Luận án Tiến sĩ Khoa học Môi trường: Nghiên cứu ảnh hưởng của khí hậu biến đổi đến sản xuất một số cây trồng chính
Khoa học Môi trường
Công trình nghiên cứu này, dưới dạng tóm tắt luận án tiến sĩ khoa học môi trường, tập trung vào việc đánh giá ảnh hưởng của biến đổi khí hậu (BĐKH) đến sản xuất một số cây trồng chính. Bối cảnh chung cho thấy nông nghiệp là ngành nhạy cảm cao với các yếu tố khí hậu như nhiệt độ, lượng mưa và số ngày nắng, với BĐKH gây ra những tổn thất đáng kể trên toàn cầu và đặc biệt là ở Việt Nam.
Nghiên cứu được thực hiện tại vùng lưu vực sông Phó Đáy, thuộc huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang – một khu vực có diện tích nông, lâm nghiệp lớn. Trong những năm qua, dưới tác động của BĐKH, tần suất và cường độ thiên tai như bão, lũ, lũ quét, sạt lở đất, úng ngập, hạn hán ngày càng gia tăng, gây thiệt hại nghiêm trọng về người, tài sản và cơ sở hạ tầng.
Tại Tuyên Quang, giai đoạn 1961-2015, nhiệt độ không khí trung bình năm và các mùa có xu thế tăng khoảng 0,1 - 0,2oC/thập kỷ, với tốc độ tăng nhanh hơn ở phía nam tỉnh. Ngược lại, lượng mưa trung bình năm trên toàn tỉnh có xu hướng giảm trong thời kỳ 1980-2010.
Nghiên cứu đã xác định các biểu hiện của BĐKH và đánh giá ảnh hưởng của chúng đến hoạt động sản xuất nông nghiệp. Cụ thể, BĐKH gây ra những tác động tiêu cực đến các cây trồng chính:
Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy, người dân đã có những hoạt động thích ứng thông qua việc điều chỉnh cơ cấu giống cây trồng ngắn ngày, tuy nhiên sự biến động này không quá lớn giữa các năm 2011 và 2014. Công trình này là một phần quan trọng trong việc cung cấp thông tin và cơ sở để đề xuất giải pháp thích ứng cho nông nghiệp trước thách thức của BĐKH.