Tên luận án:
Nghiên cứu tác động của FDI tới đổi mới công nghệ của các doanh nghiệp Việt Nam
Ngành:
Thông tin về ngành không được cung cấp trong văn bản.
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Nghiên cứu tác động của FDI tới đổi mới công nghệ của các doanh nghiệp Việt Nam" tập trung vào việc phân tích mối quan hệ giữa đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và hoạt động đổi mới công nghệ của các doanh nghiệp Việt Nam, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm tối ưu hóa tác động của FDI. Nghiên cứu xuất phát từ nhận định FDI là kênh quan trọng chuyển giao công nghệ cho các nước đang phát triển, nhưng hiệu quả còn phụ thuộc vào khả năng hấp thụ và điều kiện trong nước của doanh nghiệp.
Mục tiêu chính của luận án là xác định mối quan hệ này và đưa ra các giải pháp tận dụng tác động tích cực, hạn chế tác động tiêu cực của FDI. Để đạt được mục tiêu, nghiên cứu thực hiện các nhiệm vụ như nghiên cứu lý thuyết về tác động tràn công nghệ, lựa chọn mô hình đánh giá, phân tích thực trạng khả năng hấp thụ công nghệ của doanh nghiệp Việt Nam và đề xuất giải pháp. Đối tượng nghiên cứu là lý thuyết và thực tiễn tác động tràn của FDI đến đổi mới công nghệ của các doanh nghiệp Việt Nam, với phạm vi không gian là các doanh nghiệp sản xuất trong ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tại Việt Nam (bao gồm cả doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước), đặc biệt tại Hà Nội, trong giai đoạn 2004-2014 và định hướng đến 2020. Luận án sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng, bao gồm tham vấn chuyên gia và phân tích dữ liệu thứ cấp từ Tổng cục Thống kê.
Điểm mới của luận án là hệ thống hóa lý thuyết về FDI và tác động tràn công nghệ trong bối cảnh Việt Nam, chứng minh các tác động tích cực và tiêu cực của FDI đến đổi mới công nghệ qua các kênh như trình độ lao động, phổ biến và chuyển giao công nghệ, cơ cấu đầu vào-đầu ra, và cạnh tranh. Luận án cũng đưa ra các giải pháp cụ thể để phát huy tác động tích cực (khuyến khích FDI công nghệ nguồn, thu hút vào khu công nghệ cao, phát triển thị trường khoa học công nghệ) và hạn chế tác động tiêu cực (kiểm soát công nghệ lạc hậu, phát triển liên kết công nghệ, nâng cao năng lực hấp thụ) của FDI. Kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò của FDI trong đổi mới công nghệ và cung cấp cơ sở cho các nhà hoạch định chính sách điều chỉnh chính sách đầu tư.
Mục lục chi tiết:
-
MỞ ĐẦU
- 1. Sự cần thiết của vấn đề nghiên cứu
- 2. Tổng quan các nghiên cứu ngoài nước và trong nước
- 2.1. Nghiên cứu ngoài nước
- 2.2. Nghiên cứu trong nước
- 3. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
- 3.1. Mục tiêu nghiên cứu
- 3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- 4. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
- 4.1. Đối tượng nghiên cứu
- 4.2. Phạm vi nghiên cứu
- 5. Phương pháp nghiên cứu
- 6. Những điểm mới của Luận án
- 6.1 Về mặt lý luận
- 6.2 Về mặt thực tiễn
- 7. Kết cấu của luận án
- Chương 1: Lý luận về tác động của FDI tới đổi mới công nghệ của các doanh nghiệp
- Chương 2: Thực trạng tác động của FDI tới đổi mới công nghệ của các doanh nghiệp Việt Nam
- Chương 3: Phương hướng và giải pháp phát huy tác động của FDI nhằm đổi mới công nghệ của các doanh nghiệp Việt Nam
-
CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ TÁC ĐỘNG CỦA FDI TỚI ĐỔI MỚI CÔNG NGHỆ CỦA CÁC DOANH NGHIỆP
- 1.1. Nghiên cứu xu hướng và ảnh hưởng của FDI tới công nghệ của nước tiếp nhận
- 1.1.1 Xu hướng dòng FDI trên thế giới và cơ hội cho các nước đang phát triển
- 1.1.2. Những hình thức mua bán, chuyển giao công nghệ thông qua FDI
- 1.1.3. Ảnh hưởng của FDI đến phát triển công nghệ của nước tiếp nhận
- 1.2. Lý thuyết tác động tràn của FDI đến đổi mới công nghệ của doanh nghiệp
- 1.2.1. Tác động tràn của FDI đến trình độ lao động
- 1.2.2. Tác động tràn của FDI đến phổ biến và chuyển giao công nghệ
- 1.2.3. Tác động tràn của FDI đến đầu vào – đầu ra trên cơ sở đổi mới công nghệ của doanh nghiệp
- 1.2.4. Tác động tràn của FDI đến cạnh tranh để đổi mới công nghệ
- 1.3. Nhân tố ảnh hưởng đến tác động tràn của FDI đối với đổi mới công nghệ của doanh nghiệp
- 1.3.1. Nhân tố thuộc các quốc gia có vốn FDI
- 1.3.2. Nhân tố thuộc về các nước tiếp nhận đầu tư
- 1.3.3. Nhân tố thuộc nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài
- 1.3.4. Nhân tố thuộc các doanh nghiệp của nước tiếp nhận đầu tư
- 1.4. Lựa chọn mô hình nghiên cứu tác động tràn của FDI tới đổi mới công nghệ của doanh nghiệp
- 1.4.1 Mô hình đổi mới công nghệ trên thế giới
- 1.4.2 Mô hình ước lượng tác động tràn của FDI
- 1.4.3. Nghiên cứu lựa chọn mô hình tác động tràn của FDI tới đổi mới công nghệ của doanh nghiệp
- 1.4.4. Giả thuyết về mối quan hệ giữa các biến
- 1.4.5. Nguồn số liệu sử dụng trong mô hình
-
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TÁC ĐỘNG CỦA FDI TỚI ĐỔI MỚI CÔNG NGHỆ CỦA CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM
- 2.1. Thực trạng FDI vào Việt Nam theo khía cạnh công nghệ
- 2.1.1. Thực trạng FDI theo nguồn công nghệ quốc gia
- 2.1.2. Thực trạng chuyển giao công nghệ theo các hình thức đầu tư FDI
- 2.1.3. FDI vào các khu công nghệ cao
- 2.2. Phân tích thực trạng môi trường đổi mới công nghệ của các doanh nghiệp Việt Nam
- 2.2.1. Thực trạng thị trường công nghệ trong nước cho doanh nghiệp
- 2.2.2. Thực trạng chính sách nhà nước khuyến khích đổi mới công nghệ
- 2.2.3. Thực trạng năng lực công nghệ của các doanh nghiệp Việt Nam
- 2.3. Kết quả mô hình phân tích tác động tràn của FDI tới đổi mới công nghệ của các doanh nghiệp Việt Nam
- 2.3.1. Thực hiện mô hình phân tích tác động tràn của FDI tới đổi mới công nghệ của các doanh nghiệp Việt Nam
- 2.3.2. Nhận xét qua mô hình phân tích tác động tràn của FDI đến đổi mới công nghệ của doanh nghiệp Việt Nam
- 2.4. Đánh giá thực trạng tác động của FDI đến đổi mới công nghệ của các doanh nghiệp Việt Nam
- 2.4.1. Đánh giá tác động tích cực của FDI đến đổi mới công nghệ của các doanh nghiệp Việt Nam
- 2.4.2. Đánh giá tác động tiêu cực của FDI đến đổi mới công nghệ của các doanh nghiệp Việt Nam
- 2.4.3. Nguyên nhân của những tác động tiêu cực
-
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT HUY TÁC ĐỘNG CỦA FDI NHẰM ĐỔI MỚI CÔNG NGHỆ CỦA CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM
- 3.1 Dự báo bối cảnh tác động và phương hướng thu hút FDI cho đổi mới công nghệ của doanh nghiệp Việt Nam
- 3.1.1. Bối cảnh quốc tế
- 3.1.2. Bối cảnh trong nước
- 3.1.3. Phương hướng thu hút FDI nhằm đổi mới công nghệ của các doanh nghiệp Việt Nam
- 3.2. Giải pháp phát huy tác động tích cực của FDI đến đổi mới công nghệ của doanh nghiệp Việt Nam
- 3.2.1. Khuyến khích đầu tư công nghệ nguồn, công nghệ hiện đại của nước ngoài vào Việt Nam
- 3.2.2. Chính sách thu hút FDI vào các khu công nghệ cao
- 3.2.3. Giải pháp phát triển thị trường khoa học và công nghệ
- 3.3. Giải pháp hạn chế tác động tiêu cực của FDI đến đổi mới công nghệ của các doanh nghiệp Việt Nam
- 3.3.1. Giải pháp hạn chế chuyển giao, mua bán công nghệ lạc hậu từ nước ngoài
- 3.3.2. Giải pháp phát triển các liên kết trên cơ sở công nghệ giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước
- 3.3.3. Nâng cao năng lực hấp thụ công nghệ của doanh nghiệp Việt Nam
- 3.4. Kiến nghị điều kiện nhằm phát huy tác động của FDI đến đổi mới công nghệ của doanh nghiệp Việt Nam
- 3.4.1. Đổi mới mô hình tăng trưởng
- 3.4.2. Tận dụng cơ hội từ các FTA