Pháp luật về chống Lao động cưỡng bức nhìn từ góc độ phát triển toàn diện
Không được nêu rõ trong văn bản được cung cấp.
Luận án nghiên cứu về “Pháp luật về chống Lao động cưỡng bức (LĐCB) nhìn từ góc độ phát triển toàn diện” xuất phát từ tính cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam có lực lượng lao động dồi dào, trẻ, nhưng đối mặt với các mặt trái của kinh tế thị trường sau khi gia nhập WTO, dẫn đến gia tăng mâu thuẫn, tranh chấp lao động và sự tồn tại của tình trạng LĐCB. Tình trạng này đặc biệt nghiêm trọng khi Việt Nam nằm trong khu vực Châu Á và Thái Bình Dương, nơi chiếm hơn 77% số lao động cưỡng bức toàn cầu. Mặc dù hệ thống pháp luật Việt Nam, từ Hiến pháp (1977, 1980, 1992, 2013) đến các luật chuyên ngành như Luật Việc làm 2013, Bộ luật Lao động 2012, Luật Công đoàn 2012, Luật phòng, chống mua bán người 2011 và Bộ luật Hình sự 2015, đã góp phần bảo vệ quyền lợi người lao động, nhưng vẫn cần đánh giá sự phù hợp với yêu cầu phát triển xã hội và pháp luật quốc tế, cũng như xác định các quy định bất cập để hoàn thiện khung pháp lý bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của người lao động.
Mục đích nghiên cứu của đề tài là làm sáng tỏ cả vấn đề lý luận và thực tiễn đối với pháp luật về chống LĐCB tại Việt Nam, đồng thời tìm hiểu và phân tích kinh nghiệm pháp luật các quốc gia trên thế giới để kiến nghị các giải pháp hoàn thiện pháp luật trong nước. Để đạt được mục tiêu này, luận án tập trung vào các nhiệm vụ cơ bản như khái quát tình hình nghiên cứu vấn đề pháp luật về chống LĐCB ở Việt Nam; hệ thống hóa các vấn đề lý luận về chống LĐCB từ nhiều góc độ nhằm bổ sung cho khoa học pháp lý; phân tích thực trạng pháp luật và việc thực thi pháp luật chống LĐCB ở Việt Nam, chỉ ra những điểm mạnh và bất cập từ quan điểm phát triển toàn diện trong mối quan hệ so sánh với pháp luật các nước; và đề xuất các quan điểm, nhóm giải pháp góp phần xây dựng và hoàn thiện pháp luật về chống LĐCB ở Việt Nam.
Đối tượng nghiên cứu bao gồm các vấn đề lý luận cơ bản về quan hệ lao động cưỡng bức, về thực trạng và thực tiễn áp dụng pháp luật chống lao động cưỡng bức hiện nay, lấy quan điểm phát triển toàn diện làm trọng tâm. Các văn bản pháp luật quốc gia và quốc tế là đối tượng chính. Phạm vi nghiên cứu về mặt lý luận và thực tiễn vấn đề LĐCB theo quan điểm phát triển toàn diện, giới hạn trong các văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam hiện hành điều chỉnh quan hệ lao động và chống LĐCB (như BLLĐ 2012, Luật phòng chống mua bán người, Luật Công đoàn, BLHS 2015, Luật TM 2005), cùng với pháp luật một số quốc gia chọn lọc và các công ước quốc tế có hiệu lực trực tiếp liên quan. Về thời gian, nghiên cứu kéo dài từ khi Hiến pháp 1992 được sửa đổi (2001) đến thời điểm hiện nay.
Luận án mang ý nghĩa khoa học sâu sắc khi làm sáng tỏ một cách hệ thống những lý luận về LĐCB, các khía cạnh xã hội, kinh tế, triết lý phát triển liên quan, cùng với mức độ, phạm vi và thể chế cơ bản của pháp luật chống LĐCB ở cả cấp độ quốc gia và quốc tế, đặc biệt là ở Việt Nam với góc nhìn đa dạng, toàn diện hơn. Về mặt thực tiễn, luận án cung cấp một bức tranh tổng quát về thực trạng pháp luật chống LĐCB tại Việt Nam và những vấn đề cấp thiết, làm cơ sở cho hoạt động hoạch định chính sách và xây dựng pháp luật. Các kiến nghị cụ thể bao gồm làm rõ một số khái niệm pháp lý, bổ sung và hoàn thiện các quy định pháp luật trong việc thực hiện hợp đồng lao động, chỉ ra các điểm cần sửa đổi và bổ sung trong quy định pháp luật về vai trò tổ chức Công đoàn, bổ sung cơ chế chịu trách nhiệm và chế tài trong thương mại đối với chủ thể sử dụng LĐCB, cùng các giải pháp tuyên truyền pháp luật và trợ giúp pháp lý để nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật. Đóng góp mới của luận án là việc đưa ra cách nhìn LĐCB từ góc độ phát triển toàn diện, góp phần hình thành hệ thống kiến thức lý luận đa chiều, đầy đủ về LĐCB để hoàn thiện quy định pháp luật Việt Nam và nâng cao nhận thức cho người lao động, đồng thời cung cấp tài liệu tham khảo quan trọng cho các cơ quan quản lý nhà nước.