THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP Ở MỘT SỐ QUỐC GIA
- 2.1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP VÀ THẤT THU THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP
- 2.1.1. Một số vấn đề về thuế thu nhập doanh nghiệp
- 2.1.1.1. Khái niệm thuế thu nhập doanh nghiệp
- 2.1.1.2. Đặc điểm thuế thu nhập doanh nghiệp
- 2.1.1.3. Vai trò của thuế thu nhập doanh nghiệp
- 2.1.2. Một số vấn đề về thất thu thuế thu nhập doanh nghiệp
- 2.1.2.1. Khái niệm thất thu thuế thu nhập doanh nghiệp
- 2.1.2.2. Các hình thức thất thu thuế thu nhập doanh nghiệp
- 2.1.2.3. Nguyên nhân của thất thu thuế thu nhập doanh nghiệp
- 2.1.1.4. Hậu quả của thất thu thuế thu nhập doanh nghiệp
- 2.2. KHÁI NIỆM VÀ SỰ CẦN THIẾT CHỐNG THẤT THU THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP
- 2.2.1. Khái niệm chống thất thu thuế thu nhập doanh nghiệp
- 2.2.2. Sự cần thiết chống thất thu thuế thu nhập doanh nghiệp
- 2.3. NỘI DUNG, TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHỐNG THẤT THU THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP
- 2.3.1. Nội dung chống thất thu thuế thu nhập doanh nghiệp
- 2.3.1.1. Công tác đăng ký, kê khai thuế
- 2.3.1.2. Công tác quản lý nợ thuế và cưỡng chế nộp thuế
- 2.3.1.3. Công tác chống chuyển giá
- 2.3.1.4. Công tác thanh tra, kiểm tra thuế
- 2.3.1.5. Đảm bảo hài hoà quan hệ lợi ích của Nhà nước và doanh nghiệp, cá nhân nộp thuế
- 2.3.2. Tiêu chí đánh giá chống thất thu thuế thu nhập doanh nghiệp
- 2.3.2.1. Tỷ lệ hoàn thuế, truy thu thuế thu nhập doanh nghiệp
- 2.3.2.2. Mức độ nợ đọng thuế thu nhập doanh nghiệp
- 2.3.2.3. Tiến độ thu thuế thu nhập doanh nghiệp
- 2.3.2.4. Tỷ lệ trốn thuế thu nhập doanh nghiệp
- 2.3.3. Nhân tố ảnh hưởng đến chống thất thu thuế thu nhập doanh nghiệp
- 2.3.3.1. Tình hình kinh tế - xã hội
- 2.3.3.2. Hệ thống quy định của pháp luật
- 2.3.3.3. Ý thức người nộp thuế
- 2.3.3.4. Sự phối hợp của các cơ quan liên quan
- 2.3.3.5. Năng lực, phẩm chất đội ngũ cán bộ, công chức ngành thuế
- 2.3.3.6. Cơ sở vật chất, phương tiện làm việc của ngành thuế
- 2.4. KINH NGHIỆM CHỐNG THẤT THU THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP CỦA MỘT SỐ QUỐC GIA VÀ GIÁ TRỊ THAM KHẢO ĐỐI VỚI CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
- 2.4.1. Kinh nghiệm chống thất thu thuế thu nhập doanh nghiệp của một số quốc gia
- 2.4.1.1. Kinh nghiệm của Việt Nam
- 2.4.1.2. Kinh nghiệm của Trung Quốc
- 2.4.1.3. Kinh nghiệm của Hàn Quốc
- 2.4.1.4. Kinh nghiệm của Nhật Bản
- 2.4.2. Giá trị tham khảo đối với Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào trong chống thất thu thuế thu nhập doanh nghiệp
-
Chương 3: THỰC TRẠNG CHỐNG THẤT THU THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP Ở NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
- 3.1. KHÁI QUÁT VỀ TÌNH HÌNH THU THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP Ở NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
- 3.1.1. Khái quát cơ quan thuế của Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào
- 3.1.1.1. Vụ thuế
- 3.1.1.2. Sở Thuế
- 3.1.1.3. Phòng Thuế
- 3.1.2. Quan điểm, chủ trương, chính sách chống thất thu thuế ở nước Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào
- 3.2. TÌNH HÌNH CHỐNG THẤT THU THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP Ở NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO GIAI ĐOẠN 2018 - 2022
- 3.2.1. Công tác đăng ký, kê khai thuế
- 3.2.2. Công tác quản lý nợ thuế và cưỡng chế nợ thuế
- 3.2.3. Công tác chống chuyển giá
- 3.2.4. Công tác thanh tra, kiểm tra thuế
- 3.2.5. Đảm bảo hài hoà quan hệ lợi ích của Nhà nước và doanh nghiệp, cá nhân nộp thuế
- 3.3. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CHỐNG THẤT THU THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP Ở NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
- 3.3.1. Kết quả đạt được trong chống thất thu thuế thu nhập doanh nghiệp ở nước Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào
- 3.3.2. Một số hạn chế, khó khăn trong chống thất thu thuế doanh nghiệp ở nước Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào
- 3.3.3. Nguyên nhân kết quả và hạn chế trong chống thất thu thuế thu nhập doanh nghiệp ở nước Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào
- 3.3.3.1. Nguyên nhân của kết quả
- 3.3.3.2. Nguyên nhân của hạn chế
-
Chương 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP CHỐNG THẤT THU THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP Ở NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
- 4.1. BỐI CẢNH VÀ QUAN ĐIỂM CHỐNG THẤT THU THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP Ở NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
- 4.1.1. Bối cảnh ảnh hưởng đến chống thất thu thuế thu nhập doanh nghiệp ở nước Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào
- 4.1.2. Quan điểm chống thất thu thuế thu nhập doanh nghiệp ở nước Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào
- 4.1.2.1. Chống thất thu thuế thu nhập doanh nghiệp phải dựa trên quy định của pháp luật
- 4.1.2.2. Chống thất thu thuế thu nhập doanh nghiệp phải bảo đảm sự bình đẳng
- 4.1.2.3. Chống thất thu thực và chống thất thu tiềm năng phải cùng được thực hiện đồng bộ
- 4.1.2.4. Các ngành, các cấp cùng vào cuộc trong hoạt động chống thất thu thuế thu nhập doanh nghiệp
- 4.2. GIẢI PHÁP CHỐNG THẤT THU THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP Ở NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
- 4.2.1. Đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế
- 4.2.2. Đẩy mạnh công tác quản lý người nộp thuế, quản lý đăng ký, kê khai thuế
- 4.2.3. Tăng cường công tác quản lý nợ và cưỡng chế nợ thuế
- 4.2.4. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngành thuế
- 4.2.5. Hoàn thiện công tác thanh tra, kiểm tra
- 4.2.6. Áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế