NGHIÊN CỨU PHÂN LOẠI MÔ BỆNH HỌC U THẦN KINH ĐỆM LAN TỎA CỦA NÃO THEO WHO 2007
Chuyên ngành: Giải phẫu bệnh – Pháp y. Ngành: Khoa học y sinh. Mã số: 9720101
Luận án "Nghiên cứu phân loại mô bệnh học u thần kinh đệm lan tỏa của não theo WHO 2007" được thực hiện nhằm mục đích mô tả đặc điểm mô bệnh học, hóa mô miễn dịch (HMMD) của u thần kinh đệm (UTKĐ) lan tỏa của não theo phân loại của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) năm 2007, đồng thời phân tích mối liên quan giữa sự bộc lộ dấu ấn HMMD với típ mô bệnh học và độ mô học.
Nghiên cứu này đóng góp mới bằng việc đưa ra tỷ lệ các típ mô bệnh học và độ mô học của UTKĐ lan tỏa của não dựa trên bảng phân loại WHO 2007. Đây là lần đầu tiên tại Việt Nam nghiên cứu sử dụng nhiều dấu ấn HMMD (7 dấu ấn), bao gồm các dấu ấn mới và có ý nghĩa lâm sàng cao như IDH1, INA, ATRX, giúp các bác sĩ giải phẫu bệnh có cái nhìn sâu sắc và áp dụng trong chẩn đoán. Đề tài cũng xác định mối liên quan giữa các cặp dấu ấn hóa mô để phân nhóm UTKĐ, hỗ trợ điều trị và tiên lượng bệnh nhân.
Về giá trị thực tiễn, nghiên cứu góp phần chẩn đoán chính xác típ mô bệnh học, độ mô học và xếp nhóm tiên lượng bệnh nhân dựa trên các yếu tố phân nhóm mô bệnh học - phân tử. Điều này mở ra hướng phân tích cá thể hóa, tối ưu hóa phương pháp điều trị, đảm bảo an toàn và tiết kiệm cho người bệnh.
Kết quả nghiên cứu trên 216 trường hợp cho thấy tuổi trung bình là 47,42±13,53, tỷ lệ nam/nữ là 1,16/1, u thường gặp nhất ở vùng trán (61,9%). Típ mô bệnh học phổ biến nhất là u nguyên bào thần kinh đệm (37,96%), tiếp theo là u sao bào giảm biệt hóa (14,35%) và u tế bào thần kinh đệm ít nhánh giảm biệt hóa (13,43%). Độ mô học chiếm tỷ lệ cao nhất là độ 4 (37,96%). Các dấu ấn OLIG2, GFAP, IDH1, P53, Ki67, INA, ATRX đều cho thấy mức độ bộc lộ và mối liên quan nhất định với típ và độ mô học của u, cung cấp thông tin quan trọng cho việc chẩn đoán phân loại và tiên lượng. Cụ thể, kiểu hình miễn dịch IDH1(-), INA (-), P53(+) chiếm tỷ lệ cao nhất (28,46%), thường gặp ở u sao bào giảm biệt hóa và u nguyên bào thần kinh đệm. Các dấu ấn hóa mô miễn dịch này được xác nhận là hữu ích trong thực hành chẩn đoán, xác định típ mô bệnh học và phân nhóm miễn dịch - phân tử các u thần kinh đệm lan tỏa của não.
1.1. Dịch tễ học
1.2. Phân loại mô bệnh học
1.2.1. Phân loại Tổ chức Y tế Thế giới
1.2.3. Phân loại độ mô học của u thần kinh đệm
1.4. Các dấu ấn hóa mô miễn dịch trong u thần kinh đệm lan tỏa của não
1.4.1. Glial Fibrillary Acidic Protein (GFAP)
1.4.2. Oligodendrocyte transcription factor (OLIG2)
1.4.3. Isocitrate Dehydrogenase (IDH)
1.4.4. Alpha internexin (INA)
1.4.5. P53
1.4.6. Ki67
1.4.7. Alpha thalassemia X-linked mental retardation (ATRX)
1.5. Phân nhóm mô bệnh học - hóa mô miễn dịch và bệnh sinh u thần kinh đệm lan tỏa
2.1. Đối tượng nghiên cứu
2.1.1. Tiêu chuẩn lựa chọn
2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ
2.1.3. Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu
2.1.4. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
2.2. Phương pháp nghiên cứu
2.2.1. Thiết kế nghiên cứu
2.2.2. Các chỉ số và biến số dùng trong nghiên cứu
2.4. Sử lý số liệu bằng phần mềm thống kê SPSS 16.0
2.5. Hạn chế sai số
2.6. Đạo đức trong nghiên cứu
3.1. Đặc điểm về tuổi, giới và một số dấu hiệu lâm sàng và cận lâm sàng thường gặp của các bệnh nhân u thần kinh đệm lan tỏa của não
3.1.1. Đặc điểm phân bố theo nhóm tuổi
3.1.2. Đặc điểm phân bố theo giới tính
3.2. Hình ảnh mô bệnh học của u thần kinh đệm lan tỏa của não
3.2.1. Phân bố các típ mô bệnh học theo Phân loại của Tổ chức Y tế Thế giới năm 2007
3.2.2. Đặc điểm phân bố về độ mô học của các u thần kinh đệm lan tỏa
3.2.3. Đặc điểm về tỷ lệ nhân chia của các típ mô bệnh học và độ mô học của u thần kinh đệm lan tỏa của não
3.3. Đặc điểm hóa mô miễn dịch của u thần kinh đệm lan tỏa của não
3.3.1. Đặc điểm bộc lộ dấu ấn GFAP của u thần kinh đệm lan tỏa
3.3.2. Đặc điểm bộc lộ dấu ấn OLIG2 của u thần kinh đệm lan tỏa
3.3.3. Đặc điểm bộc lộ dấu ấn IDH1 của u thần kinh đệm lan tỏa
3.3.4. Đặc điểm bộc lộ dấu ấn INA của u thần kinh đệm lan tỏa
3.3.5. Đặc điểm mất bộc lộ dấu ấn ATRX của u thần kinh đệm lan tỏa
3.3.6. Đặc điểm bộc lộ dấu ấn P53 của u thần kinh đệm lan tỏa
3.3.7. Đặc điểm bộc lộ dấu ấn Ki67 của u thần kinh đệm lan tỏa
3.3.8. Đặc điểm bộc lộ kiểu hình miễn dịch các dấu ấn IDH1, INA và P53 của các u thần kinh đệm lan tỏa
3.4. Mối liên quan giữa bộc lộ các dấu ấn hóa mô miễn dịch của u thần kinh đệm lan tỏa với típ mô bệnh học và độ mô học
3.4.3. Mối liên quan giữa bộc lộ dấu ấn IDH1 với típ mô bệnh học và độ mô học
3.4.4. Mối liên quan giữa bộc lộ dấu ấn hóa mô miễn dịch INA với típ mô bệnh học và độ mô học
3.4.5. Mối liên quan giữa bộc lộ dấu ấn ATRX với típ mô bệnh học và độ mô học
3.4.6. Mối liên quan giữa bộc lộ dấu ấn P53 với típ mô bệnh học và độ mô học
3.4.7. Mối liên quan giữa sự bộc lộ của dấu ấn Ki67 với típ mô bệnh học và độ mô học
3.5. Mối liên quan giữa sự bộc lộ của tổ hợp các dấu ấn IDH1, INA và P53 của u thần kinh đệm lan tỏa với típ mô bệnh học và độ mô học
3.5.1. Mối liên quan giữa bộc lộ của kiểu hình miễn dịch IDH1(+), INA (+) và P53(+) với độ mô học (n=130)
3.5.2. Mối liên quan giữa bộc lộ của kiểu hình miễn dịch IDH1(+), INA (-) và P53(+) với độ mô học (n=130)
3.5.3. Mối liên quan giữa bộc lộ của kiểu hình miễn dịch IDH 1(-), INA (-) và P53(+) với độ mô học (n=130)
4.1. Đặc điểm về tuổi, giới và một số dấu hiệu lâm sàng và cận lâm sàng thường gặp của các bệnh nhân u thần kinh đệm lan tỏa của não
4.1.1. Đặc điểm phân bố theo nhóm tuổi
4.1.2. Đặc điểm phân bố theo giới tính
4.1.3. Một số dấu hiệu lâm sàng thường gặp của u thần kinh đệm lan tỏa của não
4.1.4. Một số đặc điểm cận lâm sàng thường gặp của u thần kinh đệm lan tỏa của não
4.2. Đặc điểm mô bệnh học của u thần kinh đệm lan tỏa của não
4.2.1. Phân bố các típ mô bệnh học theo Phân loại của WHO năm 2007
4.2.2. Đặc điểm phân bố về độ mô học của các u tế bào thần kinh đệm lan tỏa
4.2.3. Đặc điểm về số lượng nhân chia theo các típ mô bệnh học và độ mô học của u thần kinh đệm lan tỏa của não
4.2.4. Đặc điểm hoại tử u của u thần kinh đệm lan tỏa
4.3. Đặc điểm bộc lộ các dấu ấn hóa mô miễn dịch và mối liên quan với típ vi thể và độ mô học của u thần kinh đệm lan tỏa của não
4.3.1. Đặc điểm bộc lộ dấu ấn GFAP và mối liên quan với típ vi thể và độ mô học của u thần kinh đệm lan tỏa
4.3.2. Đặc điểm bộc lộ dấu ấn OLIG2 và mối liên quan với típ vi thể và độ mô học của u thần kinh đệm lan tỏa
4.3.3. Đặc điểm bộc lộ dấu ấn IDH1 và mối liên quan với típ mô bệnh học vi thể và độ mô học của u tế bào thần kinh đệm lan tỏa
4.3.4. Đặc điểm bộc lộ dấu ấn INA và mối liên quan với típ vi thể và độ mô học của u thần kinh đệm lan tỏa
4.3.5. Đặc điểm mất bộc lộ dấu ấn ATRX và mối liên quan với típ vi thể và độ mô học của u thần kinh đệm lan tỏa
4.3.6. Đặc điểm bộc lộ dấu ấn P53 và mối liên quan với típ mô bệnh học và độ mô học của u thần kinh đệm lan tỏa
4.3.7. Đặc điểm bộc lộ dấu ấn Ki67 và mối liên quan với típ mô bệnh học và độ mô học của u thần kinh đệm lan tỏa
4.3.8. Đặc điểm bộc lộ kiểu hình miễn dịch của các dấu ấn IDH1, INA và P53 của các u thần kinh đệm lan tỏa
4.4. Mối liên quan giữa sự bộc lộ kiểu hình miễn dịch của các dấu ấn IDH1, INA và P53 của u thần kinh đệm lan tỏa với típ mô bệnh học và độ mô học
4.4.1. Mối liên quan giữa bộc lộ kiểu hình miễn dịch IDH1(+), INA (+) và P53(+) với típ mô bệnh học và độ mô học
4.4.2. Mối liên quan giữa bộc lộ kiểu hình miễn dịch IDH1(+), INA (-) và P53(+) với típ mô bệnh học và độ mô học
4.4.3. Mối liên quan giữa bộc lộ kiểu hình miễn dịch IDH1(-), INA (-) và P53(+) với típ mô bệnh học và độ mô học