Luận án Nghiên cứu trầm cảm và đánh giá kết quả can thiệp cộng đồng phòng chống trầm cảm ở người cao tuổi tại thành phố Quảng Ngãi

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU TRẦM CẢM VÀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ CAN THIỆP CỘNG ĐỒNG PHÒNG CHỐNG TRẦM CẢM Ở NGƯỜI CAO TUỔI TẠI THÀNH PHỐ QUẢNG NGÃI

Ngành:

Y TẾ CÔNG CỘNG

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ y học này tập trung vào nghiên cứu trầm cảm và đánh giá hiệu quả của mô hình can thiệp cộng đồng nhằm phòng chống trầm cảm ở người cao tuổi tại thành phố Quảng Ngãi, thực hiện từ tháng 5 năm 2017 đến tháng 2 năm 2021. Bối cảnh nghiên cứu xuất phát từ tình trạng già hóa dân số nhanh chóng, đặt ra thách thức lớn về chăm sóc sức khỏe tâm thần, đặc biệt là phòng chống trầm cảm ở người cao tuổi – một vấn đề sức khỏe cộng đồng phổ biến thường bị bỏ sót và gây gánh nặng bệnh tật đáng kể. Tổ chức Y tế thế giới dự báo đến năm 2030, trầm cảm sẽ là nguyên nhân hàng đầu gây ra gánh nặng bệnh tật trên toàn cầu.

Nghiên cứu được tiến hành với ba mục tiêu chính:

• Xác định tỷ lệ trầm cảm (sử dụng thang đo Geriatric Depression Scale -30) và các yếu tố liên quan ở người cao tuổi tại thành phố Quảng Ngãi.
• Xây dựng mô hình can thiệp cộng đồng phòng chống trầm cảm ở người cao tuổi tại thành phố Quảng Ngãi.
• Đánh giá kết quả của mô hình can thiệp cộng đồng phòng chống trầm cảm ở người cao tuổi tại thành phố Quảng Ngãi.

Kết quả nghiên cứu định lượng trên 1572 người cao tuổi cho thấy tỷ lệ trầm cảm là 18,7%, trong đó trầm cảm nhẹ chiếm 12,8%, vừa 5,1% và nặng 0,8%. Mười yếu tố liên quan có ý nghĩa thống kê đến trầm cảm bao gồm: tình trạng hôn nhân ("đơn thân-ly dị-ly thân-góa"), nguồn thu nhập thấp (<1 nguồn), hỗ trợ xã hội thấp, mắc ≥2 bệnh mạn tính, không chia sẻ tâm sự, có yếu tố di truyền, có biến cố lớn trong 12 tháng qua hoặc trong cuộc đời, có thói quen uống rượu, và không hoạt động thể lực ít nhất 30 phút/ngày.

Mô hình can thiệp cộng đồng mang tên “Mô hình phòng chống trầm cảm ở người cao tuổi tại thành phố Quảng Ngãi dựa vào cộng đồng” đã được xây dựng và triển khai, bao gồm ba giải pháp chính: xây dựng mạng lưới cộng tác viên và tổ dịch vụ phòng chống trầm cảm; truyền thông giáo dục sức khỏe nhằm nâng cao kiến thức, thái độ và thực hành (KAP) về phòng chống trầm cảm; và hỗ trợ tâm lý rèn luyện khả năng thích ứng cao. Mạng lưới hỗ trợ này được thiết lập tại Trung tâm chăm sóc xã hội tỉnh, Trạm y tế xã Tịnh Thiện và phường Trương Quang Trọng.

Đánh giá hiệu quả can thiệp cho thấy mô hình đã giúp giảm tỷ lệ trầm cảm ở nhóm can thiệp (chỉ số hiệu quả 36,7%, hiệu quả can thiệp so với nhóm đối chứng 35,7%), với mức giảm đáng kể ở cả trầm cảm nhẹ, vừa và nặng. Đồng thời, mô hình cũng nâng cao đáng kể kiến thức (hiệu quả 37,0%), thái độ (hiệu quả 35,8%) và thực hành (hiệu quả 22,8%) phòng chống trầm cảm ở nhóm can thiệp. Nghiên cứu khẳng định tính khả thi, bền vững và khả năng nhân rộng cao của mô hình này trong bối cảnh thực tiễn.

Mục lục chi tiết:

Không có mục lục chi tiết trong văn bản được cung cấp.