TRIỂN KHAI CAN THIỆP DƯỢC LÂM SÀNG VÀO VIỆC SỬ DỤNG HỢP LÝ IMIPENEM VÀ MEROPENEM TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH PHÚ THỌ
Dược lý - Dược lâm sàng
Luận án "Triển khai can thiệp dược lâm sàng vào việc sử dụng hợp lý imipenem và meropenem tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ" là một nghiên cứu quan trọng nhằm giải quyết thực trạng đề kháng kháng sinh, đặc biệt là nhóm carbapenem – các kháng sinh dự trữ quan trọng trong điều trị nhiễm khuẩn nặng. Nghiên cứu được thực hiện tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, một bệnh viện hạng I, với mong muốn bước đầu triển khai chương trình quản lý sử dụng carbapenem thông qua xây dựng Hướng dẫn sử dụng imipenem và meropenem tối ưu hóa liều theo nguyên tắc Dược động học/Dược lực học (PK/PD) và ứng dụng hệ thống hỗ trợ ra quyết định lâm sàng (CDSS).
Luận án đề ra ba mục tiêu cụ thể: (1) Phân tích khả năng đạt đích dược động học/dược lực học (PK/PD) của các chế độ liều imipenem và meropenem dựa trên đặc điểm dược động học quần thể của bệnh nhân và mức độ nhạy cảm của vi khuẩn Gram âm; (2) Phân tích thực trạng sử dụng imipenem và meropenem trước khi can thiệp dược lâm sàng; và (3) Phân tích kết quả triển khai can thiệp dược lâm sàng dựa trên các công cụ đã xây dựng tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Phú Thọ.
Kết quả nghiên cứu đã thành công trong việc xây dựng mô hình dược động học quần thể hai ngăn cho imipenem và meropenem trên bệnh nhân Việt Nam, với các yếu tố dự đoán là thanh thải creatinin (cho cả hai) và dùng thuốc vận mạch (cho meropenem). Từ đó, luận án đề xuất các chế độ liều tối ưu theo đích vi khuẩn và kinh nghiệm. Phân tích thực trạng cho thấy sự gia tăng tiêu thụ carbapenem và nhiều điểm chưa phù hợp trong chỉ định và liều dùng, bao gồm tỷ lệ cao phác đồ không phù hợp với kháng sinh đồ (57,4%) và việc thiếu hiệu chỉnh liều cho bệnh nhân cần hiệu chỉnh liều thận (imipenem 45,9% và meropenem 64,7% không phù hợp). Sau can thiệp, toàn bộ các chỉ định và 86,7% liều dùng được dược sĩ lâm sàng đồng thuận là phù hợp với hướng dẫn, và xu hướng tiêu thụ carbapenem đã chậm lại hoặc giảm rõ rệt.
Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc lần đầu tiên xây dựng mô hình dược động học quần thể của imipenem và meropenem tại Việt Nam dựa trên chương trình lấy mẫu đầy đủ, cung cấp dữ liệu nền tảng quan trọng cho việc tối ưu hóa liều. Nghiên cứu cũng đã phân tích và chỉ ra các điểm chưa phù hợp trong thực trạng sử dụng carbapenem tại bệnh viện, đồng thời triển khai thành công các can thiệp dược lâm sàng thông qua hướng dẫn sử dụng thuốc và module duyệt thuốc trên phần mềm kê đơn, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý kháng sinh. Luận án kiến nghị tăng cường cập nhật dữ liệu vi sinh thường quy và hoạt động dược lâm sàng, ứng dụng công nghệ thông tin để tối ưu hóa việc sử dụng kháng sinh.