Tên luận án:
QUAN ĐIỂM JOHN STUART MILL VỀ TỰ DO VÀ Ý NGHĨA CỦA NÓ ĐỐI VỚI VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN CON NGƯỜI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Ngành:
Triết học
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Quan điểm John Stuart Mill về tự do và ý nghĩa của nó đối với việc thực hiện quyền con người ở Việt Nam hiện nay" là một công trình nghiên cứu sâu sắc về triết học. J.S.Mill được giới thiệu là một nhà tư tưởng hàng đầu của Anh thế kỷ XIX, với sự nghiệp gắn liền với các tác phẩm tiêu biểu như "Bàn về tự do", "Chính thể đại diện" và "Thuyết vị lợi". Luận án tiếp cận quan điểm của J.S.Mill về tự do như những quyền cơ bản của con người, bao gồm quyền tự do dân sự và quyền tự do dân chủ về chính trị.
Nghiên cứu được thực hiện trên cơ sở làm rõ điều kiện lịch sử (tình hình kinh tế, xã hội, chính trị Anh thế kỷ XIX với cách mạng công nghiệp, mâu thuẫn xã hội và khủng hoảng chính trị) và các tiền đề lý luận hình thành tư tưởng của J.S.Mill (gồm triết học duy nghiệm duy cảm, thuyết đạo đức vị lợi, triết học thực chứng của A.Comte, triết học tự do của J.Locke, quan điểm của W.Humboldt và tư tưởng chính trị của A.Tocqueville). Luận án phân tích chi tiết các nội dung cơ bản trong quan điểm về tự do của J.S.Mill, bao gồm tự do tư tưởng, tự do quan điểm và biểu đạt, tự do tín ngưỡng và tôn giáo, tự do sở thích, tự do đặt kế hoạch cho cuộc sống, tự do lập hội, và quyền tự do của cá nhân trong mối quan hệ với xã hội. Đồng thời, luận án cũng đề cập đến quan điểm của ông về các quyền và tự do dân chủ về chính trị, đặc biệt là hình thức chính thể đại diện và quyền bầu cử.
Luận án đánh giá cao giá trị của quan điểm J.S.Mill về tự do cá nhân, các quyền dân chủ chính trị và vai trò của giáo dục trong việc thực hiện tự do, đặc biệt là đấu tranh cho bình đẳng giới và giải phóng phụ nữ. Tuy nhiên, công trình cũng chỉ ra những hạn chế của J.S.Mill, như việc không bảo vệ sự bình đẳng của các dân tộc thuộc địa, tính chủ quan và thiếu nhất quán, cũng như hạn chế từ lập trường giai cấp và việc hạ thấp vai trò quần chúng nhân dân. Cuối cùng, luận án luận giải ý nghĩa của những quan điểm này đối với việc thực hiện quyền con người ở Việt Nam hiện nay, rút ra các bài học về đảm bảo quyền tự do cá nhân, quyền tham gia đời sống chính trị và quyền bình đẳng giới.
Mục lục chi tiết:
-
Chương 1: ĐIỀU KIỆN VÀ TIỀN ĐỀ HÌNH THÀNH TRIẾT HỌC VỀ TỰ DO CỦA JOHN STUART MILL
-
1.1. Điều kiện lịch sử hình thành quan điểm về tự do trong triết học J.S.Mill
- 1.1.1. Tình hình kinh tế nước Anh trong thế kỷ XIX
- 1.1.2. Đặc điểm xã hội nước Anh trong thế kỷ XIX
- 1.1.3. Tình hình chính trị nước Anh trong thế kỷ XIX
-
1.2. Tiền đề lý luận hình thành quan điểm về tự do trong triết học J.S.Mill
- 1.2.1. Triết học lý thuyết của J.S.Mill
- 1.2.2. Quan điểm triết học về tự do và lý luận nhận thức của J.Locke (1632 - 1704)
- 1.2.3. Nguyên tắc vị lợi của Jemery Bentham (1748 - 1832)
- 1.2.4. Quan điểm của Wilhelm von Humboldt (1767 - 1853) về sự phát triển cao nhất, hài hòa nhất mọi năng lực của con người với tư cách mục tiêu của nhân loại
- 1.2.5. Triết học thực chứng của Auguste Comte (1798 - 1857)
- 1.2.6. Học thuyết chính trị của Alexis de Tocqueville (1805–1859)
-
1.3. Quá trình hình thành và hoàn thiện quan điểm về tự do trong triết học J.S.Mill
- 1.3.1. Cuộc đời, sự nghiệp của J.S.Mill
- 1.3.2. Quá trình hình thành quan điểm về tự do trong triết học J.S.Mill
-
Chương 2: NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN VỀ TỰ DO TRONG TRIẾT HỌC CỦA JOHN STUART MILL
-
2.1. Cách tiếp cận của J.S.Mill về tự do
-
2.2. Quan điểm của J.S.Mill về các quyền tự do dân sự (quyền tự do cá nhân)
- 2.2.1. Tự do tư tưởng, tự do quan điểm và biểu đạt
- 2.2.2. Tự do tín ngưỡng và tôn giáo
- 2.2.3. Tự do sở thích, tự do đặt kế hoạch cho cuộc sống và tự do lập hội
- 2.2.4. Quyền tự do của cá nhân trong mối quan hệ với xã hội
-
2.3. Quan điểm của J.S.Mill về các quyền và tự do dân chủ về chính trị
- 2.3.1. Hình thức chính thể lý tưởng bảo đảm thực hiện các quyền và tự do dân chủ về chính trị
- 2.3.2. Thể chế chính trị dân chủ và hình thức thực hiện dân chủ thông qua quyền bầu cử của công dân
- 2.3.2.1. Thể chế chính trị dân chủ
- 2.3.2.2. Hình thức thực hiện dân chủ thông qua quyền bầu cử của công dân
-
2.4. Giá trị và hạn chế quan điểm của J.S.Mill về tự do
- 2.4.1. Giá trị quan điểm J.S.Mill về tự do
- 2.4.1.1. Giá trị tư tưởng trong quyền tự do cá nhân
- 2.4.1.2. Giá trị tư tưởng trong các quyền và tự do dân chủ về chính trị
- 2.4.1.3. Vai trò của giáo dục trong việc thực hiện quyền tự do cho người dân và mở rộng nền dân chủ
- 2.4.1.4. Tự do và vấn đề giải phóng phụ nữ
- 2.4.2. Hạn chế trong quan điểm của J.S.Mill về tự do
- 2.4.2.1. Chủ trương đấu tranh cho quyền tự do của con người nhưng lại không bảo về sự bình đẳng của các dân tộc có quyền tự do, độc lập
- 2.4.2.2. Tính chủ quan và thiếu nhất quán trong quan điểm về tự do
- 2.4.2.3. Hạn chế từ lập trường giai cấp và từ việc hạ thấp vai trò của quần chúng nhân dân
-
Chương 3: Ý NGHĨA QUAN ĐIỂM TRIẾT HỌC CỦA JOHN STUART MILL VỀ TỰ DO ĐỐI VỚI VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN CON NGƯỜI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
-
3.1. Quan điểm về quyền con người trong thế giới đương đại
- 3.1. Khái niệm về quyền con người
- 3.1.2. Lịch sử phát triển của tư tưởng nhân quyền
-
3.2. Thực trạng thực hiện quyền con người ở Việt Nam hiện nay nhìn từ quan điểm của J.S.Mill về quyền tự do con người
- 3.2.1. Nhà nước bảo đảm các quyền bầu cử, ứng cử và tham gia quản lý Nhà nước và xã hội
- 3.2.2. Nhà nước bảo đảm quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí và thông tin
- 3.2.3. Nhà nước bảo đảm quyền tự do hội họp và lập hội
- 3.2.4. Nhà nước bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo
-
3.3. Một số bài học rút ra về vấn đề quyền con người trong triết học của J.S.Mill về tự do
- 3.3.1. Bài học việc đảm bảo các quyền tự do cá nhân
- 3.3.2. Bài học về việc đảm bảo các quyền tham gia vào đời sống chính trị
- 3.3.3. Bài học về việc đảm bảo quyền bình đẳng giới
-
KẾT LUẬN