Luận án Xây dựng quy trình điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính bằng tế bào gốc tự thân từ mô mỡ

Tên luận án:

XÂY DỰNG QUY TRÌNH ĐIỀU TRỊ BỆNH PHỔI TẮC NGHẼN MẠN TÍNH BẰNG TẾ BÀO GỐC TỰ THÂN TỪ MÔ MỠ

Ngành:

Nội Hô hấp

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án này tập trung vào việc xây dựng và đánh giá quy trình điều trị Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (BPTNMT) bằng tế bào gốc tự thân từ mô mỡ. BPTNMT được xác định là một gánh nặng y tế toàn cầu với tỷ lệ tử vong cao, đòi hỏi các phương pháp điều trị mới bổ sung cho các liệu pháp hiện hành. Tế bào gốc trung mô (MSC) từ mô mỡ được coi là một hướng đi đầy tiềm năng nhờ khả năng đa năng, kháng viêm và điều hòa miễn dịch, giúp ức chế phản ứng viêm bất thường, giảm quá trình chết theo chương trình của tế bào phổi và phục hồi chức năng phổi. Mô mỡ là nguồn tế bào gốc trưởng thành dồi dào, dễ khai thác và có tính an toàn cao do là tế bào tự thân, giảm nguy cơ thải ghép.

Nghiên cứu này, thuộc một đề tài cấp Nhà nước, có hai mục tiêu chính: hoàn thiện quy trình chuẩn bị khối tế bào gốc tự thân từ mô mỡ và đánh giá kết quả bước đầu của liệu pháp này. Luận án đã thành công trong việc xây dựng và hoàn thiện các quy trình phân lập, bảo quản, rã đông và truyền tế bào gốc tự thân từ mô mỡ, phù hợp để áp dụng cho bệnh nhân BPTNMT mức độ nặng. Quy trình thu gom mỡ và phân lập tế bào gốc được thực hiện trên 30 bệnh nhân nam giới (tuổi trung bình 65,8 ± 5,84, phân loại GOLD D, FEV1 trung bình 39,63%), cho thấy tính an toàn cao, không ghi nhận biến cố bất lợi nghiêm trọng. Khối tế bào gốc thu được có tỷ lệ tế bào sống cao (99% sau tách chiết, 86,5% sau bảo quản) và số lượng tế bào có nhân đạt yêu cầu (trung vị 402,96 x 10^6 tế bào), đồng thời âm tính với vi khuẩn, vi nấm.

Về kết quả điều trị, liệu pháp tế bào gốc tự thân từ mô mỡ cho thấy hiệu quả tích cực và an toàn trên 30 bệnh nhân BPTNMT được theo dõi 12 tháng. Các chỉ số lâm sàng cải thiện đáng kể: tỷ lệ bệnh nhân khó thở mức độ đáng kể (mMRC ≥ 2) giảm từ 93% xuống 40% (p < 0,05); điểm CAT trung bình giảm từ 23,1 xuống 15,27 (p < 0,05); khoảng cách đi bộ 6 phút tăng từ 389,7m lên 465,67m (p < 0,05); chất lượng cuộc sống (SGRQ) cải thiện rõ rệt, giảm từ 56,04 xuống 35,62 (p < 0,05). Đặc biệt, tần suất đợt cấp và đợt cấp nhập viện giảm có ý nghĩa thống kê (trung vị từ 2 xuống 0, p < 0,05), và chỉ số FEV1 trung bình tăng từ 39,63% lên 42,7% (p < 0,05). Các thông số viêm và hình ảnh học phổi trên CLVT định lượng không có thay đổi ý nghĩa thống kê. Những kết quả này khẳng định tính an toàn và triển vọng của liệu pháp tế bào gốc tự thân từ mô mỡ trong điều trị BPTNMT, mở ra hướng nghiên cứu sâu rộng hơn.

Mục lục chi tiết:

• ĐẶT VẤN ĐỀ

• CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU

  • 1.1. Đại cương về bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
    • 1.1.1. Định nghĩa
    • 1.1.2. Dịch tễ học
    • 1.1.3. Cơ chế bệnh sinh bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
    • 1.1.4. Triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
    • 1.1.5. Điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
  • 1.2. Đại cương về tế bào gốc trung mô trong bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
    • 1.2.1. Tế bào gốc
    • 1.2.2. Tế bào gốc trung mô
    • 1.2.3. Cơ chế tác động của tế bào gốc trung mô trong bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
  • 1.3. Tế bào gốc từ mô mỡ
    • 1.3.1. Đặc tính của tế bào gốc từ mô mỡ
    • 1.3.2. Phân lập tế bào gốc từ mô mỡ
  • 1.4. Ứng dụng của điều trị tế bào gốc trong bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
    • 1.4.1. Cơ sở điều trị tế bào gốc trong bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính trên mô hình thực nghiệm
    • 1.4.2. Nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng sử dụng tế bào gốc trong điều trị BPTNMT
  • 1.5. Tình hình nghiên cứu điều trị tế bào gốc từ mô mỡ trong bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính

• CHƯƠNG 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 2.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 2.1.1. Tiêu chuẩn lựa chọn
    • 2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ
  • 2.2. Phương pháp nghiên cứu
    • 2.2.1. Thiết kế nghiên cứu
    • 2.2.2. Cách chọn mẫu
    • 2.2.3. Phương pháp thu thập số liệu
  • 2.3. Các bước tiến hành
    • 2.3.1. Xây dựng dự thảo quy trình điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính bằng tế bào gốc tự thân từ mô mỡ
    • 2.3.2. Tiến hành trên đối tượng nghiên cứu
    • 2.3.3. Hoàn thiện quy trình điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính bằng tế bào gốc tự thân tự thân từ mô mỡ và thông qua Hội đồng khoa học
  • 2.4. Các biến số chính đánh giá kết quả của nghiên cứu
    • 2.4.1. Đặc điểm chung
    • 2.4.2. Quy trình chuẩn bị khối tế bào gốc tự thân từ mô mỡ điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
    • 2.4.3. Kết quả điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính bằng tế bào gốc tự thân tự thân từ mô mỡ
  • 2.5. Các tiêu chuẩn áp dụng trong nghiên cứu
    • 2.5.1. Phân loại mức độ khó thở bằng điểm mMRC
    • 2.5.2. Phân loại mức độ ảnh hưởng của BPTNMT lên chất lượng cuộc sống bằng thang điểm CAT
    • 2.5.3. Chỉ số BODE
    • 2.5.4. Phân loại BMI
    • 2.5.5. Phân loại mức độ tắc nghẽn đường dẫn khí
    • 2.5.6. Chỉ số bao – năm hút thuốc
    • 2.5.7. Chẩn đoán tăng huyết áp
    • 2.5.8. Chẩn đoán đái tháo đường
    • 2.5.9. Tiêu chuẩn đánh giá khí máu động mạch
    • 2.5.10. Phân loại mức độ suy hô hấp
  • 2.6. Phương pháp thống kê
  • 2.7. Vấn đề đạo đức
  • 2.8. Bảo vệ dữ liệu của bệnh nhân
  • 2.9. Sơ đồ nghiên cứu

• CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

  • 3.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu
    • 3.1.1. Đặc điểm chung về dịch tễ và lâm sàng
    • 3.1.2. Đặc điểm về mức độ khó thở, chất lượng cuộc sống, chỉ số BODE
    • 3.1.3. Đặc điểm về chức năng thông khí
    • 3.1.4. Đặc điểm về khí máu động mạch
  • 3.2. Kết quả hoàn thiện quy trình chuẩn bị khối tế bào gốc tự thân từ mô mỡ trong điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
    • 3.2.1. Quy trình chuẩn bị khối tế bào gốc tự thân từ mô mỡ trong điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
    • 3.2.2. Kết quả quy trình thu gom mỡ
    • 3.2.3. Kết quả đánh giá khối tế bào gốc tự thân từ mô mỡ ở bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính ngay sau tách chiết
    • 3.2.4. Kết quả đánh giá khối tế bào gốc tự thân từ mô mỡ ở bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính sau bảo quản
    • 3.2.5. Kết quả truyền tế bào gốc tự thân từ mô mỡ
  • 3.3. Kết quả điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính bằng tế bào gốc tự thân từ mô mỡ
    • 3.3.1. Sự thay đổi lâm sàng ở bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính trước và sau điều trị tế bào gốc tự thân từ mô mỡ
    • 3.3.2. Sự thay đổi cận lâm sàng ở bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính trước và sau điều trị tế bào gốc tự thân từ mô mỡ
    • 3.3.3. So sánh sự thay đổi về lâm sàng, cận lâm sàng giữa nhóm điều trị tế bào gốc tự thân từ mô mỡ và nhóm chứng

• CHƯƠNG 4 BÀN LUẬN

  • 4.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu
  • 4.2. Hoàn thiện quy trình chuẩn bị khối tế bào gốc tự thân từ mô mỡ trong điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
    • 4.2.1. Quy trình thu gom mỡ và phân lập tế bào gốc từ mô mỡ
    • 4.2.2. Đánh giá khối tế bào gốc tự thân từ mô mỡ ở bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính ngay sau tách chiết
    • 4.2.3. Đánh giá khối tế bào gốc tự thân từ mô mỡ ở bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính ngay sau bảo quản và rã đông
    • 4.2.4. Kết quả truyền tế bào gốc tự thân từ mô mỡ
    • 4.2.5. Quy trình chuẩn bị khối tế bào gốc tự thân từ mô mỡ trong điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
  • 4.3. Kết quả bước đầu ứng dụng điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính bằng tế bào gốc tự thân từ mô mỡ
    • 4.3.1. Sự thay đổi lâm sàng ở bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính trước và sau điều trị tế bào gốc tự thân từ mô mỡ
    • 4.3.2. Sự thay đổi cận lâm sàng ở bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính trước và sau điều trị tế bào gốc tự thân từ mô mỡ
    • 4.3.3. So sánh sự thay đổi về lâm sàng và cận lâm sàng giữa nhóm điều trị bằng tế bào gốc tự thân từ mô mỡ và nhóm chứng

• KẾT QUẢ

• KIẾN NGHỊ

• TÀI LIỆU THAM KHẢO

• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN

• TÀI LIỆU THAM KHẢO

• PHỤ LỤC