QUÂN ĐỘI THỰC HIỆN KINH TẾ GẮN VỚI QUỐC PHÒNG - AN NINH Ở TÂY NGUYÊN (1985 - 2013)
Lịch sử Việt Nam
Luận án "Quân đội thực hiện kinh tế gắn với quốc phòng - an ninh ở Tây Nguyên (1985 - 2013)" của Nguyễn Thùy Trang là công trình nghiên cứu có hệ thống và toàn diện đầu tiên về vai trò của Quân đội Nhân dân Việt Nam trong việc phát triển kinh tế kết hợp với củng cố quốc phòng - an ninh tại địa bàn chiến lược Tây Nguyên trong giai đoạn 1985-2013.
Đề tài ra đời xuất phát từ nhận thức về ba chức năng cơ bản của quân đội: chiến đấu, công tác, sản xuất, trong đó việc tham gia sản xuất, xây dựng kinh tế là sự kế thừa và phát triển kế sách "dựng nước đi đôi với giữ nước". Tây Nguyên được xác định là vùng đất có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng, giàu tiềm năng nhưng còn nhiều khó khăn về kinh tế - xã hội và nhạy cảm về an ninh - chính trị, đặt ra yêu cầu cấp thiết về phát triển kinh tế gắn với quốc phòng.
Luận án làm rõ quá trình quân đội thực hiện nhiệm vụ này, từ giai đoạn hình thành nền tảng từ năm 1973 đến sự ra đời của các Binh đoàn Kinh tế - Quốc phòng như Binh đoàn 15 (1985) và Binh đoàn 16, đánh dấu bước đột phá trong xây dựng kinh tế kết hợp quốc phòng - an ninh ở Tây Nguyên. Nghiên cứu tập trung vào các đơn vị quân đội chuyên trách như Binh đoàn 15, Binh đoàn 16 và các đơn vị cấp quân khu, tỉnh đội quản lý trên địa bàn Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông, Lâm Đồng.
Mục tiêu chính của luận án là tái hiện một cách hệ thống quá trình này, làm rõ bản chất các khái niệm liên quan (như "kinh tế kết hợp quốc phòng", "khu Kinh tế - Quốc phòng"), phân tích mối quan hệ mật thiết giữa phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng - an ninh, đồng thời nhận diện các mô hình hiệu quả và những thành tựu to lớn đã đạt được. Luận án cũng chỉ ra những hạn chế trong quá trình triển khai và đúc kết các bài học kinh nghiệm quý giá.
Kết quả nghiên cứu khẳng định tính đúng đắn của chủ trương Đảng và Nhà nước về quân đội tham gia phát triển kinh tế. Các đơn vị Kinh tế - Quốc phòng đã góp phần quan trọng vào việc xóa đói giảm nghèo, ổn định dân cư, xây dựng cơ sở hạ tầng, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho đồng bào dân tộc thiểu số, củng cố lòng tin của nhân dân vào Đảng, Nhà nước, và tạo lập thế trận quốc phòng - an ninh vững chắc. Luận án cung cấp luận cứ khoa học và dữ liệu tham khảo thiết thực cho việc hoạch định chính sách phát triển kinh tế gắn với quốc phòng - an ninh ở các địa bàn chiến lược trong cả nước nói chung và Tây Nguyên nói riêng.